بعدی- دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا گفته است که ایران تنها میتواند از وجوه آزاد شده از حسابهای مسدود شده برای خرید مواد غذایی و تجهیزات پزشکی از ایالات متحده استفاده کند و به دنبال کاهش نگرانیها درباره مذاکرات صلح است که هر دو طرف میگویند در حال پیشرفت است.
اظهارات ترامپ اما مورد مناقشه ایران قرار گرفت که آخرین نمونه از ادعاهای متناقض دو طرف در مورد موضوعات کلیدی از جمله وضعیت بازرسی های هسته ای است.
این خبرگزاری در گزارشی آزادسازی دارایی های مسدود شده ایران را یکی از حساس ترین و پرهزینه ترین بندهای تفاهم نامه اخیر تهران و واشنگتن توصیف کرده است. بندي كه پس از چند دهه تحريم، فشار اقتصادي و مسدود شدن ميلياردها دلار از منابع مالي ايران در سراسر جهان، حالا به يكي از شروط اصلي پايان جنگ سه ماهه دو كشور تبديل شده است.
بر اساس این گزارش، جنگی که از اسفند ماه آغاز شد و به مدت سه ماه ادامه یافت، با محدود کردن دسترسی بازارهای جهانی به نفت، گاز و کودهای شیمیایی، اقتصاد جهان را با خطر جدی مواجه کرد. در نهایت، دو طرف در 17 ژوئن به یادداشت تفاهمی 14 ماده ای دست یافتند که بر اساس آن واشنگتن متعهد شده است دسترسی کامل ایران به دارایی های مسدود شده خود را تسهیل کند.
این خبرگزاری می نویسد که اجرای این بند به یکی از بحث برانگیزترین موضوعات سیاسی در آمریکا تبدیل شده و موجی از انتقادات را علیه دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در داخل این کشور برانگیخته است; به گونه ای که حتی برخی از متحدان جمهوری خواه وی نیز نسبت به این اقدام موضع انتقادی داشته اند.
به نوشته این رسانه، هنوز مشخص نیست که تعهد آمریکا فقط شامل دارایی های بلوکه شده ایران در آمریکا می شود یا منابع مالی بلوکه شده در سایر کشورها. دارایی های ایران در آمریکا که بیشتر آنها پس از انقلاب 1979 و گروگان گیری تصرف شده بود، پس از دهه ها اختلاف حقوقی و توافق الجزایر به حدود دو میلیارد دلار کاهش یافته است.
از سوی دیگر، ارزش دارایی های بلوکه شده ایران در خارج از آمریکا بسیار بالاتر است. بلومبرگ با اشاره به برآوردهای مختلف، رقم این دارایی ها را بین 24 میلیارد تا بیش از 100 میلیارد دلار اعلام کرده است. منابعی که عمدتاً از محل صادرات نفت و گاز ایران به دست می آید.
این گزارش با استناد به داده های دولت استرالیا اشاره می کند که درآمدهای نفت و گاز بین 30 تا 45 درصد از بودجه دولت ایران را تشکیل می دهد. این در حالی است که تحریم های مالی آمریکا و استفاده واشنگتن از جایگاه دلار در نظام مالی بین المللی باعث شده تا بخش قابل توجهی از این درآمدها در حساب های خارجی باقی بماند و بانک ها نیز از ترس از دست دادن دسترسی به بازار آمریکا از انتقال آن به ایران خودداری کنند.
این خبرگزاری تاکید می کند که آزادسازی این منابع برای اقتصادی که حتی قبل از جنگ با تورم بالا، کاهش ارزش پول ملی، رشد اقتصادی ضعیف و بحران ارزی مواجه بود، اهمیت حیاتی دارد.
در ادامه این گزارش آمده است که بحران اقتصادی ایران قبل از شروع جنگ تشدید شده بود. سقوط ارزش ریال در آذرماه منجر به اعتراضات گسترده شد و جنگ اخیر فشار بیشتری بر اقتصاد کشور وارد کرد. همچنین حملات آمریکا و اسرائیل به زیرساخت های ایران و محاصره دریایی اعمال شده توسط واشنگتن، صادرات این کشور را به طور جدی مختل کرد. به طوری که تولید نفت خام ایران در اردیبهشت ماه به کمترین میزان خود در پنج سال اخیر رسید.
این رسانه معتقد است در چنین شرایطی آزادسازی دارایی های بلوکه شده نه تنها می تواند گشایش مالی برای ایران باشد، بلکه به ابزاری برای بازسازی اقتصاد و جبران بخشی از خسارات ناشی از جنگ تبدیل شود.
با این حال این موضوع همچنان یکی از خطوط قرمز سیاست داخلی آمریکا محسوب می شود. به گزارش بلومبرگ، تندروها در هر دو حزب جمهوری خواه و دموکرات استدلال می کنند که کاهش فشار اقتصادی بر ایران می تواند منابع مالی بیشتری را برای توسعه برنامه هسته ای، توانایی موشکی و حمایت از اتحادهای منطقه ای برای تهران فراهم کند.
این رسانه یادآور می شود که باراک اوباما در سال 2016 به دلیل انتقال 400 میلیون دلار به ایران با انتقادات گسترده ای مواجه شد. همچنین طرح دولت جو بایدن برای آزادسازی شش میلیارد دلار از دارایی های ایران پس از حملات 7 اکتبر متوقف شد.
این خبرگزاری در پایان می نویسد دونالد ترامپ که سال ها به دلیل اعطای امتیازات مالی به ایران از توافق هسته ای 2015 انتقاد می کرد، اکنون مجبور شده از آزادسازی دارایی های ایران دفاع کند. او استدلال می کند که امتناع از بازگرداندن این منابع می تواند اعتماد جهانی به امنیت سرمایه گذاری های مبتنی بر دلار را تضعیف کند.
با این حال، منتقدانی مانند سناتور تد کروز همچنان بر این باورند که اختصاص میلیاردها دلار به ایران یک اشتباه استراتژیک است و میتواند پیامدهای گستردهای برای منافع آمریکا داشته باشد. موضوعی که آزادسازی دارایی های بلوکه شده ایران را به یکی از پیچیده ترین چالش های سیاسی پیش روی کاخ سفید تبدیل کرده است.
