به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، اختلالات اسکلتی عضلانی مجموعه ای از مشکلات و بیماری هایی است که استخوان ها، ماهیچه ها، مفاصل، تاندون ها، رباط ها و اعصاب را درگیر می کند. این اختلالات می توانند باعث درد، التهاب، کاهش دامنه حرکتی و ناتوانی موقت یا مزمن شوند. بیماری های اسکلتی و عضلانی مانند برخی از بیماری ها تنها یک نوع نیستند و می توانند انواع مختلفی داشته باشند، به عبارتی می توانند قسمت های مختلف بدن را درگیر کرده و با علائم متفاوتی خود را نشان دهند. بنابراین هر کدام به نام های متفاوتی شناخته می شوند و علائم متفاوتی خواهند داشت.
نوجوانی یکی از حساس ترین مراحل رشد جسمانی است. در این سن استخوان ها و ماهیچه ها با سرعت بالایی در حال رشد هستند و سلامت اسکلت و عضلات نقش اساسی در رشد قد صحیح، پیشگیری از عوارض اسکلتی عضلانی و عملکرد ورزشی دارد. امروزه سبک زندگی مدرن، استفاده طولانی مدت از گوشی و تبلت، نشستن طولانی مدت در مدرسه و کم تحرکی، نوجوانان را در معرض مشکلاتی مانند کیفوز، اسکولیوز، درد گردن و شانه و حتی اختلالات زانو قرار داده است.
تغذیه نیز در این سنین نقش حیاتی دارد. دریافت ناکافی پروتئین، کلسیم، ویتامین D و منیزیم می تواند رشد استخوان و ماهیچه ها را مختل کند و خطر ناهنجاری های وضعیتی را افزایش دهد. علاوه بر این، تمرینات اصلاحی و ورزش منظم هم می تواند وضعیت بدن را بهبود بخشد و هم از درد مزمن جلوگیری کند. بی شک سلامت اسکلتی- عضلانی نوجوانان یکی از مهم ترین پایه های رشد سالم و فعالیت های روزمره آنهاست. مشکلاتی مانند کیفوز، اسکولیوز، درد گردن و شانه و اختلالات زانو در صورت نادیده گرفتن می تواند زندگی روزمره و عملکرد ورزشی نوجوانان را مختل کند. خوشبختانه با ترکیب ورزش منظم، تغذیه سالم و ورزش های اصلاحی می توان از بسیاری از این عوارض پیشگیری کرد و وضعیت جسمانی نوجوانان را بهبود بخشید.
یکی از مهمترین اقدامات پیشگیرانه برای حفظ سلامت اسکلتی و عضلانی در سنین رشد کودکان غربالگری ارتوپدی در نوجوانان است. در این مدت، بدن با سرعت زیادی در حال تغییر است و این رشد سریع می تواند باعث ناهنجاری هایی مانند انحراف ستون فقرات، زانوبند یا مشکلات پا شود. بسیاری از این اختلالات اگر در این سن شناسایی شوند، به راحتی با درمان های ساده و غیر جراحی قابل اصلاح هستند، اما در صورت بی توجهی، ممکن است منجر به درد مزمن، تغییر شکل اندام ها و یا حتی محدودیت حرکت در بزرگسالی شود. به همین دلیل غربالگری ارتوپدی در دوران نوجوانی بسیار مهم است و می تواند سلامت استخوان ها و مفاصل را برای سال های آینده تضمین کند.
نوجوانی؛ عصر طلایی رشد استخوان و زمان جلوگیری از آسیب های اسکلتی
مهدی تیموری، متخصص ارتوپدی وی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت با اشاره به اهمیت سلامت اسکلتی نوجوانان اظهار کرد: بیشترین جهش در رشد اسکلتی بدن در سنین 10 تا 16 سالگی رخ می دهد و در این دوران رشد استخوان ها با سرعت قابل توجهی انجام می شود. این رشد سریع ممکن است با روند سازگاری ماهیچه ها و رباط ها همخوانی نداشته باشد و همین موضوع، نوجوانی را به یکی از حساس ترین دوره ها از نظر آسیب های اسکلتی تبدیل می کند.
وی افزود: نوجوانان بخش قابل توجهی از روز را در مدرسه و پشت نیمکت سپری می کنند و معمولا کوله پشتی های سنگین حمل می کنند. کاهش فعالیت بدنی و ورزش در کنار سبک زندگی کم تحرک امروزی نیز می تواند احتمال مشکلات اسکلتی و عضلانی را افزایش دهد.
این متخصص ارتوپدی با تاکید بر لزوم توجه والدین به علائم اولیه اختلالات اسکلتی ادامه داد: لازم است والدین در این دوره سنی نسبت به درد، تغییرات ظاهری و آسیب های به ظاهر جزئی در بدن فرزندان خود حساس باشند. زیرا عدم شناخت و پیگیری به موقع این مشکلات ممکن است منجر به عوارض جدی تری در آینده شود. در مقابل، تشخیص زودهنگام بسیاری از اختلالات با درمان های ساده تر امکان پذیر است و می تواند از پیشرفت آسیب جلوگیری کند.
4 عامل اصلی آسیب های اسکلتی در نوجوانان
تیموری درباره مهم ترین عوامل اختلالات اسکلتی در نوجوانان گفت: اولین عامل اختلالات عملکردی و عادات حرکتی نادرست است. نشستن و ایستادن نامناسب، بلند کردن نامناسب اجسام، عدم فعالیت ورزشی کافی و ضعف عضلانی از جمله عواملی است که نوجوانان را مستعد آسیب های اسکلتی و عضلانی می کند.
وی با اشاره به نقش تجهیزات غیراستاندارد در بروز این مشکلات گفت: استفاده از کفش های نامناسب، حمل کوله پشتی های سنگین و غیراستاندارد و نشستن روی نیمکت هایی که با وضعیت جسمانی دانش آموزان همخوانی ندارد از دیگر عوامل موثر در ایجاد اختلالات اسکلتی است. بررسی ها نشان می دهد که استفاده نادرست از این تجهیزات می تواند باعث بروز مشکلاتی مانند کمردرد و تغییر در وضعیت طبیعی ستون فقرات شود.
متخصص ارتوپدی تغذیه نامناسب را سومین عامل موثر در بروز آسیب های اسکلتی دانست و تصریح کرد: دریافت ناکافی کلسیم و ویتامین D و مصرف کم لبنیات در کنار استفاده زیاد از فست فودها می تواند سلامت استخوان ها را تحت تاثیر قرار دهد و افزایش مصرف غذاهای پرکالری و کم تغذیه منجر به اضافه وزن و چاقی مفاصل می شود.
تیموری استفاده طولانی مدت از ابزارهای دیجیتال را چهارمین عامل دانست و افزود: استفاده مداوم از تلفن همراه، تبلت و سایر وسایل الکترونیکی به ویژه در وضعیت های نامناسب بدن می تواند باعث به هم ریختن وضعیت طبیعی بدن و افزایش فشار بر ستون فقرات و گردن و عضلات کمر شود.
کوله پشتی و کفش غیر استاندارد؛ تهدیدی برای سلامت اسکلتی دانش آموزان
وی درباره لزوم استفاده از تجهیزات استاندارد در مدارس گفت: نیمکت های مدارس باید با توجه به قد و وضعیت جسمانی دانش آموزان طراحی شود به گونه ای که در هنگام نشستن، زانوها زاویه نزدیک به 90 درجه، کف پا روی زمین و آرنج ها در وضعیت مناسب و هنگام نشستن روی میز نزدیک به 90 درجه باشد.
متخصص ارتوپدی درباره ویژگی های یک کوله پشتی مناسب برای دانش آموزان گفت: کوله پشتی باید دارای دو بند پهن و استاندارد باشد تا وزن آن به طور متناسب روی هر دو شانه توزیع شده و نزدیک به پشت بدن قرار گیرد. وزن کوله پشتی نیز باید متناسب با قدرت بدنی دانش آموز باشد و از حمل وسایل غیر ضروری و سنگین خودداری شود. زیرا حمل بار سنگین یا آویختن کوله پشتی از یک شانه می تواند فشار نامتقارن بر ستون فقرات و عضلات وارد کند.
تیموری با اشاره به اهمیت انتخاب کفش مناسب برای نوجوانان خاطرنشان کرد: کفش دانش آموزان باید راحت، نرم و متناسب با ساختار پا باشد و دانش آموزان دختر در ساعات مدرسه از پوشیدن کفش های نوک تیز و پاشنه بلند به مدت طولانی خودداری کنند تا احتمال فشار نامناسب به پاها و مفاصل کاهش یابد.
وی به انواع انحراف ستون فقرات اشاره کرد و گفت: انحرافات ستون فقرات را می توان از نظر شکل و جهت تغییرات به دو گروه اصلی تقسیم کرد. گروه اول انحرافات در نمای جانبی بدن یا صفحه ساژیتال است که با افزایش غیرطبیعی قوس های ستون فقرات از جمله افزایش قوز پشت یا فرورفتگی کمر مشخص می شود. افزایش غیرطبیعی قوس پشت ستون فقرات کیفوز نامیده می شود.
این متخصص ارتوپدی افزود: نوع دوم انحراف جانبی ستون فقرات یا اسکولیوز است. در این صورت اگر از پشت به بدن نوجوان نگاه کنیم ستون فقرات ممکن است به شکل حرف S یا C دیده شود که اسکولیوز یکی از شایع ترین اختلالات ستون فقرات در سنین نوجوانی است و نوع شایع آن معمولا از حدود 10 سالگی ظاهر می شود. البته انواع دیگری از این اختلال وجود دارد که ممکن است در سنین پایین تر و کودکی دیده شود.
چگونه والدین انحراف ستون فقرات را در نوجوانان تشخیص می دهند؟
تیموری با تاکید بر نقش والدین در تشخیص زودهنگام اسکولیوز گفت: والدین می توانند با مشاهده ظاهر بدن فرزند خود به برخی علائم احتمالی انحراف ستون فقرات پی ببرند. برای این کار لازم است نوجوان در حالت ایستاده باشد و والدین به تقارن شانه ها، ارتفاع باسن، وضعیت پشت، قوس های ستون فقرات و سطح دو کتف توجه کنند.
وی ادامه داد: روش دیگر بررسی اولیه این است که از نوجوان بخواهیم به جلو خم شود. در این شرایط والدین می توانند از پشت به بدن فرزندشان نگاه کنند و برآمدگی غیرطبیعی در یک طرف پشت یا دنده ها را بررسی کنند. عدم تقارن شانه، کتف یا دنده های یک طرفه و اختلاف ارتفاع دو طرف لگن از جمله علائمی است که می تواند احتمال اختلال ستون فقرات را افزایش دهد.
متخصص ارتوپدی تاکید کرد: مشاهده هرگونه عدم تقارن یا تغییر غیرطبیعی در وضعیت ستون فقرات باید جدی گرفته شود و والدین در چنین شرایطی کودک خود را برای معاینه تخصصی به متخصص ارتوپدی ارجاع دهند. البته مشاهده این علائم به تنهایی به معنای تشخیص قطعی اسکولیوز نیست و تشخیص نهایی باید توسط پزشک انجام شود.
تیموری خاطرنشان کرد: پس از معاینه بالینی در صورت نیاز تصویربرداری رادیولوژیک انجام می شود تا میزان انحراف ستون فقرات و شدت بیماری مشخص شود. بر اساس نتایج معاینه و تصویربرداری، شدت اسکولیوز خفیف، متوسط یا شدید ارزیابی می شود و با توجه به شرایط هر نوجوان، برنامه درمانی مناسب توسط پزشک تعیین می شود.
وی یادآور شد: توجه به وضعیت نشستن و ایستادن نوجوانان، استفاده از تجهیزات استاندارد، اصلاح عادات حرکتی، افزایش فعالیت بدنی و تغذیه مناسب در کنار معاینات به موقع پزشکی نقش مهمی در حفظ سلامت اسکلتی این گروه سنی دارد. والدین نباید دردهای مکرر یا تغییرات جسمی فرزندان را به رشد طبیعی نسبت دهند، زیرا تشخیص زودهنگام اختلالات اسکلتی می تواند فرصت مناسبی برای کنترل و درمان آنها باشد.
در نهایت سلامت استخوان و رشد استخوان یکی از پایه های اصلی رشد کودکان نوجوان است. استخوان ها نه تنها بدن را شکل می دهند، بلکه از اندام های حیاتی بدن نیز محافظت می کنند و امکان حرکت را فراهم می کنند. دوران کودکی و نوجوانی دوران طلایی رشد اسکلت بدن و رسیدن به قد مطلوب است. سهل انگاری والدین در این دوران از سنین کودکی می تواند باعث بروز مشکلات دائمی مانند کاهش قد، ضعیف شدن استخوان های کودکان و افزایش خطر شکستگی شود. نظارت بر سلامت کودکان در این دوره سنی، رعایت رشد قد و وزن برای آنها توجه به رژیم غذایی و ورزش نقش اساسی در پیشگیری از آسیب های اسکلتی آنها دارد.
یقیناً فعالیت های منظم تربیت بدنی نقش مهمی در سلامت جسمانی نوجوانان دارد و به پیشگیری از آسیب های اسکلتی عضلانی کمک می کند. با افزایش تحرک و تمرینات مختلف، قدرت عضلانی، انعطاف پذیری، تعادل و استقامت بدن بهبود یافته و فشارهای ناشی از رشد سریع و تغییرات هورمونی در نوجوانی کاهش می یابد. ورزش های مناسب می توانند از مشکلات رایجی مانند کمردرد، ضعف عضلانی و آسیب مفاصل جلوگیری کرده و ساختار اسکلتی را تقویت کنند. همچنین فعالیت های بدنی منظم وضعیت بدن را بهبود می بخشد، ستون فقرات را تقویت می کند و از انحراف مهره ها جلوگیری می کند. تحقیقات نشان می دهد که نوجوانانی که به طور منظم ورزش می کنند کمتر در معرض آسیب های عضلانی و استخوانی هستند و انعطاف پذیری و سلامت کلی بالاتری دارند.
منبع : به گزارش میهن تجارت





