آنها دور هم جمع شدند تا یاد و خاطره مردی را زنده نگه دارند که 50 سال پیش سریالی را ساخت که هنوز هم بهترین اثر برای معرفی قهرمان بزرگ ایران، رئیسعلی دلواری است. در سالروز همایون شهنواز، جمعی از پیشکسوتان فرهنگ، ادب و هنر استان بوشهر بر سر مزار او ایستادند و به نقش او در فرهنگ و هنر ایران اشاره کردند. عکس ها: بهروز دربندی
به گزارش خبرآنلاین، مردی که در اوایل دهه پنجاه در لندن در رشته سینما تحصیل کرده بود، پس از تحصیل در دانشگاه تهران، دو سال تمام وقت خود را بر اساس رمان «دلیران تنگستانی» اثر حسین رکن زاده ادمیت و یازده رمان دیگر صرف کرد. که هفت تای آن منتشر نشد، فیلمنامه سریال دلیران تنگستان را از منابع داخلی و خارجی نوشت. داستانی که از زندگی احمد تنگستانی و 300 سربازش که در کنار او در مقابل نیروهای اشغالگر انگلیسی ایستاده بودند آغاز می شود و به داستان مقاومت مردم تنگستان به رهبری رئیسعلی ختم می شود.
برای واقعی تر شدن همه چیز، شهنواز با تک تک شاهدان عینی صحبت کرد و حتی به او تایید شد که چه کسی گلوله شهادت را به سمت رئیسعلی شلیک کرده است. این قسمت هم مثل دو قسمت دیگر سریال هرگز پخش نشد.
بر اساس همین تحقیقات دقیق، همایون شهنواز در آن سال ها سریالی ساخت که یک بار در دوره پهلوی و ده ها بار در سال های پس از انقلاب پخش شد.
اثری ناسیونالیستی درباره قهرمانانی که با دست خالی در مقابل سپاه ملکه ایستادند و برای حفظ استقلال کشور تا پای جان جنگیدند. سریالی با بازی محمود جوهری، افرندنیا، منوچهر فرید، نعمت گرجی، ولی شیراندامی و… که جوهری بازیگر نقش اول آن در یک سانحه رانندگی دلخراش در سفر نوروزی عید سال 55 جان باخت.
همایون شهنواز سال های زیادی از عمر خود را دور از ایران و در انگلستان گذراند. او در اواسط دهه 1980 به ایران بازگشت و در فیلمنامه «روز واقعه» شهرام اسدی نقشی کلیدی ایفا کرد. بهترین اثر تصویری عاشورا در سالهای اخیر در ایران.
شهنواز در سال 1395 بر اثر سوختگی بر اثر انفجار گاز در یک منزل مسکونی در پارک وی تهران جان باخت.
جسد سوخته او در گوشه ای از خانه موزه رئیسعلی دلواری در دلوار تنگستان به خاک سپرده شد تا از تلاش های وی برای زنده نگه داشتن یاد و خاطره «شجاعان تنگستان» تشییع شود. همان جایی که امسال عده ای از بزرگان فرهنگ و ادب تنگستان بر سر مزار او گرد آمدند تا یاد و خاطره او را گرامی بدارند.
آنجا در آن خانه موزه سفید که پر از درختان خرما و سوغاتی های رئیسعلی است. جایی که در اندرونش صدای خنده های بچه های سبز موی شجاعی که مشغول بازی هستند طنین انداز می شود.
در همین فضا مراسمی به همت اردشیر ترک زاده و نخدا رسول غریبی از بزرگان شهرستان دلوار برگزار شد که در آن حسین فیروزی شاعر تیتراژ دلیران تنگستان حماسه موسیقی حماسی برگزار شد. سیدرضا صافی کارگردان استان بوشهر، کارگردان، شاهین بهرام نژاد و محمدرضا زمانی از جمله خوانندگان جوان بودند. شهر دلوار حضور داشت.
در ابتدای این مراسم شاهین بهرام نژاد مجری با اشاره به اینکه اگر هنر همایون شهنواز نبود شخصیتی مانند رئیسعلی دلواری مانند بسیاری دیگر از رزمندگان ناشناخته می ماند، گفت: امروز ششمین سالگرد او در دعوت سروان رسول غریبی و آقای اردشیر ترک زاده از فرهنگیان دلوار. که ما طلبه هستیم، جمع شدیم فاتحه بخوانیم و بگوییم شکرگزاریم».
سروان رسول غریبی از بانیان مراسم بزرگداشت همایون شهنواز و از بزرگان نیروی دریایی استان بوشهر شعری در وصف همایون شهنواز خواند:
اختر سال ها پیش به اینجا آمد
ادب با هنر، مانند یک جواهر
چرخ زندگی دوباره می پرد
برای جست و جوی جنگ سردار شهید
شهنوازی از تهران ناز آمد
راز را فاش کن
رمز و راز یک نبرد منحصر به فرد
از جهاد و جنگ با روباه پیر
که همایونفر قلمی در دست گرفت
به کوچه ها سر زد و با پیرمردها نشست
آنچه از رئیسعلی گرفت
او نوشت و دفتری جمع کرد.
سیدرضا صافی کارگردان انیمیشن «پینوکیو، عمو سردار و رئیسعلی» از دیگر افراد حاضر در مراسم در ادامه درباره همایون شهنواز گفت: عظمت شخصیت هر فردی به آن چیزی است که به آن توجه می کند. همایون شهنواز تمام زندگی و توجه خود را وقف به تصویر کشیدن افسانه تاریخی این سرزمین یعنی شهید رئیسعلی دلواری کرد و خود نیز بخشی از آن افسانه تاریخی شد.
صافی ادامه داد: این خیلی خوب است که مسئولان فارغ از اینکه چه کار می کنند و چه نمی کنند، به ارزش های خودمان فکر کنیم که یکی از اشکال این بزرگداشت هاست، امیدوارم کسانی که این کار را بر عهده دارند، مسئولان فرهنگی استان توجه بیشتری داشته باشند و مسئولیت خود را به درستی انجام دهند، واقعاً وضعیت خوبی نیست که موزه رئیسعلی دلواری را اداره می کند، آیا رئیسعلی دلواری اگر در شهر دیگری بود اینقدر مهجور و مظلوم بود؟ در این هوا که این همه مهمان از سراسر ایران و حتی جهان داریم، این موزه باید تعطیل شود؟»
فیروزی شاعر بوشهری در وصف همایون شهنواز گفت: شهنواز در ارائه جوانمردی و رشادت های این خطه تلاش زیادی کرد و برای اینکه این حرکت را به خوبی نشان دهد، مدت ها در بوشهر زندگی کرد و همه را مطالعه کرد. فرهنگ ها و آداب و رسومی که این منطقه داشت، تلاشی بی چون و چرا کرد “او میراثی از خود به جای گذاشت که پس از 50 سال هنوز گوهری درخشان است.”
وی ادامه داد: من شاعرم، بگذارید برای بیان حرفم از شعر کمک بگیرم
شما گنجینه خلیج فارس ایران هستید
سرزمین مردان و زنان شجاع
شما را همیشه در بوشهر می شناسند
به نام رئیسعلی و جمال شیران
اعلام کردند که به سمت دریا حرکت کنند
«هزار غریب با منبر» را در وصف رئیسعلی خواند و سپس در جمع بندی سخنانش به چند بیت برای همایون شهنواز رسید و خواند: «گفتم بگو شعرم کم است. “
از سمت راست بگو که قصد لفظی نیست
گفتم شما بگویید که باعث عصبانیت علی حق نمی شود
گفت باید جلسه برگزار شود تا حق به تعویق نیفتد.
این شاعر دلواری سخنان خود را اینگونه به پایان رساند: واقعاً آقای شهنواز حق بزرگی بر گردن ما دلواری ها دارد. ما مفتخریم که امروز در سرزمینی هستیم که متعلق به خودمان است و حضور در کنار سردار شهید رئیسعلی دلواری در اینجا باعث افتخار ماست. شهنواز واقعا برای این سریال زحمت کشید تا بتواند اصل و نصب رئیسعلی را به تصویر بکشد.»
آخرین سخنران مراسم حماسه حقفرست مدیر موسیقی استان بوشهر بود که خاطراتی از سریال تنگستان دلیران و موسیقی معروف فیلم ساخته احمد پژمان داشت: «آقای احمد پژمان درباره ساخت موسیقی این سریال گفت: من هر روز با یک نوار 90 دقیقه ای سونی به سنج و دمام گوش می دادم که از این طریق با آقای کردی زاده آشنا می شوند و حاصل این ارتباط ضبط موسیقی سریال دلیران تنگستان است. که با همراهی برخی بوشهری ها در صدا و سیمای شیراز ساخته شد.
حق پرست با اشاره به عنوان سریال گفت: از آن تک یاخته ای که در عنوان شروع به رشد می کند و به آن سوار اسب تنگستن تبدیل می شود، می توان دید که چگونه از آن بوق ماندگار استفاده کرده و سپس چگونه در ارکستراسیون و تنظیم از آن استفاده کرده است. .از گیج استادانه ترین روش ممکن برای استفاده از بوق و سنج و تمپوی که به تدریج دما رو بالا میبره این کار رو با شروع سریال انجام میده در هر صورت یه سری عوامل دست به دست هم داده تا یه موسیقی ماندگار بسازه. ضمن اینکه آقای شهنواز در موسیقی شاه خاموش به همین استقلال موسیقایی دست می یابد. علی دراری، دکتر احمد پژمان بزرگ و… گرد هم آمدند تا این موسیقی را بسازند».
در پایان این مراسم محمدرضا زمانی خواننده جوان دلواری که این روزها با ترانه هایی چون پل و لهام به شهرت رسیده است در جمع حاضران در این بزرگداشت گفت: در پایان این مراسم محمدرضا زمانی خواننده جوان دلواری که این روزها با ترانه های حی که به پل و لهام معروف شد، در جمع حاضر در این مراسم گفت: از من خواستند برای این فضا چیزی بخوانم، اما واقعیت این است که این هنرمندان به اندازه خودشان زنده هستند. نام ها زنده هستند حتی انسان زنده هم روزه دار نمی خواهد. باید برای کسانی که زنده اند و یادشان نمی آید بخوانیم. افرادی که اینجا هستند هنرمندان بزرگی هستند اما متأسفانه مسئولان به هنر آنها احترام نمی گذارند.»
مدتی بعد مراسم بزرگداشت همایون شهنواز را با خواندن یکی از قطعات جدیدش به پایان رساند.
