رکوردشکنی بورس زیر سایه ابهام؛ چرا شاخص‌های سهامی تغییر مسیر دادند؟

میهن تجارت- بورس تهران در معاملات دیروز با عبور از قله تاریخی در 30 مهرماه رکورد جدیدی را به ثبت رساند و شاخص کل با رشد بیش از 1.34 درصدی به رقم 8.465 هزار واحد رسید. از سوی دیگر، افزایش ارزش معاملات و ورود قابل توجه پول واقعی در روز یکشنبه حاکی از بازگشت تقاضا به تالار شیشه ای بود. با این حال کارشناسان در پایداری این روند در فضای سیاسی و اقتصادی تردید دارند. در این میان بررسی عملکرد بنیادی شرکت ها نیز تصویر متفاوتی از وضعیت بازار ارائه می دهد.

در این میان، اگرچه گزارش های 6 ماهه از جهش سودآوری صنایع بورسی خبر می دهد، اما رشد جریان نقدی عملیاتی همگام با سود حسابداری نبوده است. کاهش نسبت جریان نقد عملیاتی به سود خالص در برخی صنایع نشان می دهد که بخشی از سود ثبت شده هنوز به وجه نقد واقعی تبدیل نشده است و می توان از آن به عنوان «سود کاغذی» یاد کرد. از این منظر شاخص های رکوردشکنی علاوه بر لزوم توجه به کیفیت سود از اهمیت بیشتری برخوردار است.

برخلاف روز شنبه که بورس تهران با عقب نشینی محسوس و خروج پول های سنگین همراه بود، دیروز تالار شیشه ای با رشد چشمگیر شاخص های بورس پرونده خود را بسته و شاخص کل با عبور از قله قبلی، رکورد جدیدی را به ثبت رساند. شاخص کل با 1.34 درصد افزایش به سطح 8 میلیون و 465 هزار واحد رسید و رکورد قبلی ثبت شده در 31 مهر را پشت سر گذاشت و قله تاریخی جدیدی را فتح کرد.

کارشناسان معتقدند چرخش متوالی بورس و تغییر روند معاملات را باید در سایه نااطمینانی های اقتصادی و غیراقتصادی و رفتار غیرقابل پیش بینی بازارهای مختلف ارزیابی کرد. به گفته آنها، تا زمانی که چشم انداز متغیرهای تأثیرگذار روشن نشود و ابهامات کاهش نیابد، نمی توان انتظار داشت که بورس روندی باثبات و یک طرفه داشته باشد و نوسانات همچنان بخشی از رفتار بازار باشد.

شاخص کل بورس در معاملات چهارشنبه هفته گذشته برای دقایقی وارد کانال 8.5 میلیون واحدی شد تا خود را برای ثبت رکوردی جدید آماده کند. اما فشار عرضه در آن روز مانع از این شد. با توجه به اینکه ارزش دلاری بورس از مرز 106 میلیارد دلار عبور کرده است، برخی کارشناسان می گویند ممکن است این سطح مجدداً با اصلاحات موقتی مواجه شود. اگرچه شاخص کل دیروز برای عبور از قله قبلی خود درنگ نکرد و رکورد جدیدی ثبت کرد، اما بسیاری از تحلیلگران معتقدند که این رکوردشکنی به تنهایی برای تضمین بازگشت پایدار تقاضا کافی نیست و بازار همچنان در برابر متغیرهای اقتصادی و غیراقتصادی آسیب پذیر است.

به گفته کارشناسان رشد قیمت دلار و نسبت P/E مناسب بازار می تواند بازار سهام را دوباره پیشتاز بازارها کند. از سوی دیگر در صورت اصلاح مجدد بازار، بازه 7.5 تا 7.6 میلیون واحدی در نقش حمایتی می تواند بورس را مجبور به رقابت جدی با بازارهای موازی کند. با توجه به شکسته شدن سقف تاریخی، رسیدن به شاخص 10 تا 10.5 میلیون واحدی در کوتاه مدت دور از انتظار نیست و سناریویی محتمل محسوب می شود.

اتفاقی که در معاملات یکشنبه افتاد

شاخص کل بورس با 1.34 درصد افزایش (معادل 111 هزار واحد) به رقم 8 میلیون و 465 هزار واحد رسید به طوری که بازدهی بورس از ابتدای سال تاکنون به 128 درصد رسیده است. از سوی دیگر، شاخص متعادل با رشد 1.48 درصدی (معادل 34 هزار واحد) در سطح 2 میلیون و 387 هزار واحد آرام گرفت. در فرابورس شاخص کل این بازار 0.79 درصد افزایش یافت. در عین حال ارزش معاملات خرد در محدوده 43 همات بود و حدود 6700 میلیارد تومان پول توسط سرمایه گذاران حقیقی وارد بورس شد.


بیشتر بخوانید: پول بورس کجا رفت؟ زنجیره فولاد در کانون توجه بورس


با توجه به خروج قابل توجه پول از بورس در روز شنبه، انتظار می رفت این روند در معاملات روز گذشته ادامه داشته باشد اما برخلاف انتظار، این اتفاق رخ نداد. به این ترتیب بورس علاوه بر عبور از شاخص کل از قله قبلی و ثبت رکورد جدید، شاهد بازگشت چشمگیر سرمایه های خرد نیز بود. در جریان معاملات روز یکشنبه، شاخص اصلی این بازار روز حساس و مهمی را پشت سر گذاشت. این شاخص که در 31 مهرماه با رسیدن به محدوده 8 میلیون و 465 هزار واحد اوج تاریخی خود را ثبت کرده بود، روز گذشته از این سطح عبور کرد و در ارتفاع 8 میلیون و 465 هزار واحدی به کار خود پایان داد. در معاملات روز یکشنبه 86 درصد نمادهای معاملاتی در محدوده مثبت تابلو قرار گرفتند و تنها 14 درصد نمادها با افت قیمت مواجه شدند.

به موازات رشد شاخص ها، باقی ماندن حدود 12 سفارش خرید در تابلوی معاملات بدون عرضه متناسب در برابر این سفارش ها حکایت از برتری محسوس تقاضا در بازار داشت. این وضعیت نشان می دهد که برخی از خریداران همچنان تمایل دارند با قیمت های روز وارد بازار شوند اما عرضه سهام پاسخگوی حجم سفارش خرید نیست. البته ادامه این شرایط به رفتار تامین کنندگان و میزان ثبات تقاضا در روزهای آینده بستگی دارد. در معاملات دیروز، صندوق های اهرمی با موجی از تقاضا مواجه شدند. به طوری که حدود 1300 میلیارد تومان به این صندوق ها تعلق گرفت و همه آنها در پایان معاملات با صف خرید و در سقف دامنه نوسان روزانه بسته شدند. وجوه اهرمی به دلیل ماهیت و مکانیسم معاملاتی خود، تغییرات شاخص های سهام را با ضریب بالاتری منعکس می کنند. به همین دلیل، آنها در دوره های صعودی بیشتر مورد توجه معامله گران قرار می گیرند. بر این اساس رشد پول ورودی به این صندوق‌ها می‌تواند نشانه‌ای از تمایل روزافزون بخشی از سرمایه‌گذاران برای همراهی با روند مثبت بازار با پذیرش ریسک بالاتر باشد.

گردش سریع معاملات

فردین آقابزوری کارشناس بازارهای مالی درباره وضعیت معاملات بورس و دلایل نوسان اخیر شاخص های سهام گفت: همزمان با افزایش نسبت قیمت به سود (P/E) و کاهش سطح ارزش بازار سهام نسبت به سایر بازارها، تعداد شرکت هایی که زیر ارزش درونی معامله می شوند نیز کاهش یافته است. البته به این معنی نیست که چنین شرکت هایی کمیاب شده اند، اما تعداد آنها نسبت به گذشته کمتر شده است. در حال حاضر می توان گفت حداکثر 20 درصد از شرکت های بازار همچنان زیر سطح ارزش خود معامله می شوند. این وضعیت باعث شده تا نوعی دوگانگی در رفتار معامله گران مشاهده شود.

وی افزود: به همین دلیل ورود و خروج پول واقعی در بازار شدت بیشتری پیدا کرده است. البته جریان مالکیت واقعی به تنهایی معیار قابل اعتمادی برای سنجش جذابیت یا عدم جذابیت بازار نیست و هر جریان پولی ورودی را نمی توان افزایش جذابیت و هر خروج پولی را نشانه کاهش آن تلقی کرد. به عنوان مثال در سال 2019 شاهد ورود پول به بازار بودیم اما در مرداد همان سال شرایط متفاوتی رخ داد. بنابراین حرکت پول یک رفتار طبیعی در بازار است. در شرایط فعلی شاخص بین 8 میلیون و 200 هزار تا 8 میلیون و 500 هزار واحد در نوسان است و این وضعیت را می توان بخشی از رفتار عادی بازار دانست. آقا بزرگی با اشاره به نقش نرخ ارز در وضعیت بازار سرمایه گفت: نرخ ارز یکی از پارامترها و متغیرهای تاثیرگذار بر اقتصاد و بازار سرمایه است. هرچه این نرخ پایدارتر باشد، می‌توان انتظار داشت که بازار در سطح معقول‌تری عمل کند. این موضوع هم در تجارت داخلی و خارجی و هم در بازار سرمایه حائز اهمیت است.

وی ادامه داد: نوسانات اخیر نرخ ارز بر نااطمینانی بازار افزوده است. چندی پیش نرخ دلار آزاد به زیر 260 هزار تومان می رسید اما اکنون که صحبت می کنیم نرخ ارز در محدوده 270 هزار تومان است. این نوسانات چالش هایی را ایجاد کرده و روند رو به رشد ارز نیز پیش بینی وضعیت را دشوارتر کرده است. فردین آقابوزوری با اشاره به تحولات بازارهای جهانی افزود: همزمان با کاهش قیمت اونس طلا و افت بازار ارزهای رمزپایه از جمله بیت کوین، بورس آمریکا نیز در روزهای اخیر افت کرد. این تحولات در کنار هم نشان می دهد که تحولات منطقه ای در منطقه خاورمیانه در حال افزایش است و مجموعه این عوامل بر انتظارات فعالان بازار تأثیر می گذارد.

آقا بزرگی درباره تاثیر افزایش نرخ ارز بر صنعت بورس گفت: با رشد نرخ دلار می توان انتظار داشت که وضعیت عملیاتی شرکت هایی که درآمد فروش آنها بر اساس نرخ جهانی و ارز محاسبه می شود بهبود یابد. از جمله این شرکت ها می توان به صنایع خودکفا داخلی، کالاهای اساسی، کشاورزی، کشاورزی و شکر اشاره کرد. همچنین، شرکت هایی که از حامل های انرژی و سوخت ارزان استفاده می کنند، مانند صنایع سیمان، کاشی و سرامیک، ممکن است از ارزش و ثروت بالاتری برخوردار شوند. فردین آقابزوری تاکید کرد: این گروه از شرکت ها در مقایسه با برخی شرکت هایی که صرفا بر صادرات تکیه دارند می توانند شرایط متفاوتی داشته باشند. زیرا درآمد حاصل از صادرات به راحتی نمی تواند وارد کشور شود. بنابراین تمایز بین شرکت‌های ارزساز و دریافت‌کننده ارز مهم است و این تفاوت را می‌توان در ارزیابی وضعیت شرکت‌ها و ارزش آنها مدنظر قرار داد.

این کارشناس بازارهای مالی در ارزیابی دورنمای کوتاه مدت بازار سهام گفت: همیشه احتمال خطا در پیش بینی شرایط بازار در کوتاه مدت وجود دارد، اما به نظر می رسد فضای فعلی بازار سرمایه همچنان با ابهامات قابل توجه و نوسانات سینوسی همراه است. بنابراین نمی توان با قطعیت در مورد رشد یا سقوط شدید بازار صحبت کرد. محتمل ترین سناریو این است که شاخص بین 8 میلیون و 200 هزار تا 8 میلیون و 500 هزار واحد در نوسان باشد و بازار در انتظار روشن شدن مسائل اقتصادی و غیراقتصادی بماند.

منبع: دنیای اقتصاد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *