بیشتر بخوانید: گواهی سپرده 30 درصدی بانک مرکزی بورس را کشت
کاهش دو ماهه
بورس از ابتدای زمستان تا آخرین روز (38 روز معاملاتی) تنها 6 روز است که رشد داشته و 32 روز است که روند نزولی داشته است. در این مدت شاخص کل 5.43 درصد عقب افتاده است. این وضعیت نشان می دهد که حتی وکلای فعال در بازار نیز نتوانستند چندان برای بازار موثر باشند و فعالیت خود را در بازار گسترش دهند. به خصوص اینکه شاخص متوازن در این مدت از شاخص کل بورس جلوتر بوده است. یعنی در 36 روز معاملاتی اخیر دلالان میزبان تالار شیشه ای بوده اند. در ظاهر، این باعث می شود که وضعیت تقاضا برای توکن های کوچک مثبت به نظر برسد، اما واقعیت این است که بازار همچنان در رکود گیر کرده است.
به این ترتیب نه وکلا و نه دلالان نتوانستند تقاضا و رونق بازار را تقویت کنند. در این میان گزارش های 9 ماهه شرکت ها به تنهایی می تواند ناجی بازار باشد. برخی از گروه ها مانند سیمان، کانی های غیرفلزی و قطعات خودرو رکوردهای عجیبی در سودآوری ثبت کردند. با این حال، شوک های خارجی اثرات منفی بر پارامترهای ارزش گذاری مانند ارزش معاملات خرده فروشی و تغییر خالص در مالکیت سهام گذاشته است. به همین دلیل است که بازار در این مدت شاهد موج های فزاینده و منطقی نبوده است. از سوی دیگر تمرکز نقدینگی به سایر بازارها محدود شده است. سال گذشته بورس از اواسط بهمن روند صعودی خود را آغاز کرد و توانست این روند را تا اواسط اردیبهشت ادامه دهد. اما نکته مهم این است که این ماجرا برای سال 1402 تکرار نشده است.
علاوه بر این، با توجه به شرایط موجود، فضایی در بازار حاکم شده است که تازه واردان به دلیل ثبات شرایط ریسک، نمی توانند بازار را از نظر روانی به طور جدی آزمایش کنند. در شرایط کنونی که شاخص بورس به کف کانال 2 میلیون و 90 هزار واحدی رسیده است، به نظر می رسد تلاش برای حفظ وضعیت موجود و جلوگیری از عرضه سهام و خروج منابع صورت گیرد؛ به نظر می رسد با توجه به شرایط کنونی، شاخص بورس به سطح کانال 2 میلیون و 90 هزار واحدی رسیده است. وضعیتی که تبعات آن برای بورس تهران چندان مشخص نیست. یکی از موضوعات مطرح شده در بین اهالی بورس این است که نمی توان سناریوی خاصی را برای سال آینده به تصویر کشید. یعنی به دلیل نامشخص بودن متغیرها، شرایط نرخ ارز و نتیجه انتخابات مجلس، سرمایه گذار نمی داند با چه وضعیتی مواجه خواهد شد. این نیز به این سوال پاسخ می دهد که چرا بازار سهام روند سال گذشته را تکرار نکرد؟ به گفته کارشناسان، رونق گمانه زنی ها در هفته های آینده ادامه خواهد داشت.
با جمع بندی این توضیحات می توان نتیجه گرفت که صرف نظر از وضعیت متغیرهای اساسی، در حال حاضر پتانسیل صعودی قابل توجهی وجود ندارد، زیرا نقش مفروضات مهم بازار سرمایه مانند نرخ نیم دلاری و نرخ خوراک پتروشیمی، مشخص نیست. هر یک از این مفروضات پتانسیل تحمیل ریسک ناگهانی بر بازار را دارند. اما از دیدگاه شاخص P/E سهام، با توجه به اینکه این معیار مهم در سطوح قابل قبولی قرار ندارد، از این رو سناریویی محتمل به نظر می رسد که رشد نرخ بدون ریسک باعث کاهش نسبت قیمت به سود در بازار اوراق قرضه و نتیجه آن می تواند کاهش P/E بازار سهام باشد. بسته شدن هرگونه رونق بورس، بازار بدهی و رکود احتمالی به شرایط عامل دوم یعنی چشم انداز سودآوری شرکت ها بستگی دارد.
علاوه بر این موضوع، با توجه به اینکه عوامل مؤثر بر سود شرکت ها یعنی نرخ ارز و قیمت جهانی کالاها از مهمترین متغیرهای مؤثر بر سودآوری شرکت ها محسوب می شوند، بنابراین چشم انداز سودآوری شرکت ها بدون اغراق است. این شرایط را برای بورس سخت می کند. گفته می شود مهمترین عامل تعیین کننده ارزش سهام در بلندمدت، سودآوری شرکت ها است. بر این اساس، این متغیر مهم به حجم تولید کالا و خدمات توسط شرکت ها و نرخ آن بستگی دارد که نمی توان چشم انداز مبهمی برای آن متصور شد.
منبع: دنیای اقتصاد
