استکبارستیزی؛ آرمانی که در جنگ‌های اخیر به تجربه نسل جوان تبدیل شد

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، استکبار واژه ای آشنا در ادبیات سیاسی ایران است. مفهومی که برای درک آن باید به معنای ریشه ای آن برگردد. تکبر از ریشه «کبر» می آید و در ادبیات قرآنی به معنای خود بزرگ بینی، برتری جویی و عدم پذیرش حق از روی غرور و تکبر است. قرآن کریم در آیات متعددی رفتار مستکبران را محکوم کرده و از سرکشی کسانی که خود را برتر از دیگران می دانند و برای رسیدن به خواسته های خود حقوق دیگران را نادیده می گیرند، سخن گفته است. بنابراین استکبار ستیزی را می توان ایستادگی در برابر قلدری، سلطه طلبی و تحمیل اراده قدرت های برتر بر ملت ها دانست.

این مفهوم در فرهنگ ایرانی نیز بیگانه نیست. جامعه ایران که بخش مهمی از هویت فرهنگی و تاریخی خود با اسلام و مذهب تشیع پیوند خورده است، همواره با روایات ایستادگی در برابر ظلم و سلطه آشنا بوده است. در فرهنگ شیعه، واقعه عاشورا و قیام امام حسین (ع) یکی از بارزترین مصادیق این تفکر به شمار می رود. امامی که در برابر حکومت یزید ایستاد و ذلت را پذیرفت و جان خود و یارانش را در این راه فدا کرد تا حق و آزادی زنده بماند. این دیدگاه در طول تاریخ به یکی از منابع فکری مبارزه با ظلم و پذیرش سلطه تبدیل شده است.

از امیرکبیر و مدرس تا دلیران تنگستان. روایت تاریخی مقاومت

نگاهی به تاریخ معاصر ایران نیز نشان می دهد که موضوع استقلال و مقابله با نفوذ خارجی همواره یکی از دغدغه های مهم جامعه و شخصیت های تاثیرگذار کشور بوده است. امیرکبیر در دوران صدارت خود تلاش کرد تا از نفوذ روسیه و انگلیس در ایران بکاهد و در مقابل دخالت آنها ایستاد. سید حسن مدرس نیز به شدت با قرارداد 1919 مخالفت کرد و در برابر واگذاری اختیارات کشور به انگلستان موضع گرفت. رئیسعلی دلواری و دیلیران تنگستان در جنوب ایران در برابر تعرض نیروهای انگلیسی به خاک کشور مقاومت کردند و نام خود را در تاریخ مبارزات ضد استعماری ایران ثبت کردند.

در سالهای بعد نهضت ملی شدن صنعت نفت به رهبری دکتر محمد مصدق با هدف پایان دادن به سلطه شرکت نفت انگلیس و احقاق حقوق ملت ایران شکل گرفت. این حرکت جلوه دیگری از تلاش ایرانیان برای استقلال و تعیین سرنوشت منابع و منافع ملی خود بود. هر یک از این رویدادها علیرغم تفاوت در شرایط تاریخی و شیوه های مبارزه، بخشی از حافظه جمعی ایرانیان در مورد استقلال طلبی و مقابله با دخالت های خارجی را تشکیل داده است.

انقلاب اسلامی و تبدیل استکبارستیزی به آرمان سیاسی

با پیروزی انقلاب اسلامی، این تاریخ تاریخی و فرهنگی در قالب گفتمان سیاسی منسجم تری ادامه یافت. امام خمینی (رحمت الله علیه) در کنار مبارزه با استبداد داخلی، مبارزه با سلطه بیگانگان و نفوذ قدرت های بزرگ را نیز از محورهای اصلی نهضت انقلاب قرار داد. مخالفت با دخالت آمریکا در امور ایران، مقابله با رژیم صهیونیستی و حمایت از ملت های تحت سلطه بخش مهمی از ادبیات سیاسی جمهوری اسلامی شد.

پس از ایشان رهبر شهید انقلاب اسلامی حضرت امام خامنه ای بارها به موضوع استکبار و نظام سلطه توجه کردند و مبارزه با آن را بیش از یک دعوای موقت سیاسی دانستند. در این دیدگاه، مسئله اصلی تنها مخالفت با کشور یا حکومتی خاص نیست، بلکه مقابله با منطق هژمونی و تحمیل اراده بر سایر ملل است. منطقی که می تواند در دوره های مختلف و با ابزارهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی ظهور کند.

هزینه ایستادگی و اهمیت حفظ استقلال ملی

البته ایستادگی در برابر قدرت های سلطه گر همیشه بدون هزینه نبوده است. بسیاری از شخصیت ها و جریان های استقلال طلب ایران در راه مبارزه با استبداد و استعمار با فشار، تبعید، زندان و حتی شهادت مواجه شدند. امیرکبیر کشته شد، مدرس در تبعید به شهادت رسید و رئیسعلی دلواری در راه مقابله با متجاوزان انگلیسی جان خود را از دست داد. تاریخ ایران نشان می دهد که استقلال طلبی و مقاومت در برابر سلطه راه آسانی نبود، اما این مبارزات در شکل گیری هویت تاریخی و سیاسی کشور نقش داشت.

ضد استکباری؛ آرمانی که تجربه نسل جوان در جنگ های اخیر شد

زمانی که زیاده خواهی آمریکا نسل جوان را به میدان معرفت استکبار کشاند

جنگ 12 روزه و جنگ 40 روزه اخیر تجربه جدیدی از مقابله با نظام سلطه را پیش روی ملت ایران به ویژه نسل جوان قرار داد. در این جنگ ها استکبارستیزی از یک مفهوم تاریخی و شعار سیاسی فراتر رفت و به واقعیت ملموس تبدیل شد. اینکه مردم آثار قدرت های سلطه گر را در تهدید امنیت، حمله به زیرساخت ها و هدف قرار دادن منافع ملی می دیدند.

همان طور که شهید علی لاریجانی نیز گفت: می گویند مسئله هسته ای و غنی سازی نداشته باشید، فرصت طلب هستند، چون زمانی خودشان می گفتند ایران می تواند غنی سازی کند، غنی سازی نکنید، برد موشک ها را کم کنید و در منطقه آنچه می گوییم انجام دهید، خواسته های دشمن بی پایان است و نیاز به مقاومت ملی دارد، ایرانی ها باید قبول کنند که ضرورت های جنگ اخیر را آشکار کنند. و حفظ استقلال ملی بیش از گذشته.

امروزه نیز شناخت مفهوم استکبار و بررسی ریشه های تاریخی و مذهبی استکبار ستیزی مهم است. زیرا درک این موضوع بدون شناخت گذشته، تجربیات تاریخی ملت ایران و مبانی فکری انقلاب اسلامی امکان پذیر نیست. اینکه چرا مقابله با سلطه به یکی از مولفه های هویت ایرانی-اسلامی تبدیل شده و این تفکر در شرایط کنونی چه ابعاد و آثاری دارد، موضوعی است که حسین کنعانی کارشناس مسائل سیاسی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت به بررسی آن پرداخته است.

مبارزه با استعمار و استبداد به بخشی از هویت ایرانی- اسلامی تبدیل شده است

حسین کنعانی کارشناس مسائل سیاسی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت وی گفت: اگر تاریخ حداقل 100 سال اخیر ایران را بررسی کنیم، متوجه می شویم که این تاریخ با استبداد، استثمار، استعمار و صهیونیسم مبارزه شده است. بخشی از این رویکرد برخاسته از تفکر اسلامی و دین ما است که ماهیت ضد استکباری و استبدادی و مخالف استثمار دارد.

اندیشه امام خمینی (ره) و شکل گیری آرمان مبارزه با استکبار

وی افزود: بخشی دیگر از این موضوع به شخصیت چند بعدی رهبر انقلاب اسلامی امام خمینی (ره) برمی گردد. شخصیتی که همزمان با مبارزه با استبداد پهلوی شعار مرگ بر آمریکا و مقابله با استکبار و شیطان بزرگ را سر می داد و در عین حال شخصیت ضد صهیونیستی داشت.

این کارشناس مسائل سیاسی تصریح کرد: این رویکرد در تفکر به ویژه در بین جوانان ما به یک آرمان انقلابی تبدیل شده است; به گونه ای که اگر با نسل چهارم و پنجم انقلاب صحبت کنید، این موضوع را جزئی از هویت ملی ایران می دانند.

ضد استکباری؛ آرمانی که تجربه نسل جوان در جنگ های اخیر شد

تجربه تاریخی و حساسیت ایرانیان نسبت به استعمار

وی افزود: دولت هایی که در این زمینه در ایران شکست خورده و با قراردادهایی مانند ترکمنچای و گلستان موافقت کرده و یا باعث از دست رفتن مناطقی چون هرات، آرارات و بحرین شده اند در حافظه تاریخی ایرانیان ماندگار شده اند. نسل های مختلف به این تجربیات توجه دارند و تاکید می کنند که باید در همه ابعاد در مقابل دشمنان بایستیم.

مبارزه با استعمار جدید و صهیونیسم در دنیای امروز

این کارشناس مسائل سیاسی گفت: باید در مقابل استعمار جدید که در اشکال جدید و با ظاهر دموکراسی خود را نشان می دهد هوشیار باشیم. امروز هم با صهیونیسم جنایتکار و کودک کش و هم با آمریکای جهانخوار روبرو هستیم.

وی در پایان تاکید کرد: از این نظر به نظر می رسد مبارزه در ابعاد مختلف اکنون بخشی از هویت ایرانی-اسلامی ما شده است که نه می توان از آن دوری کرد و نه از آن دوری کرد.

به گزارش به گزارش میهن تجارت، بالاخره استکبارستیزی در تاریخ ایران را نمی توان تنها به یک دوره یا جریان سیاسی محدود کرد. این تفکر در پیوند با باورهای دینی، تجربیات تاریخی و استقلال طلبی و عزت ملی شکل گرفت و در دوره های مختلف آثار متفاوتی داشته است. آنچه مهم است درک درست مفهوم استکبار، آگاهی از تجربیات گذشته و درک ضرورت حفظ استقلال کشور در برابر هر سلطه و زورگویی است. مسیری که هنوز هم یکی از موضوعات مهم در شناخت هویت سیاسی و تاریخی ایران به شمار می رود.

منبع : به گزارش میهن تجارت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *