به گزارش ایرنا، در هفته های اخیر موضوع بازگشت آزمایش های هسته ای به صدر اخبار جهان بازگشته است. این موضوع پس از اظهارات دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا مبنی بر احتمال از سرگیری آزمایش های انفجاری هسته ای موجب نگرانی در سطح بین المللی و منطقه ای شده است.
به گزارش وب سایت «هیل»، ترامپ در مصاحبه با برنامه تلویزیونی «60 دقیقه» شبکه سی بی اس اعلام کرد که آمریکا باید مانند دیگر قدرت های هسته ای آزمایش های هسته ای خود را از سر بگیرد. وی به طور مشخص از روسیه، چین، کره شمالی و پاکستان به عنوان کشورهایی که به طور مخفیانه آزمایش های هسته ای زیرزمینی انجام می دهند، نام برد و تاکید کرد که آمریکا نباید عقب بماند.
این اظهارات ترامپ با واکنش های ضد و نقیض دیگر مقامات واشنگتن مواجه شد. کریس رایت وزیر انرژی در مصاحبه با فاکس نیوز تاکید کرد که هیچ برنامه ای برای آزمایش انفجار هسته ای وجود ندارد و آنچه در حال بررسی است “انفجارهای غیر بحرانی” (انفجارهای غیر بحرانی) است نه یک انفجار هسته ای واقعی.
این تفاوت در مواضع دو مقام ارشد دولتی، سوالاتی را در مورد جهت گیری واقعی سیاست هسته ای آمریکا ایجاد کرده و افکار عمومی و تحلیلگران امنیتی را به بررسی پیامدهای احتمالی آن سوق داده است.
آزمایشهای هستهای ایالات متحده از سال 1992 متوقف شده است و از آن زمان، ایالات متحده برای آزمایش اثربخشی زرادخانه هستهای خود تنها بر شبیهسازیهای رایانهای تکیه کرده است. با این حال ترامپ با اشاره به فعالیت های کشورهای دیگر از امکان انجام آزمایش های تمام عیار مشابه دوران جنگ سرد صحبت کرد. اقدامی که در صورت اجرا می تواند تعهدات بین المللی آمریکا در زمینه عدم اشاعه هسته ای را زیر سوال ببرد و مسابقه تسلیحاتی جدیدی را در جهان آغاز کند.
واکنش ها در داخل ایالات متحده نیز متفاوت بود. رابرت اوبراین، مشاور امنیت ملی ترامپ در دوره اول ریاست جمهوری، از ایده بازگشت به آزمایشات حمایت کرد و نوشت که ایالات متحده باید آزمایش های واقعی تسلیحات هسته ای را برای حفظ برتری فنی و عددی خود انجام دهد. به گفته وی، مدل سازی رایانه ای هرگز نمی تواند جایگزین آزمایش های واقعی شود و واشنگتن باید برای اطمینان از توانایی زرادخانه هسته ای خود، آزمایش های عملی انجام دهد.
در مقابل، کارشناسان کنترل تسلیحات و برخی مقامات نظامی هشدار دادهاند که بازگشت به آزمایشهای انفجاری میتواند زنجیرهای از آزمایشهای هستهای را در میان دیگر قدرتهای هستهای آغاز کند و ثبات جهانی را تهدید کند. داریل کیمبال، مدیر اجرایی انجمن کنترل تسلیحات گفت: کشورهایی که تجربه کمتری در طراحی و آزمایش تسلیحات هسته ای دارند، بیشتر از ایالات متحده از این روند سود می برند.
وی همچنین تاکید کرد که زرادخانه هسته ای آمریکا با فناوری های مدرن و برنامه های تعمیر و نگهداری دقیق و بدون نیاز به آزمایش های انفجاری قابل اعتماد باقی مانده است.
اظهارات ترامپ بلافاصله پس از واکنش روسیه و چین به وجود آمد. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه اعلام کرد که مسکو آزمایشهای هستهای خود را تنها در صورت انجام آزمایشهای هستهای از سر میگیرد و از مقامات کشورش خواست تا اهداف واشنگتن را بررسی کرده و سناریوهای احتمالی را آماده کنند.
چین نیز اظهارات ترامپ را رد کرد و از آمریکا خواست به جای تحریک یک مسابقه تسلیحاتی، از تعهدات بین المللی خود در زمینه خلع سلاح هسته ای و عدم اشاعه حمایت کند. پاکستان همچنین تاکید کرد که اولین کشوری نخواهد بود که آزمایش های هسته ای خود را از سر می گیرد.
در داخل آمریکا، دموکراتهای نوادا که محل اصلی آزمایشهای هستهای در دوران جنگ سرد است، با ارسال نامهای به دولت، نگرانی خود را از بازگشت آزمایشهای هستهای اعلام کردند و نوشتند: «حتی تصور انفجار سلاح هستهای در خاک آمریکا خیانت به علم، امنیت و مردم این کشور است». کارشناسان پیشبینی میکنند که حتی اگر ترامپ بخواهد آزمایشهای خود را از سر بگیرد، مراحل آمادهسازی و اجرا چندین سال طول میکشد و شامل هزینههای زیادی، تجهیزات پیشرفته و مهندسان متخصص میشود. همچنین کنگره و دولت ایالت نوادا می توانند با اقدامات قانونی مانع اجرای این برنامه شوند.
با این حال، برخی از حامیان ترامپ، از جمله معاون اول رئیس جمهور جی دی ونس و باب پیترز از بنیاد هریتیج، اصرار دارند که داشتن گزینه آزمایش هسته ای برای رئیس جمهور ضروری است. پیترز زرادخانه هسته ای ایالات متحده را به “کادیلاک 1975 که هرگز رانده نشد” تشبیه کرد و گفت این آزمایش ها به رئیس جمهور این امکان را می دهد که پیام روشنی را به دشمنان خود ارسال کند: “شما به مرزی نزدیک می شوید که ممکن است مرا مجبور به استفاده از سلاح های هسته ای کند… و من برای جلب توجه شما صحرای نوادا را تکان خواهم داد.”
این اظهارات نشان می دهد که یک رقابت هسته ای جدید بین ایالات متحده و روسیه و به طور گسترده تر با چین و دیگر قدرت های هسته ای در حال شکل گیری است. کارشناسان هشدار میدهند که از سرگیری آزمایشهای هستهای نه تنها میتواند تنشهای جهانی را افزایش دهد، بلکه میراث توقف بیش از سه دهه آزمایشهای انفجاری ایالات متحده را نیز تضعیف کند.
