حسین ترحمی از دوستداران میراث فرهنگی سمنان با اعلام این خبر به ایسنا گفت: این خانه متعلق به آقای یغمایی بوده است. فردی که از مسئولان سابق فرهنگ و هنر به شمار می رفت. این بنا در منطقه ای معروف به «محله حاجی شیخ» واقع شده است. محله ای تاریخی که نام آن برگرفته از حاجی شیخ از چهره های تأثیرگذار عصر ناصرالدین شاه و از مجتهدان خوشنام سمنان بوده که در زمان آیت الله انصاری نیز از جایگاه و اعتباری برخوردار بوده است.
در این محله یک حمام تاریخی و مجموعه ای از بناهای ارزشمند از جمله خانه حاجیشیخ وجود داشت که متأسفانه همه آنها تخریب شده و در حال حاضر تنها یک ستون از آن مجموعه باقی مانده است.
این دوستدار میراث فرهنگی سمنان افزود: آقای یغمایی به عنوان اولین مسئول فرهنگ و هنر سمنان و یکی از آخرین مدیران این حوزه در ساختار قبلی در این محله سکونت داشتند و به گفته وی این خانه در اصل متعلق به آقای «ستوده انارکی» بوده و در دوره ای دیگر به آقای یغمایی واگذار شده است.
چندی پیش این خانه و خانه ای با بادگیر که در مقابل آن قرار دارد، به عنوان بناهای ارزشمند شناسایی شدند. تقریبا خرداد ماه امسال بود که به ما خبر دادند این خانه قرار است تخریب شود. این خانه مجوز تخریب را از میراث فرهنگی دریافت کرده و از آنجایی که میراث فرهنگی تاریخی و ارزشمند اعلام نشده، تخریب آن بلامانع اعلام شده است. مدتی بعد وقتی از جلوی خانه رد می شدم، متوجه شدم خانه را تخریب کرده اند. از اهالی محل پرسیدم، گفتند یکی دو ماه پیش تخریب شده است.
ترحمی با بیان اینکه این تخریب دقیقاً در راستای کوتاهی میراث فرهنگی در خصوص بافت تاریخی سمنان و نقض حریم برج افشاری رخ داده است، گفت: برخلاف ادعای معاون میراث که مدام می گویند مشاور گرفته ایم، شواهد نشان می دهد مشاوری استخدام نشده است.
هم تخریب این خانه، هم بلندمرتبه سازی مقابل برج افشاریه و هم وضعیت خانه صفوی که واقعاً در خطر است و ثبت نشده است، نشان می دهد که اساساً اعتقادی به کار صحرایی ندارند. جالب اینکه این خانه در نزدیکی اداره میراث شهرستان سمنان قرار داشت.
ما بارها درخواست کردیم که حداقل هر سه ماه یک بار جلسه ای برگزار شود اما جلسه ای برگزار نشد و حتی زمانی که وزیر میراث فرهنگی به سمنان آمد از ما دعوت نشد. در جلسه استاندار دیدیم افرادی که سازنده هستند یا بوم گردی دارند به عنوان بزرگان میراث فرهنگی در ردیف اول نشسته اند اما حتی یک پژوهشگر میراث فرهنگی هم دعوت نشده است.
این دوستدار میراث فرهنگی افزود: در سمنان نیروی متخصص کم نداریم. حتی این افراد یا مشاوران متخصص هم برای جلسه دعوت نشدند. این نشان می دهد که دیدگاه پژوهشی وجود ندارد. سوال من این است که چند خانه بادگیر در سمنان داریم که یکی یکی در حال تخریب هستند؟ آیا خانه ها را زیر نظر گرفته اند؟ چند خانه اصیل دوره پهلوی داریم که در حال تخریب هستند؟
ترحمی تصریح کرد: وقتی از برج و حصار افشاری غفلت می شود، وقتی وزارت میراث فرهنگی با وجود نامه ها واکنشی نشان نمی دهد، طبیعی است که این اتفاقات بیفتد. اینجا مسئول ثبت وزارتخانه و ثبت داخلی است. مدام می گویند «مالک خصوصی است» در حالی که قبل از ثبت نام و قبل از ابلاغ وزیر به مالک اطلاع داده اند. مالک هم می داند که خانه تاریخی است و آن را خراب می کند و هیچ اتفاقی نمی افتد.
این دوستدار میراث فرهنگی سمنان گفت: مشکل اصلی میراث فرهنگی سمنان این است که اداره میراث فرهنگی شهرستان اختیار عمل ندارد و از نظر ما مدیرانی انتخاب می شوند که نگاه پژوهشی و فنی به آثار تاریخی ندارند. در سال گذشته دو سه خانه دیگر نیز ویران شده است. این خانه قبلاً به دلیل اهمیت آن شناخته شده بود، اما دوباره ویران شد.
از سوی دیگر مدیریت بافت تاریخی سمنان در خارج از شهر مستقر شده در حالی که مدیر بافت تاریخی باید در دل شهر باشد تا بتواند با او گفت و گو کند. متاسفانه تمامی ارتباطات قطع شده است و همین امر باعث شده است که آثار تاریخی، خانه ها و حتی مهمترین قسمت ها مانند دیوار شهر یکی یکی تخریب شوند.
وی تصریح کرد: هدف ما فقط ایجاد زنگ خطر است که خانه هایی که اهمیت بیشتری دارند و اکنون متروکه هستند، حداقل رصد شوند. درخواست من این است که تیمی از وزارتخانه برای بازدید میدانی اعزام شود تا بتوانیم این بناهای اصیل را که هویت شهر هستند حفظ کنیم. در 20 سال گذشته نیمی از بافت تاریخی سمنان از بین رفته است و نیمی دیگر را باید حفظ کنیم. قلعه های ما متروکه و ثبت نشده است.
ترحمی با طرح این سوال که چرا دانشگاه سمنان در مقابل این تخریب ها و هجمه ها سکوت کرده است؟ وی گفت: دانشگاه سمنان دارای رشته های مرمت، معماری، شهرسازی و حتی دکتری گردشگری است. اگر این ساختمان ها تخریب شوند، چیزی از معماری، هنر و گردشگری باقی نمی ماند.
انتظار من این است که دانشگاه به خصوص در مورد برج و حصار افشاری سمنان برای تکمیل پرونده ها و ارسال به وزارتخانه همراه ما باشد. اگر دانشگاه در بافت تاریخی پیش نرود، کار جلو نمی رود. در پایان تاکید می کنم شهرداری سمنان نیز وظیفه قانونی دارد.
شهرداری بافت تاریخی، شهرداری منطقه و نیروهای آنها از نحوه صدور مجوز برای تخریب مطلع هستند. چرا این خانه های مهم میراث فرهنگی اعلام نمی شود در حالی که این نهادها وظیفه دارند این خانه ها را اعلام کنند.
