جزئیات الجزیره از طرح آمریکا برای اداره غزه پس از جنگ: گره زدن خروج تدریجی ارتش اسرائیل به تحقق معیار‌های امنیتی توافق شده با حماس/ باقی ماندن نیرو‌های محدود اسرائیلی در اطراف غزه برای نظارت بر مرزها/ آمریکا «ضامن اول» معرفی می‌شود؛ کشور‌های عربی نیز نقش هماهنگ‌کننده در بازسازی و پشتیبانی امنیتی را خواهند داشت

الجزیره نوشت: آمریکا هفته هاست که تلاش می کند پیش نویس قطعنامه ای را در شورای امنیت سازمان ملل درباره استقرار نیروی موقت بین المللی در نوار غزه موسوم به «نیروی ثبات بین المللی» (ISF) تصویب کند. نیرویی که بخشی از طرح جامع بازسازی و تامین امنیت غزه تا پایان سال 2027 با امکان تمدید خواهد بود.

بر اساس گزارش میهن تجارت، آمریکا این پیش نویس را بر اساس طرح 20 ماده ای ترامپ برای توقف جنگ در غزه تهیه کرد و قرار است این نیرو بلافاصله پس از ورود به غزه جایگزین ارتش اشغالگر اسرائیل شود.

پیش نویس این طرح “حساس اما غیر محرمانه” توصیف شده است. اشاره به ماهیت اجرایی و نه سیاسی آن. یک مقام بلندپایه آمریکایی در مصاحبه با شبکه 12 اسرائیل توضیح داد: این نیرو یک نیروی حافظ صلح نیست، بلکه نیرویی است برای برقراری ثبات و فراهم کردن زمینه برای تشکیل کشور جدید فلسطینی تحت نظارت بین المللی.

این طرح واضح‌ترین نسخه آمریکایی «طرح روز بعد» در غزه پس از دو سال حملات خشونت‌آمیز مستمر اسرائیل است.

هدف پروژه آمریکایی ایجاد تعادل بین منافع امنیتی اسرائیل و الزامات استراتژیک ایالات متحده در منطقه است.

پیش نویس و اصلاحات

هفته گذشته برای سومین بار اصلاحاتی به پیش نویس ارائه شده از سوی آمریکا اضافه شد. منابع سیاسی اسرائیلی به روزنامه یدیعوت آحارونوت گفتند که طرح جدید آمریکا حاوی بندهایی است که «برای اسرائیل نامطلوب است». از جمله اشاره به مسیر تشکیل دولت فلسطین و بندی که اسرائیل را از حق وتو بر کشورهای اعزام کننده نیروهای بین المللی سلب می کند.

وسام عفیفه، نویسنده و تحلیلگر سیاسی، در مصاحبه با الجزیره نت، این پیش نویس را نقطه عطف استراتژیک در رابطه واشنگتن با پرونده فلسطین و اسرائیل دانست. به دلیل اهداف دوگانه آن: تحمیل مکانیزم امنیتی چندجانبه در غزه و در عین حال تحکیم نفوذ آمریکا و حمایت از متحد اسرائیل، البته با شرایط کمتر نسبت به گذشته.

از سوی دیگر، فراس یاغی، کارشناس مسائل اسرائیل در گفت و گو با الجزیره نت معتقد است که پیش نویس آمریکایی ها پوشش آشکاری برای قیمومیت آمریکایی ها از غزه است. زیرا اختیارات «نیروی ثبات» و «شورای صلح» کاملاً آمریکایی خواهد بود و مطابق فصل هفتم منشور سازمان ملل نیست. نقش شورای امنیت در این پروژه صرفاً رسمی و محدود به دریافت گزارش های شش ماهه است.

وی افزود: هدف آمریکا دستیابی به دستاوردهای سیاسی و امنیتی پس از جنگی است که اسرائیل با حمایت غرب – آمریکا علیه غزه و منطقه به راه انداخته است. و علاوه بر آن، تامین منافع امنیتی اسرائیل و منافع استراتژیک آمریکا از جمله عادی سازی روابط کشورهای عربی با اسرائیل و جلوگیری از نفوذ چین و روسیه و مهار ایران.

یاغی تاکید کرد که پیش نویس آمریکا نشان دهنده مهندسی مجدد کامل معادله غزه است، به طوری که کنترل مستقیم اسرائیل با “حکومت امنیتی چندجانبه” تحت مدیریت واشنگتن و نظارت تل آویو جایگزین می شود.

این طرح بر اساس استراتژی «ثبات در برابر امنیت» طراحی شده است. به این معنا که اسرائیل بدون پرداخت هزینه‌های اشغال، بیشترین تضمین امنیتی را دریافت می‌کند و آمریکا اهرم سیاسی جدیدی در خاورمیانه به دست می‌آورد که تعادل بین نفوذ و مسئولیت را دوباره تعریف می‌کند و غزه را بر اساس توافق آمریکا و اسرائیل و نه بر اساس اصلاحات ساختاری در سازمان‌های فلسطینی، به الگویی برای «اول امنیت، بعد دولت» تبدیل می‌کند.

خروج مشروط

پیش نویس این قطعنامه مفهوم جدیدی را برای مدیریت بحران پیشنهاد می کند. به طوری که عقب نشینی تدریجی ارتش اسرائیل با تحقق «معیارهای امنیتی توافق شده» و در رأس آنها خلع سلاح کامل گره خورده است.

به جای تعیین جدول زمانی، برنامه عقب نشینی را بر اساس “پیشرفت نیروی تثبیت در اجرای ماموریت های امنیتی” تنظیم می کند. موضوعی که به اسرائیل حق وتو میدانی در مورد هرگونه عقب نشینی نهایی می دهد.

هاآرتص به نقل از یک مقام امنیتی اسرائیل نوشت: ما قبل از اینکه مطمئن شویم حتی یک اسلحه را نمی توان دوباره به سمت اسرائیل نشانه رفت، غزه را ترک نخواهیم کرد.

این پیش نویس همچنین به باقی ماندن “نیروهای اسرائیلی محدود” در اطراف غزه برای نظارت بر مرزها اشاره می کند. الگویی شبیه به «کمربند امنیتی» در جنوب لبنان از سال 1985 تا 2000.

با وجود انعطاف‌پذیری متن برای تبدیل خروج به ابزار فشار سیاسی، نهاد امنیتی اسرائیل در مورد رابطه بین متن و اجرا تردید دارد. هاآرتص گزارش داد که مقامات امنیتی نگران ابهامات گسترده در برنامه های آینده آمریکا برای غزه هستند و می گویند که این طرح ها بدون مشارکت سطح امنیتی و در مذاکرات محرمانه تصویب شده است.

یک مقام امنیتی گفت: ما توانایی تأثیرگذاری و شنیده شدن را از دست داده ایم. تحولات راهبردی غزه در مقابل چشمان ما رخ می دهد و آینده اسرائیل را تحت تاثیر قرار می دهد، اما ما هیچ نقشی در آن نداریم.

تامین مالی و هژمونی آمریکا

این پیش نویس همچنین «شورای صلح» را ایجاد می کند. یک نهاد سیاسی-مدنی مسئول هماهنگی امور اداری و بشردوستانه در غزه که تحت نظارت آن نیروی تثبیت کننده فعالیت می کند.

اما متن نشان می دهد که این شورا بیشتر ابزاری برای مشروعیت بخشیدن به نقش آمریکاست تا یک نهاد مستقل. گزارش های آن مستقیماً به وزارت امور خارجه آمریکا و بودجه آن مرتبط است.

آمریکا به عنوان «اولین ضامن» معرفی خواهد شد و کشورهای عربی نقش هماهنگ کننده در بازسازی و حمایت امنیتی خواهند داشت.

فهرست اولیه کشورهای ضامن شامل: مصر، اردن، امارات، مراکش و عربستان سعودی است. ترکیه محل اختلاف است. اسرائیل مخالف مشارکت مستقیم ترکیه در نیروهای بین المللی است.

بر اساس گزارش کانال 12، اسرائیل برای حذف نقش ترکیه و ایالات متحده پیشنهاد کرده است که مشارکت ترکیه به امدادرسانی و بازسازی محدود شود.

این اختلافات نشان می دهد که فهرست نهایی کشورها هنوز قطعی نشده و وضعیت «نفوذ شکاف» شکل گرفته است. اسرائیل خواهان نقش مصر در مرزها است، آمریکا به دنبال حفظ امنیت است و کشورهای عربی به دنبال امتیازات سیاسی به ویژه در مورد فلسطین و تشکیل دولت هستند.

نیروی بین المللی هسته اصلی طرح آمریکاست: ابزاری اجرایی برای تضمین امنیت پس از خروج اسرائیل.

به گزارش وب سایت بلومبرگ، این نیرو شامل 12 تا 15 هزار نفر «برگزیده» از کشورهای غربی و عربی خواهد بود و فرماندهی آن آمریکایی خواهد بود.

هیئتی برای خلع سلاح

این پیش نویس به این نیرو اجازه می دهد تا “از همه ابزارهای لازم” برای اطمینان از خلع سلاح و جلوگیری از تهدیدات جدید استفاده کند. یعنی امکان انجام عملیات محدود در غزه.

اما متن این سازوکار در مورد مسئولیت پذیری مشخص نیست و به اسرائیل این حق را می دهد که در صورت بازگشت تهدیدها “با هماهنگی ایالات متحده عملیات خود را از سر بگیرد”.

رسانه های اسرائیلی گزارش دادند که ارتش اسرائیل در حال آماده شدن برای خلع سلاح حماس با از سرگیری جنگ در صورت شکست طرح آمریکا برای تشکیل نیروی بین المللی است.

عفیفه گفت که جزئیات این طرح نامشخص است، اما این پیش نویس به این نیرو اجازه می دهد تا “تمام اقدامات لازم” را برای تخریب زیرساخت های نظامی و بازسازی پلیس فلسطین انجام دهد. اگر این نیرو شکست بخورد، اسرائیل اجازه خواهد داشت یکجانبه عمل کند.

طراحی روسی

از سوی دیگر، روسیه نیز پیش نویس خود را بین اعضای شورای امنیت توزیع کرده است. اقدامی که می تواند پروژه آمریکا را به تاخیر بیاندازد یا با شکست مواجه کند.

به گزارش کانال 12، مذاکراتی بین واشنگتن و مسکو انجام شد، اما روسیه مانع از رای گیری روز جمعه شد.

تحلیل باراک رافید نشان می دهد که طرح روسیه هیچ اشاره ای به خلع سلاح غزه یا حماس ندارد. برخلاف طرح آمریکایی.

طرح روسیه مسئولیت بازنگری نیروهای بین المللی را به دبیرکل می دهد، خروج اسرائیل را مشخص نمی کند و مرزهای «خط زرد» را رد می کند. هر گونه تغییر جمعیتی یا جغرافیایی در غزه را رد می کند.

همچنین تاکید می کند که غزه باید تحت مسئولیت تشکیلات خودگردان فلسطین باشد و بر وحدت غزه و کرانه باختری تاکید می کند.

ضد نفوذ

از سوی دیگر، آمریکا به همراه قطر، مصر، امارات، عربستان سعودی، اندونزی، پاکستان، اردن و ترکیه حمایت خود را از طرح آمریکایی اعلام کردند.

این بیانیه که پس از نشست شرم الشیخ ارائه شد، تلاشی از سوی آمریکا برای حفظ حمایت است.

آمریکا برای تصویب این قطعنامه به 9 رأی مثبت نیاز دارد، اما مخالفت روسیه و چین کار را دشوار می کند. پاکستان حمایت کرده است اما الجزایر مردد است و رای آن تعیین کننده است.

چهار دیپلمات به نیویورک تایمز گفتند که در مورد طرح ایالات متحده اختلاف نظرهای عمیقی وجود دارد. چین می خواهد این طرح را به طور کامل از متن حذف کند.

روسیه، الجزایر و فرانسه می خواهند صریحاً از تشکیل کشور فلسطین حمایت کنند. برخی کشورها نیز می خواهند نقش «شورای صلح» و نقش سازمان های فلسطینی در «اداره انتقالی» را روشن کنند.