تعداد روزهای «غیرسالم» تهران در میانه پاییز ۴ برابر سال قبل شد

افزایش تعداد روزهای ناسالم و تداوم آن در چند سال متوالی شهروندان تهرانی را با 5 خطر اساسی برای سلامتی مواجه کرده است.

به گزارش دنیای اقتصاد، در شرایطی که باد و باران کمکی به شهر برای مهار آلودگی هوا نکرده و منابع سیار به ویژه خودروهای دیزلی سهم قابل توجهی در آلودگی هوای پایتخت دارند، می‌توان با برق‌رسانی ناوگان حمل‌ونقل عمومی در مناطق پرتردد، افزایش سهم کیفیت حمل‌ونقل مسافری در حمل‌ونقل داخلی و افزایش سهم حمل‌ونقل عمومی در حمل‌ونقل درون‌سواری، آلودگی هوای پایتخت را کنترل کرد.

آلودگی مداوم هوا طی سالیان متمادی شهروندان را با 5 خطر اساسی برای سلامتی مواجه کرده است. خطر اول افزایش احتمال زوال عقل، خطر دوم افزایش احتمال ابتلا به دیابت به دلیل کم تحرکی، خطر سوم افسردگی ناشی از ماندن متوالی در خانه در روزهای آلوده و خطر چهارم افزایش علائم بیماری های قلبی عروقی و اجبار به افزایش مصرف دارو و پنجمین خطر افزایش عفونت تنفسی است.

آلودگی هوا همه گروه ها را هدف قرار می دهد

مریم زارع; متخصص ریه و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی در خصوص افزایش روزهای آلوده پایتخت و تاثیر این موضوع بر سلامت شهروندان گفت: تاثیر آلودگی هوا بر شهروندان باید در رده های مختلف اعم از کودکان، سالمندان، افراد سالم و گروه های دارای بیماری بررسی شود. به طور کلی افزایش آلودگی هوا در افراد سالم خطر بروز حوادث قلبی عروقی، خطر ابتلا به آسم، برونشیت، سرطان ریه و حتی سرطان های دیگر را افزایش می دهد. همچنین آلودگی مداوم هوا برای چندین سال می تواند خطر ابتلا به زوال عقل و آلزایمر را افزایش دهد.

این متخصص ریه ادامه داد: در دوره هایی که هوا در روزهای متوالی آلوده است، افراد مبتلا به بیماری های زمینه ای به ویژه بیماران قلبی، عروقی و ریوی با تشدید علائم مواجه می شوند. بسیاری از علائم این افراد در روزهای عادی کنترل شده است، اما هوای آلوده مداوم باعث تشدید علائم این افراد می شود. به گونه ای که در بسیاری از موارد مجبور به افزایش دوز دارویی می شوند که مصرف می کنند.

در عین حال، در روزهایی که هوا به طور مداوم آلوده است، تعداد مراجعات به اورژانس و پذیرش بیمارستان نیز افزایش می یابد، به طوری که همه ساله در فصل پاییز و زمستان، اورژانس و بخش های مرتبط با بیماری های قلبی، عروقی و ریوی با افزایش تعداد بیماران و بیماران بستری مواجه می شوند. این امر هزینه هایی را برای سیستم درمانی و بیماران به همراه دارد.

وی ادامه داد: اگر کودکان در سال های اولیه زندگی خود در هوای آلوده زندگی کنند، نسبت به کودکانی که در هوای خوب زندگی می کنند، ضریب هوشی کمی پایین تری خواهند داشت. در عین حال، از آنجایی که آلاینده های هوا بر روی مژک های تنفسی تأثیر می گذارد و فعالیت آن ها را کند می کند، افزایش آلودگی هوا در فصول پاییز و زمستان، خطر ابتلا به عفونت تنفسی را در کودکان افزایش می دهد.

زارع در خصوص تاثیر افزایش روزهای آلوده بر سالمندان نیز گفت: آلودگی هوا باعث می شود سالمندان در خانه بمانند، این موضوع از یک سو خطر ابتلا به افسردگی و انواع استرس را در این گروه افزایش می دهد و از سوی دیگر به تشدید بیماری های مزمن سالمندان از جمله دیابت و غیره ناشی از کم تحرکی می پردازد.

مریم زارع تاکید کرد: میزان ورود ذرات آلوده به بدن بسته به اندازه ذرات متفاوت است. زمانی که قطر ذره بزرگ در محدوده 7 تا 10 میکرون باشد که معمولاً با چشم غیر مسلح قابل مشاهده است. آنها در قسمت های خارجی دستگاه تنفسی، دهان، مخاط بینی و ابتدای راه تنفسی مستقر می شوند و نمی توانند به مجاری تنفسی و عروق باریک نفوذ کنند. این نوع آلودگی به طور کلی باعث سرفه و سینوزیت می شود و البته اگر این نوع آلودگی سال ها و روزهای متوالی ادامه یابد، می تواند خطر ابتلا به سرطان در ناحیه دهان و گلو را افزایش دهد.

وی تاکید کرد: تعداد روزها و ساعت های آلوده در سال و تکرار آن برای چندین سال و زندگی در چنین شرایطی عامل مهمی است که می تواند سلامت افراد را تحت تاثیر قرار دهد. اگر یک سال هوا آلوده باشد طبیعتاً عوارض کوتاه مدتی مانند سرفه، سرماخوردگی و … گریبانگیر شهروندان می شود اما زندگی در شهری که سالیان دراز هوای آن همیشه آلوده است می تواند خطر ابتلا به بیماری های جدی مانند بیماری های قلبی، عروقی، تنفسی و سرطان ها را افزایش دهد.

مریم زارع ادامه داد: هرچه قطر ذرات آلاینده (ذرات با قطر کمتر از 2.5 میکرون) کمتر باشد، به دلیل احتمال ورود به مجاری تنفسی و خون، خطر ابتلا به بیماری افزایش می یابد. در واقع، ذرات کوچکتر پیامدهای گسترده تری برای سلامت انسان دارند. در حالی که ذرات بزرگ معمولاً با باد و باران خفیف ناپدید می شوند، کنترل آلودگی هوا با ذرات ریز نیاز به باد بیشتری دارد.

در عین حال در مواقعی که هوا به ذرات درشت (PM10) آلوده می شود، شهروندان پس از بازگشت به خانه می توانند دهان، گلو و بینی خود را با محلول های تایید شده شستشو داده و از ورود این ذرات به بدن جلوگیری کنند. این روش پیشگیری برای ذرات ریز موثر نیست.

کنترل آلودگی با ارتقای استاندارد وسایل نقلیه

تعداد روزهای آلوده پایتخت در سال های اخیر افزایش یافته است. کاهش بارندگی و کاهش وزش باد باعث افزایش تعداد روزهای استنشاق هوای آلوده شهروندان تهرانی شده است. در چنین شرایطی که امیدی به باد و باران برای کنترل آلودگی هوا نیست، موضوع کنترل آلاینده ها اهمیت بیشتری پیدا می کند.

شرکت کنترل کیفیت هوا در جدیدترین گزارش خود با عنوان «بررسی نقش ذرات معلق ساینده در آلودگی هوای تهران» از یک سو به بررسی سهم منابع متحرک و ثابت در بروز آلودگی هوا پرداخته و راهکارهایی برای کاهش آلودگی هوای پایتخت ارائه کرده است.

در این گزارش تاکید شده است؛ 83 درصد آلودگی گازی هوای تهران مربوط به منابع متحرک (موتور سیکلت، خودروهای سواری، خودروهای عمومی و خودروهای دیزلی) است. ضمن اینکه این منابع متحرک سهم 60 درصدی در تولید ذرات معلق دارند.

کاهش کیفیت کاتالیست ها در خودروهای بنزینی در افزایش آلودگی هوا موثر است، در بسیاری از خودروهای بنزینی کاتالیست ها فاقد کیفیت و دوام لازم هستند. در صورت عدم نظارت موثر، بسیاری از این قطعات پس از مدتی از کار می افتند و این موضوع بر آلودگی خودروهای سواری می افزاید.

دومین عامل موثر در بروز آلودگی هوای تهران وجود خودروهای سنگین فرسوده است. بخش قابل توجهی از این خودروهای سنگین که اکثرا دیزلی هستند با فناوری های قدیمی کار می کنند، این وسایل که عموما مصرف سوخت بالا و بازدهی پایینی دارند تاثیر زیادی در ورود آلاینده های خطرناک به هوا دارند.

در شرایطی که منابع سیار سهم ویژه ای در بروز آلودگی هوای تهران دارند، می توان با اتخاذ سیاست هایی در خصوص این منابع سیار، میزان آلودگی هوای شهری مانند تهران را کاهش داد. این راهکارها عبارتند از: افزایش سهم حمل و نقل عمومی در ترافیک روزانه، برقی شدن وسایل حمل و نقل عمومی و در نهایت ارتقای کیفیت خودروهای سواری بنزینی با ارتقای استانداردهای آلایندگی.

با توجه به محدودیت منابع، توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی برقی به ویژه در نقاط پرجمعیت و پرتردد مرکز شهر می تواند در مهار آلودگی هوای تهران موثر باشد.

رویکرد دوم برای کنترل آلودگی هوای تهران، کاهش تردد خودروهای شخصی در شهر و جایگزینی آن با حمل و نقل عمومی کارآمد است. موفقیت این استراتژی مستلزم توسعه گسترده زیرساخت های حمل و نقل عمومی، نوسازی ناوگان و مدیریت هوشمند ترافیک است. سومین رویکرد برای کنترل آلودگی هوا، بهبود استاندارد تولید خودرو و اصلاح فرآیندهای نظارتی است.