محمد فتحعلی سفیر جمهوری اسلامی ایران در هند درباره دستور کار سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه در دهلی نو برای شرکت در اجلاس وزرای خارجه برجام گفت: هند به عنوان یکی از قدرت های بزرگ اقتصادی جهان، صدای موثر جنوب جهانی و کشوری با پیشینه عمیق تمدنی می تواند نقش مهمی در تقویت همکاری های چندجانبه و ایجاد توافق برجام ایفا کند.
به گزارش ایرنا مشروح این گفتگو را بخوانید:
سفر وزیر امور خارجه به دهلی در زمان بسیار حساس و مهمی انجام می شود و البته می دانیم که این سفر به بهانه نشست وزرای خارجه بریکس انجام می شود. به عنوان اولین سوال، دستور کار وزیر امور خارجه در این سفر چیست؟
سفر وزیر محترم امور خارجه جمهوری اسلامی ایران به دهلی نو در نقطه بسیار مهم و حساس تحولات منطقه ای و بین المللی صورت می گیرد و همانطور که اشاره کردید این سفر در چارچوب اجلاس وزرای امور خارجه کشورهای بریکس انجام می شود. جمهوری اسلامی ایران برای برجام جایگاه ویژه ای قائل است و این سازوکار را ظرفیتی مهم برای تقویت چندجانبه گرایی، توسعه همکاری های اقتصادی و ایجاد تعادل بیشتر در روابط بین الملل می داند. طبیعی است که حضور وزیر محترم امور خارجه کشورمان در این اجلاس فرصت مناسبی برای تبادل نظر در مورد مهمترین مسائل منطقه ای و جهانی و همچنین گسترش همکاری های بین کشورهای عضو خواهد بود.
وزیر محترم در این سفر علاوه بر حضور و سخنرانی در اجلاس وزرای امور خارجه بریکس، با مقامات عالی رتبه هندی و همتایان خود از کشورهای عضو دیدار و رایزنی خواهند داشت. در این دیدارها موضوعات دوجانبه، همکاری های اقتصادی و تجاری، مسائل منطقه ای و بین المللی و راه های توسعه روابط مورد بحث و تبادل نظر قرار خواهد گرفت. همچنین برنامه های فرهنگی و رسانه ای در نظر گرفته شده است که در راستای تقویت روابط مردمی و افزایش درک متقابل بین دو کشور حائز اهمیت است.
این سفر همزمان با بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی شاعر فرزانه و حکیم بزرگ ایران زمین انجام می شود. روز بزرگداشت فردوسی و پاسداشت زبان فارسی از جمله این برنامه هاست. شخصیتی که آموزه هایش همچنان الهام بخش جهان امروز است. فردوسی که این بیت جاودانه «هر که دانا تواناست» را برای ما به یادگار گذاشت، از کودکی در ذهن و آگاهی جمعی ما ایرانیان حضور داشته و به ما آموخته است که توانایی و قدرت واقعی در تباهی و برتری جویی تعریف نمی شود، بلکه در خرد و خرد و مسئولیت تعریف می شود. این پیام امروزه بیش از هر زمان دیگری برای نظام بین الملل مطرح است.
ما معتقدیم که دنیای امروز بیش از هر چیز به بازگشت به عقلانیت تمدنی نیاز دارد. عقلانیتی که قدرت را نه ابزار سلطه، بلکه وسیله ای برای تضمین صلح، ثبات و پیشرفت مشترک می داند. ایران و هند به عنوان دو تمدن کهن، هر دو دارای این میراث ارزشمند هستند و می توانند در ترویج چنین دیدگاهی در روابط بین الملل نقش داشته باشند. همانطور که در سنت فکری فردوسی، خرد مبنای اقتدار و شرط سعادت است، در عرصه روابط بین الملل نیز تنها خرد، گفت وگو و درایت می تواند تضمین کننده امنیت و ثبات پایدار باشد.
پیش از این در مصاحبه ای با اشاره به ریاست هند بر گروه بریکس، نقش دهلی نو را در ایجاد اجماع و تقویت ثبات منطقه ای ارزیابی کرده بودید. در این شرایط، ایران چه انتظاراتی از برجام دارد، به ویژه در مقطع کنونی که غرب آسیا بر اثر اقدامات آمریکا و اسرائیل ناامن شده است؟ چه ظرفیت هایی را برای این نهاد چند جانبه در نظر می گیرید؟
جمهوری اسلامی ایران برای نقش هند در برجام اهمیت ویژه ای قائل است. هند به عنوان یکی از قدرت های بزرگ اقتصادی جهان، صدای موثر جنوب جهانی و کشوری با پیشینه تمدنی عمیق، می تواند نقش مهمی در تقویت همکاری های چندجانبه و ایجاد اجماع در میان اعضای بریکس ایفا کند.
انتظار طبیعی ما این است که کشورهای عضو برجام در قبال تحولات اخیر موضع روشن، متعادل و مسئولانه ای اتخاذ کنند و اقدامات مغایر با قوانین بین المللی و تهدید کننده ثبات منطقه را محکوم کنند.ما معتقدیم که امروز، بیش از هر زمان دیگری، برجام می تواند بستری برای تقویت چندجانبه گرایی، حمایت از نظم بین المللی عادلانه تر و دفاع از منافع کشورهای در حال توسعه باشد و در این راستا، نقش فعال هند بسیار مهم است.
در شرایط کنونی که منطقه غرب آسیا در نتیجه اقدامات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی با ناامنی و بی ثباتی مواجه است، انتظار طبیعی ما این است که کشورهای عضو برجام با الهام از این عقلانیت و مسئولیت تاریخی، موضعی روشن، متعادل و مسئولانه در قبال این تحولات اتخاذ کنند و اقدامات ناقض قوانین بینالمللی و تهدید منطقه را محکوم کنند.
البته واضح است که در برخی موضوعات اختلاف نظرها و ملاحظات متفاوتی بین اعضای بریکس وجود دارد، اما جمهوری اسلامی ایران تلاش خواهد کرد در رایزنی های خود ضمن تبیین نگرانی های بحق ملت های منطقه، بر ضرورت توقف اقدامات تنش زا و حرکت به سمت گفت وگو، صلح و ثبات پایدار تاکید کند.
جدا از بحث مشارکت در نشست وزرای خارجه بریکس، هفتادمین سالگرد روابط ایران و هند را نیز جشن می گیریم. به عنوان سفیر ایران در دهلی، اولویت های ایران در رابطه با هند چیست؟
امروزه روابط بین الملل بیش از هر چیز به عقلانیت متمدنانه نیاز دارد. روابط ایران و هند سابقه تاریخی، تمدنی و فرهنگی دارد و امروز که هفتادمین سالگرد روابط دیپلماتیک دو کشور را پشت سر می گذاریم، طبیعی است که نگاه ما به آینده این روابط باید نگاهی راهبردی و بلندمدت باشد.
توسعه بندر چابهار در کنار همکاری های اقتصادی از جایگاه ویژه ای برخوردار است. چابهار نه تنها یک پروژه اقتصادی، بلکه نماد همکاری راهبردی ایران و هند و پلی برای اتصال منطقه به آسیای مرکزی و فراتر از آن است. همچنین همکاری های علمی و فناوری، تبادل تجربیات در زمینه های نوآورانه، همکاری های دانشگاهی و توسعه تعاملات فرهنگی و روابط مردمی از دیگر محورهای مهم توجه دو کشور است.
ایران و هند در زمینه مقابله با تروریسم و افراط گرایی نیز منافع و دغدغه های مشترکی دارند و گفت وگوها و همکاری های امنیتی و دفاعی دو کشور می تواند به تقویت ثبات و امنیت منطقه کمک کند. در این چارچوب، همکاریهای نظامی و دفاعی بهویژه در حوزه دریایی و امنیت دریایی از جمله زمینههای قابل توجه در روابط دوجانبه است.
وظیفه ما بهبود ظرفیت روابط با شناسایی مزیت های نسبی خود با طرف هندی است. در جنگ تحمیلی ماه مبارک رمضان وزرای خارجه دو کشور 6 تماس تلفنی داشتند و 2 مکالمه تلفنی نیز بین آقای دکتر انجام شد که ظرفیت بسیار بالایی در زمینه اقتصادی داریم.
دولت هند در سند آموزشی خود زبان فارسی را به عنوان یکی از 9 زبان کلاسیک هند به رسمیت شناخته است. اینها زمینه های مهمی است که باید در توسعه روابط دو کشور مورد توجه قرار گیرد.
جمهوری اسلامی ایران هند را یکی از شرکای مهم خود در آسیا می داند و معتقد است که ظرفیت های زیادی برای گسترش همکاری ها در زمینه های مختلف بین دو کشور وجود دارد. در این چارچوب توسعه همکاری های اقتصادی و تجاری بدون شک یکی از مهمترین اولویت های دو طرف است و امیدواریم با استفاده از ظرفیت های موجود، سطح مبادلات اقتصادی و سرمایه گذاری های مشترک بیش از پیش افزایش یابد.
از ابتدای جنگ تحمیلی در فضای مجازی درباره کمک هایی که مردم هند به ایران ارسال می کردند و یا محموله های دارویی که به تهران رسیده است صحبت می شد. جزئیات بیشتری برای به اشتراک گذاشتن با ما دارید؟
مردم هند در دوران جنگ تحمیلی به خوبی ثابت کردند که در روزهای سخت یار ما هستند. در هفته ها و ماه های گذشته شاهد ابراز همدردی و همبستگی گسترده اقشار مختلف مردم هند با ملت ایران بودیم و تصاویر مربوط به جمع آوری کمک های مردمی در شهرهای مختلف هند برای ما بسیار ارزشمند و تاثیرگذار بود. این اقدامات نشانه بارز وفاداری، علاقه و علاقه مردم هند به ملت ایران و احترام و ارادت آنان به رهبر شهید انقلاب اسلامی بود. ما هرگز این همراهی صمیمانه را فراموش نخواهیم کرد و بار دیگر از مردم و دولت هند به خاطر حمایت و همبستگی صمیمانه شان تشکر می کنیم.
در خصوص کمک های دارویی و پزشکی خوشبختانه همکاری و کمک های مردمی ادامه داشته است. تاکنون بیش از 65 تن دارو و تجهیزات پزشکی در چهار مرحله به ایران ارسال شده است که بخش قابل توجهی از آن با مشارکت و مشارکت مردمی تهیه شده است. این کمک ها شامل داروهای ضروری، تجهیزات پزشکی و اقلام مورد نیاز مراکز درمانی است و روند ارسال و جمع آوری کمک ها همچنان ادامه دارد. این سطح از همدلی و همکاری انسانی نشان دهنده عمق روابط دوستانه و تاریخی دو ملت ایران و هند است.
یکی از موضوعاتی که تا حدودی بر روابط رو به رشد اقتصادی و تجاری ایران و هند در سال های اخیر تاثیر گذاشته، تحریم های یکجانبه آمریکاست. طبیعتاً دهلی نو تلاش هایی برای حفظ این رابطه کرده است، اما شما به عنوان سفیر ما می گویید چقدر این رابطه تحت تأثیر این موضوع قرار گرفته و چه راهکارهایی برای مقابله با آن اندیشیده شده است؟
بیتردید تحریمهای یکجانبه آمریکا در سالهای اخیر بر روند همکاریهای اقتصادی و تجاری ایران و هند تأثیرگذار بوده است. اما باید تاکید کنم که دولت هند همواره برای حفظ و تداوم این روابط تلاش های چشمگیری داشته و در مقاطع مختلف رایزنی های گسترده ای با طرف آمریکایی برای تمدید معافیت های تحریمی به ویژه تحریم های مربوط به پروژه بندر چابهار داشته است. این نشان می دهد که دهلی نو برای روابط با جمهوری اسلامی ایران و نقش راهبردی چابهار در ارتباط منطقه ای و توسعه همکاری های اقتصادی اهمیت ویژه ای قائل است.
البته واقعیت این است که اگرچه این تحریمها نتوانسته است جلوی همکاریهای دو کشور را بگیرد، اما بر سرعت، حجم و روند توسعه این همکاریها تأثیر گذاشته و در برخی زمینهها موانع و محدودیتهایی ایجاد کرده است. با این وجود جمهوری اسلامی ایران و دوستان هندی ما همواره تلاش کرده اند تا راه حل های عملی و سازوکارهای مناسب برای کاهش آثار این محدودیت ها بیابند. خوشبختانه گفتگوها و همکاری ها در این زمینه ادامه دارد و دو طرف با اراده سیاسی موجود در حال پیشبرد پروژه ها و توسعه همکاری ها در زمینه های مختلف هستند.
