آخرین داده های یکی از پلتفرم های ارائه خدمات نشان دهنده افزایش تقاضای شغل و ثبت نام های جدید است. انجام کارهای خدماتی غیر ماهر مانند نظافت و پذیرایی بیشترین تقاضای کار را دارد و سن درخواست افزایش یافته است و همچنین افرادی که قبلا ثبت نام کرده اند اما همکاری نکرده اند درخواست بازگشت به کار را داشته اند.
به گزارش شرق، بر اساس اطلاعیه روابط عمومی آچاره، تعداد کل متخصصان ثبت نام شده در شش روز اول اردیبهشت ماه امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۷ درصد افزایش داشته است. از جمله مهارت های موجود در آچاره، دسته های اصلی نظافت و پذیرایی تنها خدماتی هستند که برای ثبت نام نیازی به مدرک فنی، پروانه کسب و یا مدرک دانشگاهی نیست.
بررسی ها نشان می دهد متقاضیان کار در این بخش ها در فروردین ماه امسال نسبت به سال قبل هفت درصد و در 11 روز اول اردیبهشت ماه نسبت به مدت مشابه سال قبل 239 درصد افزایش داشته اند. یعنی در مجموع 46 درصد. از آنجایی که آمارها نشان می دهد که اکثر متخصصان ثبت نام شده مرد هستند، آمارهای سال گذشته نیز نشان می دهد که سهم مردان حرفه ای ثبت شده نسبت به زنان از 65 درصد به 76 درصد افزایش یافته است.
نکته دیگر در مورد سن متقاضیان خدمت است. به طوری که از ابتدای فروردین تا 22 اردیبهشت ماه سال جاری هفت درصد افراد حرفه ای ثبت نام شده بالای 50 سال سن داشته اند، در حالی که در مدت مشابه سال گذشته این تعداد شش درصد مشاغل ثبت شده بوده است. همچنین از اول تا دوازدهم فروردین ماه سال گذشته درصد افراد حرفه ای ثبت نام شده بالای 50 سال نسبت به کل متخصصان ثبت شده 6 درصد بوده که در مدت مشابه امسال به 11 درصد رسیده است.
برق کاری، خدمات و تعمیرات ساختمان، سرمایش و گرمایش، لوله کشی، نظافت و پذیرایی پنج خدماتی هستند که بیشترین رشد را در ثبت نام داشته اند. بر این اساس از اول تا دوازدهم اردیبهشت ماه امسال نسبت به سال قبل در نظافت و پذیرایی 239 درصد، برق کاری 220 درصد، لوله کشی 176 درصد، سرمایش 150 درصد و خدمات و تعمیرات ساختمان 140 درصد افزایش داشته است.
متقاضیان نظافت و پذیرایی سه برابر شدند
بیشترین رشد ثبت نام در مهارت های نظافت و پذیرایی نیز در اردیبهشت اتفاق افتاده که نسبت به سال قبل تقریباً سه برابر شده است. اما موضوع دیگری که قابل توجه است بازگشت به کار متخصصانی است که کار خود را با اپلیکیشن متوقف کرده بودند، به عنوان مثال متخصصانی که چند سال پیش ثبت نام کرده بودند و پس از چندین بار همکاری به بازار سنتی رفتند، اکنون به دلیل کم کاری در بخش سنتی به سراغ اپلیکیشن آچاره نیز رفته اند.
برخی از متخصصان به دلیل توانایی پرداخت هزینه های زندگی در تهران به شهرهای دیگر یا شهر خود بازگشته اند و متقاضی کار در همان شهر هستند. اما نکته اینجاست که مهارت مورد نظرشان ممکن است در تهران درخواست های زیادی داشته باشد اما این امکان در شهر خودشان کمتر است و ممکن است در آنجا هم با کاهش سفارش مواجه شوند.
بررسی های این تیم همچنین حاکی از آن است که در ایام بارش موشک، برخی از ثبت نام کنندگانی که به شهرهای دیگر مراجعه کرده اند، درخواست کرده اند که مهارت هایشان در همان شهر فعال شود و به طور موقت در شهر دیگری مشغول به کار شوند.
افزایش درخواست برای بازگشت به کار
«بهمن امام» مدیرعامل و یکی از بنیانگذاران اپلیکیشن سرویس آچاره است. او 10 سال سابقه مدیریت این پلتفرم را دارد و از آن زمان تاکنون شاهد تغییرات چشمگیری بوده است. سخنان او تحقیقات انجام شده توسط تیمش را تایید می کند.
وی می گوید تقاضا برای کار در این بستر افزایش یافته است به طوری که از ابتدای اردیبهشت ماه نسبت به مدت مشابه سال گذشته 30 درصد افزایش ثبت نام داشته است. بر اساس اعلام وی، تغییرات در زمینه ثبت درخواست شغلی در اردیبهشت ماه یعنی پس از آتش بس و بازگشت مردم به شرایط عادی خود را نشان داده است. یعنی زمانی که دفاتر و شرکت ها شروع به تعدیل کردند و بسیاری از مردم بیکار شدند.
به گفته وی، یکی دیگر از نکات قابل توجه در تغییر وضعیت، بازگشت به کار افرادی است که قبلا برای ارائه خدمات در این سامانه ثبت نام کرده بودند اما به هر دلیلی همکاری نکردند. بررسی ها نشان می دهد که بسیاری از آنها درخواست فعال سازی مجدد و بازگشت به سیستم را داشته اند. سوال اینجاست که آیا این افراد می خواهند برای شغل اول خود در بستر ارائه خدمات کار کنند یا شغل دوم؟
بهمن امام پاسخ می دهد که بر اساس پرسشنامه هایی که قبلاً توسط این افراد تکمیل شده است، بخش قابل توجهی از درخواست ها مربوط به مشاغل دوم است. البته اطلاعات دقیقی در این زمینه وجود ندارد: «تقاضای کار هم برای شغل دوم و هم برای شغل اول است، امسال تعدیل های گسترده ای را شاهد بودیم و به نظر می رسد تعداد قابل توجهی برای شغل اول خود اقدام کرده اند.
یکی دیگر از موضوعات مطرح شده از سوی مدیرعامل آچاره، تقاضای بالای خدمات نظافتی است که آمارها نیز موید آن است.
وی می گوید: افزایش درخواست های شغلی در رده های مختلف شغلی در فروردین ماه به طور متوسط 30 درصد است، اما در حوزه ارائه خدمات نظافتی این رشد بیش از 200 درصد بوده است. یعنی شغلی که نیاز به تخصص خاص و پیچیده ندارد. موضوع بعدی مربوط به تحصیلات این افراد است. سوال اینجاست که آیا سطح تحصیلات افرادی که متقاضی کار هستند افزایش یافته است؟
امام توضیح می دهد: متقاضیان از گروه های متنوعی هستند که اکثراً تحصیلات عالی ندارند و اکثراً دارای مدرک دیپلم هستند اما در این میان حدود 10 تا 20 درصد دانشجو و تحصیلکرده هستند و حتی در بین آنها دانشجوی دکتری داشتیم.
کاهش ثبت سفارش
یک دهه از مدیریت این اپلیکیشن توسط «بهمن امام» می گذرد و می گوید در این دهه روند مشخصی وجود نداشته است، اما نکته اینجاست. هنگامی که بی ثباتی وجود دارد، هر دو طرف تقاضا و عرضه خدمات کاهش می یابد. به عنوان مثال در دوران جنگ و باران موشکی ثبت سفارش کاهش می یابد و از طرفی تعداد متخصصان نیز کاهش می یابد. اما زمانی که ثبات در کشور وجود دارد، عرضه و تقاضا رشد میکند، مثلاً دورههایی بوده که وضعیت کشور خوب بوده و این بستر حتی با کمبود نیروی ماهر مواجه بوده است، اما از سوی دیگر در دورههایی مثل الان کمبود سفارش وجود دارد. همه چیز به شرایط کلی برمی گردد.
درخواست از کارکنان برای ارائه خدمات
سهیل پروین مدیر خط فنی آچاره چیز دیگری می گوید. وی توضیح می دهد که میزان کار درخواستی برای تعمیر سیستم های سرمایشی گرمایشی افزایش یافته است. بسیاری از آنها کارمندان بخش های دیگر هستند. مثلاً ممکن است در تأسیسات یک مؤسسه یا دانشگاه مشغول به کار باشند و حالا برای کار در این اپلیکیشن درخواست کار داشته باشند: «در سالهای گذشته برای تعمیر چیلر با کمبود نیرو مواجه بودیم، چون اصولاً تعداد افرادی که این دستگاه را تعمیر میکنند، کم هستند، اما امسال درخواستهای شغلی زیادی برای این بخش وجود داشت یا مثلاً همیشه برای تعمیر کولر آبی با متخصصان زیادی تماس گرفتیم، اما امسال بدون کولر ثبت نام کردیم.
وی معتقد است کسانی که به صورت فصلی کار می کردند با مشکلات کاری مواجه شده اند و اکنون مجبور شده اند سراغ مشاغل دیگری بروند.
در انتظار ارتش بیکاران
پیش از این در اوایل اردیبهشت ماه، پلتفرم Jobvision که در زمینه کاریابی فعالیت می کند، اعلام کرده بود که تنها در یک روز، 318000 درخواست کار در این بستر ثبت شده است. آماری که نشان دهنده افزایش شدید تقاضای شغل در برابر کاهش فرصت های شغلی است. دادههای این پلتفرم نشان میدهد که اگرچه در سالهای گذشته نیز عدم تطابق بین عرضه و تقاضای نیروی کار مشاهده شده است، اما دادههای یکی دو ماه اخیر این بستر حاکی از عمیقتر شدن این شکاف است که تحت تأثیر جنگ و قطعی طولانیمدت اینترنت رخ داده است. اما داستان به اینجا محدود نمی شود. تاکسی های اینترنتی نیز با افزایش تقاضای شغلی مواجه شده اند، اما از سوی دیگر میزان درخواست برای سفر کاهش یافته است.
پدرام سلطانی فعال اقتصادی و کارآفرین است. او معتقد است که تنها دو راه برای برون رفت از این وضعیت وجود دارد. یکی ایجاد اینترنت و دوم پیشبرد مذاکرات تا پایان جنگ.
وی از آمارهای منتشر شده در خصوص افزایش ارسال رزومه کاری و افزایش متقاضیان مشاغل خدماتی و تاکسی اینترنتی مطلع است و می گوید همه اینها در صورت تقاضا برای مردم سودآور می شود. افرادی که در شرایط بد اقتصادی و فقر قرار دارند، قطعاً میزان خدمات دریافتی را کاهش خواهند داد. مثلاً دیگر دنبال نظافتچی نمی گردند یا تعمیرات را خودشان یا اطرافیان انجام می دهند. تاکسی های اینترنتی هم همینطور. با این حال، ظرفیت هایی برای کار وجود دارد. وقتی دانشآموزان به دانشگاه یا مدرسه نمیروند و معلمان در خانه هستند یا بسیاری بیکار هستند، قطعاً تقاضای سفر آنها کاهش مییابد. بنابراین مشکل بزرگتر بیکاری است.
سلطانی معتقد است در آینده نزدیک با لشکری از افراد بیکار مواجه خواهیم بود که می توانند امنیت اقتصادی را به خطر بیندازند. به گفته وی، مسئولان به طور مستقیم از اهمیت اینترنت و اینکه چقدر بر کسب و کارها تاثیر گذاشته صحبت می کنند، اما در نهایت هیچ اقدامی در این راستا انجام نمی شود. مردم الان تا حدودی نگران جنگ و شرایط جنگ هستند، اما به هر حال این نگرانی روزی تمام می شود و آن زمان است که با ارتش بیکاران روبرو خواهیم شد.
نکته دیگری که مورد توجه این فعال اقتصادی است، فشار بر بیمه های تامین اجتماعی است: «شاید همه کسانی که بیکار بوده اند از بیمه استفاده نکنند، اما باز هم تعداد باقی مانده فشار قابل توجهی به بیمه ها وارد می کند که متاسفانه دیده نشده است و در مجموع پیامدهای این اتفاقات می تواند به اندازه یک جنگ چالش برانگیز باشد.
