میهن تجارت- با توجه به صحبت های اخیر رئیس جدید بانک مرکزی در اولین روز کاری و تاکید وی بر حمایت از بازار سرمایه، اختاز آنلاین برای بررسی پیامدهای این رویکرد بر آینده بورس به سراغ ابراهیم سماوی، کارشناس بازار سرمایه رفت و از وی درباره جایگاه بازار سرمایه در دوره جدید سیاست های پولی پرسید.
با توجه به سوابق مدیریتی رئیس جدید بانک مرکزی، این انتصاب را از منظر بازار سرمایه چگونه ارزیابی می کنید؟
اگر بخواهیم نگاه عمیق تری به قدم اول داشته باشیم باید به شخصیت و سابقه آقای همتی توجه کنیم. آنها مدیران تکنوکرات کلاسیک هستند. مدیرانی که با اعداد، گزارش دهی و مداخله مستقیم سروکار دارند. سابقه حضور در بیمه مرکزی، بانک مرکزی و وزارت اقتصاد نشان می دهد که با ساختارهای بزرگ آشنا هستند و از تصمیم گیری های بعضا پرهزینه ابایی ندارند. این ویژگی می تواند هم فرصت و هم ریسک برای بازار سرمایه باشد.
قبل از صحبت های اخیر او، بازار چگونه به او نگاه می کرد؟
اگر بخواهیم قبل از صحبت های دیروز قضاوت کنیم، این تصور وجود داشت که گرایش او بیشتر بر بازار پول متمرکز است تا بازار سرمایه. اما حالا با توجه به اینکه رسماً به عنوان سکاندار بانک مرکزی معرفی شده اند و در جایگاه اول از برنامه ها صحبت کرده اند، این واگذاری را باید فراتر از یک تغییر مدیریتی ساده تحلیل کرد.
این تغییر از منظر سیاست گذاری چه پیامی برای بورس دارد؟
از منظر بازار سرمایه، این انتصاب حامل یک پیام سیاسی روشن است. سیاستگذار پولی به این نتیجه رسیده است که بدون بازتعریف نقش بازار سرمایه، نمی توان اقتصاد را پایدار مدیریت کرد و انتظارات تورمی را کنترل کرد. بازار سرمایه ایران در ماههای اخیر با وجود ثبت رکوردهای جدید در شاخصها، همچنان با ریسک ساختاری مهمی مواجه است و آن بیثباتی در تصمیمگیریها است.
این ریسک ساختاری چگونه بر رفتار سرمایه گذاران تأثیر گذاشته است؟
ابهام در سیاست های ارزی، بلاتکلیفی در مسیر نرخ سود و نبود روایت منسجم از نقش بورس در پازل سیاست گذاری باعث شده است که بازار به جای تحلیل بنیادی، درگیر واکنش های مقطعی باشد. سخنان اخیر رئیس کل بانک مرکزی را می توان تلاشی برای پاسخ به این خلأ تحلیلی دانست.
نکته اصلی سخنان رئیس کل بانک مرکزی چه بود؟
نکته بسیار مهم تفکیک صریح حمایت بورس از تزریق پول بود. این تمایز برای بازار حرفه ای اهمیت اساسی دارد. تجربه سالهای گذشته نشان داد که رشد بازار سرمایه با پولهای داغ و سیاستهای هیجانی نه تنها پایدار نیست، بلکه در نهایت منجر به بیاعتمادی و فرسایش سرمایه اجتماعی بازار میشود.
بیشتر بخوانید: حمله بابک زنجانی به پزشکان/فرزین دوباره خبرساز شد
آیا این رویکرد می تواند به تعمیق بازار کمک کند؟
اگر تاکید بر تعمیق بازار، ابزاری سازی و ثبات در تصمیم گیری ها در عمل اجرا شود، می تواند کمک شایانی به بازار سرمایه کند. در این چارچوب جدید، بازار سرمایه دیگر بازاری حاشیهای یا اخلالگر محسوب نمیشود، بلکه به عنوان ابزاری برای هدایت نقدینگی و کاهش فشار بر بازارهای غیرمولد مانند ارز، طلا و مسکن تلقی میشود.
این تغییر نگاه چه تاثیری بر اقتصاد کلان خواهد داشت؟
در صورت تحقق، این رویکرد می تواند منجر به کاهش ریسک سیستماتیک و افزایش کارایی اقتصاد شود. تعمیق بازار سرمایه به طور مستقیم سفته بازی در بازارهای غیرمولد را کاهش می دهد و این تغییر مهمی در منطق سیاست گذاری است.
پیام رئیس کل بانک مرکزی درباره نرخ سود چه بود؟
پیام او محتاطانه اما واضح بود. هیچ وعده کاهش نرخ بهره در کوتاه مدت و هیچ نشانه ای از سرکوب اجباری نرخ ها وجود نداشت. این رویکرد شاید در کوتاه مدت برای برخی فعالان بازار خوشایند نباشد، اما از منظر تحلیلی نشان از بلوغ بازار سرمایه دارد. بازار سهامی که با نرخ بهره مصنوعی رشد می کند در برابر شوک های سیاستی بسیار شکننده خواهد بود.
در حوزه سیاست ارزی چه سیگنالی به بازار داده شد؟
تاکید بر پرهیز از شوک و هیجان در بازار ارز پیام روشنی برای صنعت بورس دارد. همچنین وی بار دیگر بر لزوم حرکت به سمت تک نرخی شدن ارز تاکید کرد. در صورت عملیاتی شدن این مسیر، با توجه به اینکه حدود 70 درصد از شرکت های بورسی به طور مستقیم یا غیرمستقیم کالا محور هستند، تغییر نرخ فروش آنها از نرخ های دستوری به نرخ های نزدیک به بازار آزاد می تواند تأثیر بسزایی در سودآوری داشته باشد.
این تغییر چه تاثیری بر ارزش گذاری شرکت ها خواهد داشت؟
با نزدیک شدن نرخ های مراکز مبادله ای به بازار آزاد و با توجه به اهرم عملیاتی شرکت ها، رشد سود خالص می تواند از رشد نرخ فروش فراتر رود. این امر بازار را به سمت ارزش واقعی سوق می دهد و برخی از ناعادلانه های تحمیل شده به شرکت ها به دلیل نرخ ها و رانت های متعدد را کاهش می دهد.
خلاصه صحبت های اخیر رئیس کل بانک مرکزی چیست؟
سخنان اخیر رئیس کل بانک مرکزی «فرصت مشروط» را برای بورس ایجاد کرده است نه تضمینی برای رشد. بازار در حال حاضر گوش می دهد، اما هنوز متقاعد نشده است. ملاک قضاوت نیز روشن است; تصمیمات عملی در حوزه نرخ سود، بازار بدهی و سیاست ارزی مشخص خواهد کرد که آیا بازار سرمایه واقعا وارد متن سیاست می شود یا در سطح ادبیات و گفتار باقی می ماند.
منبع: اقتصاد آنلاین
