به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، حجت الاسلام علی مصباح یزدی شب گذشته در مراسم بزرگداشت سومین سالگرد علامه مصباح یزدی که در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان برگزار شد، اظهار کرد: علامه مصباح شخصیتی چند بعدی با ویژگی های منحصر به فردی بود که ما بچه ها بعضی از آنها را از دیگران می شنویم و علم به دست می آوریم. زیرا نزدیک بودن به آنها باعث می شد که به بسیاری از این نکات توجه نکنیم.
علامه مصباح به عنوان یک روحانی از جریان رایج در کنیسه ها پیروی نمی کرد
وی افزود: یکی از ویژگی های علامه مصباح که برای ما درس عبرت است این بود که از جوانی به دنبال شناخت وظیفه روحانیت بود و تنها پیرو جریان رایج در کنیسه ها نبود.
مدیر گروه فلسفه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) ادامه داد: می گفتند قبل از انقلاب زبان دوم مدارس فرانسوی بوده و زمانی که در یزد درس می خواندند معلم زبان فرانسه دبیرستان از او خواست که تدریس کند. او عربی بود و با آن شرط پذیرفت. از آنها خواست که زبان فرانسه را نزد آن معلم بیاموزند.
وی تاکید کرد: علامه همواره در تلاش بود تا نیازهای جامعه را درک کند، نه تنها جامعه ایرانی، بلکه جامعه انسانی را نیز درک کند. فضاهای خالی که وجود دارد و دیگران قادر به پر کردن آن نیستند.
تلاش علامه در رفع نیازهای علوم انسانی از منظر اسلام
حجت الاسلام مصباح یزدی افزود: ایشان بارها فرمودند مؤسسه امام خمینی (ره) را تأسیس نکردیم که مثل دانشگاه های دیگر دانشگاه باشد و عده ای بیایند و مدرک بگیرند، بلکه باید کاری کنیم که در این مؤسسه که هیچ کس نمی تواند انجام دهد و نیاز جامعه است و پژوهش در مسائل علوم انسانی از دیدگاه اسلام است.
وی با بیان اینکه علامه مصباح در رشته های مختلف علوم انسانی تحصیل می کرد و در برخی از علوم مانند اقتصاد اساتید دانشگاه تهران را به منزل خود دعوت می کرد و از آنها درس می گرفت و سپس امتحان می داد، گفت: یکی دیگر از ویژگی های کار علمی ایشان این بود. که هر موضوعی را تا ریشه های عمیق ادامه داد تا به بدیهیات برسد; یعنی هر مشکلی را از پایه شروع می کردند و قدم به قدم جلو می رفتند تا مشکل را حل کنند و این ویژگی ای بود که کمتر در بین محققین دیده می شود، حل یک مسئله مستلزم کار زیاد و مطالعه زیاد است و همه چنین صبری ندارند
آینده نگری علامه تا 200 سال بعد
فرزند آیت الله مصباح یزدی تصریح کرد: علامه مصباح زمانی احساس می کردند که یکی از نیازهای جامعه اسلامی این است که آنچه در علوم عقلی اسلامی بیان می شود در یک جا جمع آوری شود، این امر هم برای محققین و هم برای ارائه به آنها ضروری است. جهانی که همه مردم جهان بدانند مسلمانان در علوم عقلی چه کرده اند، چه ابتکاراتی به خرج داده اند و چه نظریه هایی دارند.
علامه مصباح دنبال اسم و رسم نبود
وی اذعان داشت: دوستان فکر می کردند این کار در مدت 10 سال به اتمام می رسد اما می گفتند ممکن است 200 سال طول بکشد و خود را آماده کنید تا نوه هایتان کار را به پایان برسانند. این دوراندیشی و نگاه خاص به علم کمتر در بین محققین و مسئولان دیده می شود، حداقل این است که مردم تلاش می کنند کاری را که شروع می کنند به نام خودشان تمام کنند و تا زمانی که زنده هستند کارشان به ثمر می رسد، اما علامه به دنبال چنین مسائلی هستند نبود
حجت الاسلام مصباح یزدی یکی دیگر از ویژگی های علامه مصباح را اخلاص دانست و افزود: یک بار به ایشان گفتند فلان شخص مطلب شما را به نام خودش منتشر کرده است. گفت چه اشکالی دارد؟ قصد ما این است که این مقاله علمی منتشر شود، حالا به نام هرکسی منتشر می شود، اشکالی ندارد.
علامه در بحث های علمی با کسی شوخی نمی کرد
وی ادامه داد: در نقد آرای علما صاحب نظر در لغات فلسفه، عرفان و… بود و حتی از علامه طباطبایی و ملاصدرا نیز انتقاد می کرد; در بحث علمی نه شوخی کرد و نه از کسی تعریف کرد، اما یادم نیست جایی انتقاد کرده باشد. تحقیر کننده وقتی نظریه ای را نقد می کرد، نظر خود را به آن اضافه می کرد و با اصلاح عیوب، نظریه تکمیل شده را به نام همان شخص مطرح می کرد.
مدیر گروه فلسفه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) گفت: علامه مصباح بر اساس مبانی خدشه ناپذیر فکری و نظری سعی در پاسخگویی به مشکلات جامعه داشت که یکی از این مشکلات در خصوص نظام سیاسی اسلام بود، کسانی که شرکت کنندگان در طرح استان با موضوعاتی از این دست آشنا هستند.
وی افزود: علامه وقتی به این موضوع میرسد، به سراغ این میرود که برای یک نظام سیاسی معقول و قابل دفاع چه چیزها و پیش نیازهایی لازم است و مبانی کرامت برای عقاید منحرف سیاسی کجا مشکل دارد. لذا از ریشه شروع کرد و گام به گام به آن چیزی رسید که نظریه اسلام باید بر اساس مبانی عقلی و نقلی باشد و وارد این نشد که آیا جامعه و مردم آن را می پذیرند یا نه، بلکه با آزادی موضوع را تحلیل می کرد.
تهمت به علامه
حجت الاسلام مصباح یزدی با بیان اینکه امروز برخی از مخالفان و مخالفان برای مقابله با نظرات وی به الفاظ ژورنالیستی متوسل شده اند و سعی در کوچک جلوه دادن دیدگاه وی کرده اند، گفت: حتی در سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز تهمت هایی به ایشان زده می شود که این تهمت است. خود علامه بارها تکرار کرده است. آنها پاسخ داده اند و پاسخ بسیار روشنی برای این تهمت ها در آثارشان وجود دارد، یکی از این مسائل بحث حقانیت الهی نظام اسلامی است.
وی افزود: چنین استنباط می شود که چون علامه مصباح فرمودند مشروعیت نظام سیاسی در اسلام ربطی به مردم ندارد و از سوی خداوند تعیین می شود، لذا مشروعیت نظام به نظر مردم بستگی ندارد، بنابراین برای نظر مردم ارزشی قائل نیستند و رای مردم را زینت می دانند. این یک تهمت بزرگ و یک دروغ آشکار است.
فرزند آیت الله مصباح ادامه داد: در آثار مختلف آیت الله مصباح، از کوچک ترین اثر در این زمینه با عنوان «نگاهی اجمالی به نظریه مرجعیت دینی» تا پرسش و پاسخ هایی که در دانشگاه های مختلف داشته و در پنج جلد منتشر شده تا مباحث مطرح شده است. در سخنرانی های قبل از نماز جمعه اعتراض کرد که در دو جلد «نظریه حقوقی اسلام» و دو جلد از «نظریه سیاسی اسلام» که آخرین کتابش در این زمینه با عنوان «حکمتترین حکومت» منتشر شد، نظرش به صراحت بیان شد و چون این موضوع دوباره مطرح شده است. در جامعه احساس کردم توضیح آن ممکن است مفید باشد.
وی تاکید کرد: علامه می فرمودند مشروعیت یک اصطلاح در علم سیاست است و این اصطلاح دو معنا دارد; در فلسفه سیاسی معنایی دارد و وقتی در جامعه شناسی سیاسی به کار می رود معنای دیگری دارد.
پاسخ علامه به عده ای که می گویند اسلام به آرای مردم اهمیت نمی دهد
حجت الاسلام مصباح یزدی تصریح کرد: در جامعه شناسی می گویند نظامی مشروع است که مردم آن را بپذیرند و از آن پیروی کنند و بر آن قیام نکنند. این پذیرش نظام سیاسی در میان مردم را در جامعه شناسی مشروعیت می گویند، اما در فلسفه سیاسی موضوع دیگری است. این است که در یک نظام سیاسی قوهای مانند قوه مقننه، قضائیه و مجریه وجود دارند که آن را اداره میکنند و وظیفه آنها دخالت در مسائل زندگی مردم است، ممکن است قانونگذار مردم را در برخی از مسائل محدود کند و آزادی، از این رو، کیفری برای کسانی که از قانون پیروی نمی کنند قوانین وضع می شود، بنابراین قانون گذاری در آزادی و زندگی مردم دخیل است و همه قوا این کار را انجام می دهند.
وی ادامه داد: حال سوالی که مطرح می شود این است که فردی که در مقام قانون گذاری یا اجرا یا قضائیه است حق دخالت در امور مردم را از کجا پیدا کرده است؟ در فلسفه سیاسی به این موضوع مشروعیت می گویند، در نظریه دموکراسی و لیبرال دموکراسی می گویند مردم با رای دادن به آن افراد مشروعیت می دهند، اما در تفکر اسلامی همه مردم از نظر حق دخالت در کار یکدیگر برابرند. در نظام فکری اسلام تنها کسی است که خداوند حق دارد آزادی و امر و نهی مردم را محدود کند و اگر قرار است کسی در جامعه حکم و قانون و امر و نهی کند باید اذن الهی داشته باشد.
مدیر گروه فلسفه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) ادامه داد: در دموکراسی چون هر فردی مالک خودش نیست، پس حق ندارد اختیارات خود را به دیگران بدهد. وقتی حکومتی تشکیل می شود، اتفاق نظر همه مردم روی یک نفر وجود ندارد و به اکثریت با حق رأی توجه می شود. در قوانین هم همینطور است و از نظر اکثریت حاضرین استفاده می شود. می گویند اسلام به رای مردم اهمیت نمی دهد.
وی تاکید کرد: علامه مصباح در جاهای مختلف می فرمایند که در زمان پیامبرRF ائمه اطهار و حکومت مرجعیت، نقش مردم در برپایی حکومت و تحقق حکومت اسلامی 100 درصد است و اگر مردم نخواهند حکومتی تشکیل نمی شود.
