در روزهایی که کشور در برزخ جنگ و صلح به سر می برد، تحرکات جریانات رادیکال علیه نظام دیپلماسی شدت گرفته است.
سیدمحمود نبویان، شاگرد مصباح یزدی و نماینده پایداری در مجلس، در جدیدترین جنجال خود از محمدباقر قالیباف خواسته است تا «شرکای برجام» را از تیم مذاکرهکننده ایران حذف کند. این تکلیف روشن و تهدیدهای وی علیه حاکمان کشورهای عربی در حالی مطرح می شود که یک ماه پیش حضور پیامبران در هیئت دیپلماتیک پاکستان زیر سوال رفته بود. موضوعی که برخی آن را با هدف کنترل و جلوگیری از هزینههای افراطی میدانستند. تاکتیکی که به نظر می رسد نتیجه معکوس داشته و تیغه دلواپسان را تیز کرده است.
نظری که ظریف آن را شرم آور خواند
نبوئیان نماینده جبهه پایداری در مجلس از جمله چهره هایی است که در این سال ها مواضع تند و ضد برجامی خود را نشان داده است. در ابتدای دولت روحانی که تازه مذاکرات هسته ای آغاز شده بود و هنوز خبری از توافق نبود، گروهی از مخالفان دولت جدید با حضور در محل سابق لانه جاسوسی آمریکا در تهران هویت جدیدی برای خود ایجاد کردند و نام خود را «دالواپسان» گذاشتند. محمود نبویان یکی از این افراد بود که گاهی اوقات موقعیت هایش عجیب به نظر می رسد. چه زمانی که از مذاکره کنندگان در دولت ابراهیم رئیسی انتقاد کرد، چه زمانی که تصمیم گرفت در مقابل مذاکرات در دولت پزشکی مواضع تند اتخاذ نکند و چه حالا که عراقچی پس از حضور در هیئت دیپلماتیک ایران خواستار حذف از تیم مذاکره کننده شد.
در زمان حسن روحانی، مواضع وی به حدی تند و با اظهارات عجیبی همراه بود که دیپلمات ها واکنش نشان دادند. اما او در آن زمان سردمدار این رشته نبود و امثال سید جواد کریمی قدوسی، حمید رسایی و مهدی کچ زاده نیز با همین فرمان حرکت می کردند. معروف ترین اظهار نظر خارج از عرف پیامبران زمانی بود که ایشان مدعی شدند محمدجواد ظریف در کسوت وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی به آمریکایی ها قول داده در ازای رفع موانع بانکی سردار قاسم سلیمانی را به آنها تحویل دهد. هرچند دولت فعلی و دستگاه دیپلماسی در برابر مواضع اعضای جبهه پایداری مصونیت دارند، اما ظریف آن را شرم آور خواند و گفت تا زمانی که رئیس مجلس عذرخواهی نکند موضوع را از طریق قانونی پیگیری خواهد کرد.
با پایان دولت روحانی و کنار رفتن ظریف از وزارت امور خارجه، با روی کار آمدن دولت همسو با ابراهیم رئیسی، به نظر می رسید که جبهه پایداری به هدف خود رسیده است. هم حسین امیرعبدالهیان وزیر امور خارجه مورد نظر آنها بود و هم علی باقری کنی از نزدیکان سعید جلیلی و جبهه پایداری رئیس تیم مذاکرات هسته ای شده بود. اما چند ماه پس از روی کار آمدن دولت سیزدهم، محمود نبویان در اسفند 1400 علیه خودی ها موضع گرفت و به گفته امیرحسین ثابتی، نماینده همکار وی، به تنهایی احیای برجام را متوقف کرد. ثابتی گفت: وقتی دولت رئیس جمهور با استراتژی اشتباه می خواست برجام را امضا کند، نبیان اجازه نداد.
ماجرا از این قرار بود که محمود نبویان در نشستی با عنوان «همایش دفتر ارتباطات فرهنگی» در قم، از دولت رئیسی به دلیل مفاد توافقنامه احیای برجام انتقاد کرد و گفت: در توافقنامه جدید هیچ چیزی لغو نمی شود؛ آقایان هم بر همین موضوع توافق می کنند. معافیت بدهید، اما دوستان ما خیلی ضعیف ظاهر شده اند که باقری به بچه های انقلابی می گوید شما دمت گرم.
روایت نبویان علاوه بر اینکه مخالفت وی را حتی با مذاکره با تیم خودی نشان می دهد، حاکی از آن است که مسئولانی مانند باقری کنی از تیغ تیز این طیف سیاسی در امان نمانده اند، چه رسد به دولت های غیرمتعهد.
او پزشکان را به دروغگویی متهم کرد
اما در زمان دولت مسعود مدزیکیان آتش توپخانه پیامبر شدت گرفت. وی که در کانون مخالفت با انتصاب برخی از نزدیکان پزشکان در دولت قرار داشت، حتی زمانی که مسعود المدیجیان اعلام کرد همه وزرای خود را با هماهنگی رهبری انتخاب کرده است، سخنان خود را کذب محض خواند و بار دیگر به محمدجواد ظریف تهمت زد و به وزیر امور خارجه سابق نوشت: «برای یک آمریکایی، بزرگشدهای که پوستش از پوست در آمده بود، به شکلی آشکار است. شیعه یا مسلمان از نظر او امتیاز محسوب نمی شود، اما شاید به قول اربابان آمریکایی، او برای آنها یهودی است، مهمترین نکته این است.»
عجیب است که نابویان تنها یک بار مخالفت خود را با مذاکرات نشان نداد و آن هم در اولین مذاکرات عراقچی و ویتکاف. او سعی می کرد راه خود را از دیگر نیروها جدا کند. وی در مقاله ای نوشت که محل مذاکرات را کشور بزرگ ایران تعیین کرده است. اما در همان مقاله به برجام و دیپلماسی برخورد کرد.
از شورش علیه جبهه پایداری تا بازگشت به تنظیمات کارخانه
در این نامه آمده است: «اگرچه محور شرارت در جهان، یعنی رژیم خبیث و تروریست آمریکا، خواهان مذاکره مستقیم با ایران بوده است، اما نوع مذاکره (غیر مستقیم)، موضوع مذاکره (فقط هستهای) و محل مذاکره (کشور عمان) توسط ملت بزرگ ایران تعیین شده است؛ بیانیه عبرتانگیز آمریکا در همان مقطع زمانی نشان نداده است که توافق آموزندهاش در برجام محقق شود. شاگرد مصباح یزدی را قیام علیه آن سوی جبهه پایداری و نهضت انقلابی می دانستند، اگرچه بسیاری بر این باور بودند که آتش پیامبران در اثر تذکری که به برخی تندروها داده شد، فروکش کرد، اما این همکاری تاکتیکی دوام نیاورد و نبویان به کارخانه بازگشت.
پیامبران: کاخ های کشورهای عربی را با خاک یکسان می کنیم
نبویان در روزها و هفته های اخیر بار دیگر با سخنان جنجالی خود خود را مورد توجه رسانه ها قرار داده است. وی در یکی از مجالس شبانه در قم درباره احتمال حمله مجدد دشمن گفت که اگر به کشور و بزرگان حمله شود، هیچ یک از پادشاهان کشورهای عربی و کاخ های آنها در منطقه امن نمی مانند و همه به تفاهم می رسند. حاکمان کشورهای منطقه باید از پایگاه هایی که به آمریکا داده اند جلوی حمله به ایران را بگیرند وگرنه دیگر زنده نخواهند بود.
وی همچنین در مقاله ای نوشت: مذاکره با آمریکا نه منجر به لغو تحریم ها (تجربه برجام) می شود و نه از جنگ علیه ایران (تجربه مذاکرات قبل از جنگ 12 روزه و جنگ رمضان) جلوگیری می کند.
در عین حال، مواضع او خودی ها را تنها نگذاشته است. البته خودی هایی که برای او و جبهه پایداری خودی نیستند. سید محمود نبویان در جدیدترین پست خود در شبکه اجتماعی ایکس خطاب به محمدباقر قالیباف نوشت: با وجود سابقه بد نیت آمریکا و به ویژه حضور اعضای توافق ننگین برجام با آقای قالیباف در مذاکرات، امیدی به مذاکره و توافق مطلوب برای ایران نیست. لازم است آقای قالیباف اعضای برجام را به طور کامل از تیم مذاکره حذف کند.
و حالا تکلیف ترکیب تیم مذاکره کننده
نبویان نامی از کسی نبرده است، اما گویا منظور او کسی جز وزیر امور خارجه نیست. سید عباس عراقچی که در دولت چهاردهم مسئولیت وزارت امور خارجه را برعهده دارد، معاون محمدجواد ظریف در مذاکرات هسته ای دولت حسن روحانی بود و مستقیما هدایت برخی مذاکرات از جمله مذاکرات احیای برجام را برعهده داشت. فردی که البته می گفت جزو حلقه نیویورکی ها نیستم و اینکه اصل وزیر خارجه به سپاه قدس برمی گردد بارها در فضای سیاسی مطرح شده است.
باج گیری برای افراد مربوطه کارساز نبود
این اظهارات علاوه بر انجام مذاکرات و قرار گرفتن کشور در برزخ جنگ و صلح، در حالی مطرح می شود که نبویان ماه گذشته به عنوان عضوی از هیئت دیپلماتیک ایران به پاکستان برده شده بود. اما او فقط با تیم مذاکره کننده به پاکستان رفته بود و جایی در تیم مذاکره کننده نداشت. به همین دلیل هنوز دلیل همراهی وی در این سفر مشخص نشده است. اما برخی معتقدند دلیل اینکه هیئت دیپلماتیک ایران با آوردن انبیاء(ع) هزینه سفر خود را افزایش داده است، این بوده که بتوانند جلوی هزینه بیشتر تندروها را بگیرند. اقدامی که البته نتیجه معکوس داشت، از آن زمان تندروها فضای بیشتری برای خودنمایی پیدا کردند. از علی خزریان، یکی دیگر از اعضای جبهه پایداری که کارشناس ثابت صداوسیما شده است و اعلام می کند که هر گونه مذاکره و انتقال پیام های دیپلماتیک باید متوقف شود تا اینکه خود پیامبران هم اکنون تکلیف ترکیب تیم مذاکره را مشخص می کنند. موضوعی که اساساً در اختیار هیچ یک از نمایندگان نیست.
