میهن تجارت- بورس اوراق بهادار 1405 دارای فراز و نشیب های متفاوتی بین سهام بزرگ و کوچک بود. نسبت شاخص کل به هم وزن از 3.9 واحد در ابتدای سال به 3.71 واحد رسیده است. کاهش این نسبت نشان دهنده عملکرد بهتر شاخص متوازن در مقایسه با شاخص کل است.
فراز و نشیب های بورس در سال 1405
بازار سهام در سال 1405 فراز و نشیب های متفاوتی را در عملکرد سهام بزرگ و کوچک تجربه کرده است. فرآیندی که می توان با بررسی نسبت شاخص کل به شاخص متوازن دنبال کرد. این نسبت در ابتدای سال جاری در محدوده 3.9 واحد قرار داشت و در پایان معاملات روز دوشنبه 6 مهرماه به 3.71 واحد رسید که البته مسیر آن در این بازه زمانی یکسان نبوده است. نسبت مذکور تا اول شهریورماه به کمترین میزان سالانه 3.51 واحدی بازگشت، اما از آن تاریخ تا 20 مهرماه به دلیل افزایش تقاضا برای سهام بزرگ و شاخص‌ساز به محدوده 3.81 واحد رسید. طی روزهای اخیر بار دیگر عملکرد بهتر شاخص متعادل نسبت به شاخص کل مسیر این نسبت را نزولی کرده است. این تحولات نشان می دهد که جهت تقاضا در بورس تهران در مقاطع مختلف تغییر کرده است و سهامداران باید برای ارزیابی وضعیت بازار علاوه بر شاخص های اصلی نسبت بین این دو شاخص را نیز دنبال کنند.
نسبت دو شاخص چه چیزی را نشان می دهد؟
شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران به عنوان شاخص اصلی بازار سهام، عملکرد شرکت ها را با توجه به ارزش بازار آنها منعکس می کند. در این روش محاسبه، شرکت های بزرگتر با ارزش بازار بالاتر تأثیر بیشتری بر تغییرات شاخص دارند. به همین دلیل، رشد یا نزول چند نماد بزرگ می تواند به طور قابل توجهی بر جهت حرکت شاخص کل تأثیر بگذارد. حتی اگر وضعیت بخش بزرگی از نمادهای بازار با حرکت این نماگر همخوانی نداشته باشد. برای پوشش بخشی از این محدودیت، شاخص همگن از سال 1393 محاسبه شد که در این شاخص، شرکت‌ها با همان وزن در محاسبات لحاظ می‌شوند و تأثیر اندازه شرکت‌ها بر نتیجه نهایی بر روی شاخص کل غلبه نمی‌کند. بنابراین مقایسه عملکرد شاخص کل و هم وزن می تواند تصویر واضح تری از تفاوت عملکرد سهام بزرگ و کوچک ارائه دهد. نسبت شاخص کل به شاخص متوازن نیز از تقسیم مقدار شاخص کل بر مقدار شاخص متوازن به دست می آید. افزایش این نسبت در صورت ثابت بودن سایر شرایط به معنای عملکرد بهتر شاخص کل نسبت به شاخص متوازن است. وضعیتی که معمولاً با برتری نسبی سهام بزرگ و شاخص ساز همراه است. در مقابل، کاهش این نسبت نشان می دهد که شاخص متعادل عملکرد بهتری داشته و سهام کوچکتر بازار وضعیت مطلوب تری را نسبت به سهام بزرگ به ثبت رسانده اند. بنابراین، این نسبت ابزاری برای بررسی تغییرات عملکرد نسبی دو گروه از سهام است. 9 معیار برای تعیین وضعیت هر نماد.
روند امسال
بررسی روند نسبت شاخص کل به شاخص هم وزن در سال جاری نشان می دهد که این نسبت از محدوده 3.9 واحد در ابتدای سال به 3.51 واحد رسیده است. این کاهش نشان می دهد که در این مرحله شاخص متعادل نسبت به شاخص کل عملکرد بهتری داشته است. به عبارت دیگر، کارایی نسبی سهام کوچک و متوسط بازار از سهام بزرگ پیشی گرفته بود و همین موضوع در افت نسبت دو شاخص نیز منعکس شد. اما از ابتدای شهریور تا 30 مهرماه جهت این نسبت تغییر کرد و این نماگر به سطح 81/3 واحد رسید. افزایش نسبت در این دوره نشان می دهد که شاخص کل عملکرد بهتری نسبت به وزن برابر به ثبت رسانده است. یکی از تعابیر ممکن برای این تغییر جهت، افزایش توجه معامله گران به سهام بزرگ و شاخص ساز پس از یک دوره تاخیر نسبی آنها بود. زمانی که بخشی از بازار متوجه شود که سهام با سرمایه کلان نسبت به گروه های دیگر ضعیف عمل کرده اند، ممکن است تقاضا به سمت این نمادها تغییر کند. موضوعی که در صورت تحقق، نسبت شاخص کل به وزن افزایش می یابد.
بیشتر بخوانید: بورس اوراق بهادار تهران امروز 7 مهر 1405 صعودی شد; جهش بیش از 95 هزار واحدی شاخص کل
با این حال، تغییرات در این نسبت نباید به عنوان نشانه قطعی ارزش سهام بزرگ یا کوچک در نظر گرفته شود. افزایش این نسبت لزوماً به معنای رشد همه نمادهای بزرگ نیست و ممکن است تحت تأثیر عملکرد تعداد محدودی از شرکت های دارای اضافه وزن باشد. به همین ترتیب، کاهش این نسبت تضمین نمی کند که تمام سهام با سرمایه کوچک افزایش قیمت را تجربه کرده اند. آنچه از این شاخص گرفته می شود برتری نسبی عملکرد یک گروه نسبت به گروه دیگر است.
نشانه تغییر جهت تقاضا
از 20 مهرماه به بعد نسبت شاخص کل به شاخص هم وزن مجددا کاهش یافت و در پایان معاملات روز 27 مهرماه به 3.71 واحد رسید. این سطح در مقایسه با قله 3.81 واحدی ثبت شده در 20 مهر حکایت از کاهش برتری نسبی شاخص کل دارد. عملکرد بهتر شاخص متوازن در روزهای اخیر نشان می دهد که سهام کوچکتر و میان سرمایه بار دیگر نسبت به نمادهای بزرگتر عملکرد مطلوب تری داشته اند. بازدهی شاخص ها از ابتدای سال نیز این تفاوت را نشان می دهد. تا پایان معاملات 27 مهرماه، شاخص کل از ابتدای سال تاکنون حدود 122 درصد و شاخص هم وزن حدود 133 درصد رشد داشته است. شکافی معادل 11 واحد درصد که به معنای عملکرد بهتر شاخص متوازن در این دوره است. همچنین در مقیاس بلندمدت از ابتدای محاسبه شاخص متوازن در سال 1392، شاخص کل حدود 10346 درصد و شاخص متوازن حدود 22128 درصد رشد داشته است. این تفاوت انباشته نیز بر عملکرد نسبی بهتر شاخص متوازن در این دوره تاکید دارد.
به طور کلی نسبت شاخص کل به شاخص هم وزن می تواند یکی از ابزارهای نظارتی جهت نسبی تقاضا در بورس تهران باشد. سرمایه گذاران با بررسی روند این نسبت به همراه ارزش معاملات، وضعیت صنایع و عملکرد نمادها می توانند درک دقیق تری از تغییر ترجیحات بازار به دست آورند. با این حال، تصمیم گیری در مورد ترکیب پرتفوی صرفاً بر اساس افزایش یا کاهش این نسبت، تصویر کاملی از ریسک و بازده مورد انتظار ارائه نمی دهد. اهمیت اصلی این شاخص این است که نشان می دهد کدام قسمت از بازار نسبت به قسمت دیگر عملکرد بهتری داشته است و این برتری در طول زمان چگونه تغییر کرده است.
منبع: دنیای اقتصاد
