اولین روز سال 1405 زمانی آغاز می شود که وعده دولت برای شارژ مجدد «کارت امید مادر» نیز وارد فاز اجرایی می شود و بر این اساس ماهانه 2 میلیون تومان به مدت 2 سال به حساب مادرانی که فرزندانشان در 10 فروردین 1405 متولد شده اند واریز می شود. طرح جدیدی که سعی دارد ضمن تامین بخشی از هزینه های ضروری کودک، بهره وری اقتصادی و امنیت عاطفی خانواده ها را ارتقا دهد.
به گزارش ایسنا، ۲۴ شهریورماه بود که شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوبه «الزامات و راهکارهای بهبود وضعیت جمعیت کشور» را تصویب و با امضای رئیس جمهور ابلاغ کرد. در بین تمامی بندها، طرح «کارت امید مادر» مهمترین بخش این مصوبه بود که حمایت های مالی هدفمند و به موقع از مادران و کودکان در نظر گرفته شده است.
با تصویب این مصوبه مقرر شد از ابتدای سال 1405 به هر مادری که فرزندش متولد می شود به مدت 24 ماه ماهانه مبلغ دو میلیون تومان که برای تامین هزینه های خوراک، پوشاک و مایحتاج کودک در نظر گرفته شده است واریز شود و بودجه آن در سازمان برنامه و بودجه نهایی شده است که به گفته مسئولان در مجموع 12 هزار میلیارد تومان برای سال اول نیاز است.
همزمان با تصویب، عبدالحسین خسروپناه به عنوان دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی اعلام کرد که این حمایت که شامل همه مادران بدون هیچ شرط دیگری می شود، محدودیت زمانی ندارد و با حمایت دولت ادامه خواهد داشت.
اما ماجرای تصویب این طرح به گزارش های منتشر شده توسط مرضیه وحید دستجردی، دبیر ستاد کل جمعیت کشور در خصوص «وضعیت ملی جمعیت» و همچنین ماجرای «گران شدن پوشک در سال 1403» بازمی گردد. اظهاراتی که تنها چند روز پس از تصویب این طرح در نشست خبری با اصحاب رسانه در خصوص این گشایش دولت برای خانواده ها مطرح شد.
وی تصریح کرد: سال گذشته قیمت پوشک سه برابر شد در حالی که پوشک یکی از ملزومات بدیهی کودک است و در 30 آذر 1403 روی صندلی ستاد کشوری جمعیت نشستم و دیدم که قیمت پوشک برای سومین بار گران شد و گلایه های زیادی از مردم داشتیم و در پی این موضوع از وزیر خواستیم که به این موضوع رسیدگی شود و به این موضوع رسیدگی شود. به این نتیجه رسیدیم که با توجه به مشکلات اقتصادی مردم و هزینه شیر و پوشک، باید به فکر هزینه زندگی باشیم، به همین دلیل به دنبال کارت امید مادر بودیم که البته تجربه اجرای این کارت را در کشورهایی مانند روسیه، اسکاندیناوی و نروژ دارد، بنابراین تصمیم گرفته شد که این اقدام برای خانواده ها انجام شود.
از آنجایی که امروزه تمام خواسته های علمی ثابت کرده اند که سال های اولیه زندگی نقش اساسی در رشد کودک دارد، 80 درصد هوش کودک در دو سال اول زندگی شکل می گیرد و اساس سلامت جسمی، جسمی و مهارت های اساسی، شناختی، حرکتی، زبانی و اجتماعی کودک در دو سال اول شکل می گیرد. در این کارت برای همه مادران صادر می شود و ده دهم در نظر گرفته نمی شود، تنها ملاک سال تولد است و تمامی متولدین اول فروردین 1405 و پس از آن مشمول دریافت این کارت هستند.
این کارت فقط به نام «مادر» صادر می شود و حتی به نام پدر صادر نمی شود، مگر در موارد استثنایی که طلاق ثبت شود یا مادر فوت کند که در این صورت کارت به نام ولی قانونی طفل صادر می شود یا به نام او تغییر می یابد.
نحوه خرج کردن کارت اعتباری مادر
اما برای جلوگیری از هرگونه سوء استفاده احتمالی از این کارت اقداماتی صورت گرفته است که اولا این کارت به نام مادر صادر می شود. طبیعتاً یک مادر بیش از هر فرد دیگری از وسایل و مواد مورد نیاز برای رشد فرزندش آگاه است. همچنین امکان خرید هیچ کالایی با این کارت وجود ندارد و همانطور که در طرح کاتالوگ الکترونیکی پیش بینی شده است، اقلام مورد نیاز نوزادان مانند غذا، پوشاک و … با این کارت خریداری می شود.
لازم به ذکر است اعتبار موجود در این کارت ماهانه دو میلیون تومان می باشد. این اعتبار روی کارت ذخیره می شود و اگر در همان ماه استفاده نشود دیگر نمی توان از آن استفاده کرد.
اگرچه با توجه به اهمیت افزایش جمعیت که متاثر از عوامل متعددی است، این کارت می تواند در کنار سایر سیاست های حمایتی به افزایش نرخ باروری کمک کند، اما باید توجه داشت که این طرح به تنهایی نمی تواند مشکل کاهش جمعیت را حل کند و نیازمند رویکرد جامع و هماهنگ تری مانند تسهیل شرایط مسکن، اشتغال و تحصیل خانواده های جوان با سایر سیاست ها است.
از سوی دیگر باید توجه داشت که واریز مبلغ دو میلیون تومان ماهانه به حساب مادر می تواند به کاهش هزینه های کودک و بهبود کیفیت زندگی خانواده ها کمک کند و برای خرید پوشاک، غذا و سایر نیازهای اولیه کودک مورد استفاده قرار گیرد، اما در عین حال لازم است این مبلغ با توجه به شرایط اقتصادی و هزینه های زندگی به صورت دوره ای بررسی شود تا ارزش واقعی آن نیز حفظ شود.
