تصویر فروغ فرخزاد در ذهن مردم ایران، تصویر زنی عاشق پیشه و شاعر است. زنی که در ابتدا شعرهای عاشقانه می سرود و پس از جدایی از همسرش و ورود به فضای روشنفکری دهه 30، تغییرات زیادی در سبک سرودن اشعارش به وجود آمد.
به گزارش فیلم نیوز؛ شعر فروغ هنوز تازه است و مختص زمان او نیست. اما شعر هرگز تنها هنر و سرگرمی فروغ فرخزاد نبود. شاید به نظر برسد ساخت فیلم «این خانه سیاه است» تنها تجربه او در عرصه فیلمسازی و سینماست. اما فروغ 7 سال از زندگی 30 ساله خود را در استودیو گلستان گذراند. سالهایی که او مشغول یادگیری و تجربهی کار سینمایی بوده است. مرگ زودهنگام فروغ فرخزاد اجازه نداد او توانایی و استعداد خود را آنطور که باید در سینما ببیند. با این حال نمی توان به راحتی از فعالیت های او در این زمینه گذشت.
فروغ فرخزاد در نمایی از فیلم مستند کوتاه خواستگاری ساخته زنده یاد ابراهیم گلستان و آلن وارگان.
قبل از آشنایی با سینما فروغ الزمان فرخزاد در 17 دی 1313 در تهران به دنیا آمد. او از کودکی استعداد خود را در سرودن شعر نشان داد. فروغ در 16 سالگی ازدواج ناموفقی داشت. اگرچه این ازدواج تنها 4 سال به طول انجامید، اما در عین حال در شعر سرایی شکوفا شد. او در سال 1334 در حالی که تنها 21 سال داشت از همسرش جدا شد. اما در فاصله کوتاهی در همین دوره دو مجموعه شعر «اسیر» و «دور» از او منتشر شد و او را در میان گروه های فکری دهه 30 شناخت. اولین سفر فروغ به اروپا در سال 1336 تأثیر بسزایی در افکار و جهان بینی او گذاشت. او در این سفر با هنرهایی مانند سینما، تئاتر و آثار تجسمی بیشتر آشنا شد. آشنایی که هم سبک شعری او را تحت تاثیر قرار داد و هم عشقش به سینما در او شکل گرفت.
ورود به استودیو گلستان در سال 1337 سومین مجموعه شعر فروغ منتشر شد و او به ایران بازگشته بود و از طریق چند تن از دوستانش با ابراهیم گلستان آشنا شد. گلستان در آن سال ها استودیو مجهزی راه اندازی کرده بود و مشغول ساخت فیلم های مستند و سینمایی بود. استودیویی که علاوه بر ساخت، ترجمه و دوبله و کارهای فنی فیلم های مستند خارجی. در این استودیو افرادی مانند مهدی اخوان سوم و نجف دریابندری نیز کار می کردند و فروغ فرخزاد در ابتدا به عنوان منشی و مسئول آرشیو اسناد مشغول به کار شد. اما حضور در این فضا او را هر روز به سینما و دانش آن نزدیک می کرد. گلستان پس از چند ماه کار در استودیو، کار جدی تری را به فروغ سپرد و سعی کرد او را با تدوین فیلم آشنا کند.
فروغ فرخزاد در نمایی از فیلم مستند کوتاه خواستگاری ساخته زنده یاد ابراهیم گلستان و آلن وارگان.
تجربه یادگیری و ویرایش حرفه ای ابراهیم گلستان در فاصله سال های 1335 تا 1340 مجموعه فیلم های مستندی درباره چشم انداز صنعت نفت در ایران ساخت. گلستان در سال 1338 مشغول ساخت فیلم «یک آتش» بود و از فروغ فرخزاد خواست تا در تدوین این فیلم شرکت کند. علاقه فروغ به این کار و نیاز استودیو گلستان به حضور تدوینگران ماهر باعث شد استودیو فروغ و یکی دیگر از کارمندان برای گذراندن دوره تدوین و فراگیری اصول سازمانی تولید فیلم به اروپا بروند. آنها در هلند، آلمان، انگلستان برای یک دوره فشرده سه ماهه آموزش دیدند. پس از این دوره و همکاری فروغ در ساخت و تدوین فیلم های مستند استودیو گلستان، نام او در عناوین فیلم های تولید شده به عنوان «پیوند فیلم» یا «دستیار کارگردان» درج شد. یکی از مهم ترین فیلم های مستند گلستان «موج، مرجان و خارا» در سال 1340 است که فروغ دوبله و تدوین آن را انجام داده است.
فروغ فرخزاد در نمایی از نمایش “شش شخصیت در جستجوی نویسنده”
بازیگری در سال 1340 انستیتوی ملی فیلم کانادا قصد ساخت مجموعه ای 4 قسمتی را داشت که موضوع آن بررسی و تحقیق در مورد نحوه معاشرت و زندگی زناشویی زوج های جوان در کانادا، هند، ایتالیا و ایران بود. قسمت ایرانی این پروژه به استودیو گلستان پیشنهاد شد و نام آن را «چستگری» گذاشتند. در ساخت این فیلم کوتاه ابراهیم گلستان نویسنده و کارگردان و فروغ دستیار و بازیگر اول او بودند. پس از این تجربه در همان سال فروغ دوباره جلوی دوربین گلستان رفت. قرار بود فیلمی تخیلی بر اساس داستان «چرا تو دریا طوفان شد» ساخته شود. اما فقط قسمت هایی از آن جلوی دوربین رفت و پروژه هیچ وقت تمام نشد. اما در سال 1343 که گلستان فیلم «کشت و آینه» را ساخت، فروغ در اولین و آخرین سکانس آن بازی کرد. البته او در این فیلم همکاری های دیگری نیز با گلستان داشت که نامش در تیتراژ فیلم ذکر نشده است.
فروغ فرخزاد در نمایی از فیلم مستند کوتاه خواستگاری ساخته زنده یاد ابراهیم گلستان و آلن وارگان.
کارگردانی فروغ فرخزاد پس از گذراندن دو دوره فیلمسازی و تدوین در اروپا، در سال 1341 دو فیلم کوتاه و تبلیغاتی سفارشی برای روزنامه کیهان ساخت. این روزنامه دستور دیگری به استودیو گلستان می دهد تا مستندی از بیمارستان های مشهد و وضعیت جذامیان این شهر بسازد. این موضوع ابراهیم گلستان را به فکر ساخت مستند بلندی از بیماران جذامی می اندازد. اما مرکز اصلی نگهداری جذامیان در تبریز بود و چون گلستان با آن شرایط نمی توانست از تهران خارج شود، فروغ را برای تحقیقات و کارهای مقدماتی به تبریز و خانه جذامیان فرستاد. در پاییز 1341 گروه فیلمسازی به کارگردانی فروغ فرخزاد در جذام خانه تبریز مستقر شدند و پس از 12 روز این فیلم بر اساس طرح و دکوپاژهای خود فروغ ساخته شد. این فیلم «این یک خانه سیاه است» نام دارد و فروغ را به عنوان یک مستندساز با نگاهی جدید معرفی می کند.
فروغ فرخزاد در پشت صحنه مستند «خانه سیاه»
افتخارات ابراهیم گلستان پس از ساخت فیلم «این یک خانه سیاه است» نسخهای از آن را به جشنواره کن فرستاد و در بخش مسابقه پذیرفته شد، اما خود گلستان از حضور در جشنواره انصراف داد و بعداً توضیح چندانی درباره این موضوع نداد. . اما سال بعد این فیلم برنده جایزه بهترین فیلم مستند جشنواره فیلم اوبرهاوزن آلمان شد. فروغ در سال 1343 در جشنواره سینمای نویسنده ایتالیا شرکت کرد و تهیه کنندگان اروپایی از او برای ساخت فیلم های مستند و کوتاه دعوت کردند. اما فروغ دیگر فرصت ساخت فیلم را پیدا نکرد و در 24 بهمن 1345 در سانحه تصادف کشته شد. البته افتخارات سینمایی فروغ حتی پس از مرگش نیز ادامه دارد. مجله مشهور سینمایی ساید اند ساوند سال گذشته در زمستان 2022 اسامی 250 فیلم مهم تاریخ سینما را از نگاه منتقدان سینمایی منتشر کرد و فیلم «این یک خانه سیاه است» در رتبه 101 قرار گرفت. این نظرسنجی
