وال استریت ژورنال نوشت: رسانه های دولتی عربستان لحنی ضد اسرائیلی در پیش گرفته اند که حاکی از کاهش قابل توجه احتمالات عادی سازی روابط دیپلماتیک است.
بر اساس گزارش میهن تجارت، رسانه دولتی عربستان لحن فزایندهای ضد اسرائیلی اتخاذ میکند که نشانهای از کاهش چشمانداز عادیسازی دیپلماتیک بین دو قدرت خاورمیانه است.
به عنوان مثال، مقاله ای در ژانویه در روزنامه الریاض اسرائیل را به بی توجهی به قوانین بین المللی و حاکمیت ملی دیگر کشورها متهم کرد.
در این مقاله آمده است: «اسرائیل هر کجا حضور داشته باشد، تباهی و ویرانی خواهد آورد».
علمای سعودی نیز این پیام را تقویت کرده اند. شیخ صالح بن حمید، امام جماعت مسجد الحرام در مکه در سخنرانی خود در ماه دسامبر گفت: «خدایا با یهودیانی که زمین ها را غصب و تصرف کرده اند، معامله کن، زیرا آنها نمی توانند از قدرت تو بگریزند.
این تغییر لحن در درجه اول به دلیل خصومت فزاینده عربستان سعودی با امارات متحده عربی است، رقیب عربستان سعودی برای رهبری اقتصادی در منطقه، که از مخالفان سعودی در درگیری های مختلف خاورمیانه حمایت کرده است.
امارات متحده عربی همچنین مهمترین امضاکننده توافقنامه ابراهیم، توافقنامه های مورد حمایت آمریکا برای عادی سازی روابط بین اسرائیل و کشورهای دارای اکثریت مسلمان است. به گفته مقامات سعودی، کمپین رسانه ای عربستان به ویژه بر علیه این روابط متمرکز است، زیرا به گفته مقامات سعودی، به راحتی به عنوان هدفی برای شکل دادن به افکار عمومی استفاده می شود.
احمد بن عثمان التوجری، ستون نویس سعودی ماه گذشته در مقاله ای آنلاین در نشریه سعودی الجزیره نوشت: کلاهبردارانی که از ابوظبی بیرون آمده اند بر این باورند که کوتاه ترین راه برای انتقام کینه های خود و التیام احساس حقارت آنها نسبت به پادشاهی این است که خود را به آغوش صهیونیسم بیندازند و بپذیرند که اسب تروجان اسراییل در جهان عرب امارات خواهد شد.
سعودیها این ایده را رد کردهاند که این پوشش توسط دولت هماهنگ شده است، اما آنها به طور فزایندهای این لحن را نشانهای از خشم فزاینده عمومی نسبت به اسرائیل میدانند که بر دولت فشار میآورد تا روند عادیسازی روابط را مسدود کند.
شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات متحده عربی (تصویر) و ولیعهد عربستان، محمد بن سلمان.
این تغییر لحن رسانههای سعودی که به دنبال گسترش روابط دیپلماتیک با اسرائیل بودند، با جنگ غزه و تلفات سنگین آن که نگرشها را نسبت به اسرائیل سختتر کرده است، معکوس شد.
مقامات سعودی و اسرائیلی می گویند در حالی که سعودی ها برای عادی سازی روابط باز هستند، این روند اکنون با چالش های جدی تری مواجه است.
سعودیها قبلاً به شدت از اسرائیل انتقاد کردهاند، از جمله زمانی که ولیعهد سعودی در نوامبر 2024 اقدامات اسرائیل در غزه را «نسلکشی» خواند.
اما کارزار رسانهای کنونی برخلاف تلاش سالها سعودیها برای بهبود وجهه اسرائیل در این کشور و آمادهسازی مردم عربستان برای امکان برقراری روابط رسمی با اسرائیل است.
پیش از این رسانه های سعودی نسبت به تصمیمات سایر کشورهای حوزه خلیج فارس برای عادی سازی روابط با اسرائیل بی طرف بودند. برخلاف شبکه الجزیره قطر، رسانه های سعودی نیز به شدت از حماس به دلیل نقشش در شعله ور کردن و تداوم جنگ غزه انتقاد کرده اند.
این لحن جدید مشکلات سیاسی برای سلطنت در ایالات متحده ایجاد کرده است. اتحادیه ضد افترا (ADL) نگرانی خود را از افزایش تعداد صداهای برجسته سعودی که به طور مکرر و شدید به یهودیان، اسرائیل و پیمان ابراهیم حمله می کنند، ابراز کرده است.
دانیل شاپیرو، معاون سابق وزیر دفاع آمریکا در امور خاورمیانه، گفت: “سوال این است که آیا محمد بن سلمان (MBS) به مسیر اعتدالی که ترامپ و بایدن روی آن سرمایه گذاری کرده اند متعهد است؟ اگر او آماده است به طور چشمگیری جهت رویارویی با رقیب خود را تغییر دهد، شاید آنقدر که ما فکر می کردیم به یک ائتلاف منطقه ای از میانه روها متعهد نیست.
سفارت عربستان در آمریکا گفته است که این کشور یهودی ستیزی را رد می کند و همچنان مایل به عادی سازی روابط با اسرائیل است، مشروط بر اینکه مسیری برای تشکیل کشور فلسطین وجود داشته باشد. خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی روز جمعه به واشنگتن سفر کرد و با گروه های یهودی دیدار کرد و از پایبندی کشورش به یکپارچگی منطقه ای خبر داد.
مارک دوبوویتز، مدیر اجرایی بنیاد دفاع از دموکراسی ها (FDD) در واشنگتن که هفته گذشته با مقامات ارشد سعودی دیدار کرد، گفت: سعودی ها متوجه شده اند که اختلاف با امارات به طور فزاینده ای ضد اسرائیلی شده است و این مشکلات جدی را برای آنها در واشنگتن ایجاد می کند.
دوبوویتز افزود که وزیر دفاع عربستان و دیگر مقامات متعهد شده اند که هر کاری که در توان دارند برای کاهش تنش انجام دهند.
ولیعهد سعودی به تلاش های خود برای مدرن کردن کشور و تغییر تصویر آن از یک کشور فوق محافظه کار ادامه می دهد، به عنوان مثال اخیراً محدودیت های فروش الکل را لغو کرد.
واکنش نتانیاهو به تحولات عربستان
بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی در یک کنفرانس خبری گفت که اسرائیل به طور مستمر تحولات عربستان سعودی را زیر نظر دارد.
وی افزود: “ما از هر کسی که خواهان عادی سازی یا صلح با ما است انتظار داریم که در تلاش های مرتبط با نیروها یا ایدئولوژی های مخالف صلح شرکت نکند.”
وی افزود که همچنان خواهان عادی سازی روابط با سعودی ها است، مشروط بر اینکه سعودی ها به دنبال عادی سازی روابط با اسرائیل قوی و امن باشند.
وزارت امور خارجه امارات از اظهار نظر درباره کمپین رسانه ای عربستان سعودی خودداری کرد.
سعودی ها همچنان در حال بررسی روابط با اسرائیل هستند
عادی سازی روابط رسمی با اسرائیل همواره در مرکز تلاش های آمریکا و اسرائیل برای شکل دادن به سیاست های خاورمیانه بوده است. اما محاسبات سعودی ها بعد از جنگ غزه تغییر کرده است.
در این جنگ که منجر به تلفات سنگین شده است، سعودی ها شرایط خود را دشوارتر کرده و بر لزوم ایجاد مسیری برای تشکیل کشور فلسطینی به نمایندگی از اسرائیل تاکید کردند، چیزی که اکثر اسرائیلی ها پس از حملات مرگبار حماس در 7 اکتبر 2023 که به جنگ غزه منجر شد، با آن مخالف هستند.
یوئل گوزانسکی، محقق ارشد موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل گفت: در حال حاضر، اسرائیل عادی سازی روابط را کنار گذاشته است زیرا حاضر نیست هزینه هایی را که سعودی ها خواسته اند بپردازد.
رقابت عربستان و امارات به اوج خود رسیده است
عربستان سعودی و امارات علیرغم منافع مشترک خود در رقابت اقتصادی و رهبری منطقه ای درگیر بوده اند. اخیراً این اختلافات به ویژه در جنگ یمن تشدید شده است که به ویژه برای عربستان سعودی حساس است زیرا این کشور در این جنگ درگیری مستقیم با امارات داشته است.
حسین آبیش، پژوهشگر ارشد موسسه خلیج فارس گفت: بدون شک آشتی بین ریاض و ابوظبی قبل از عادی سازی روابط اسرائیل و سعودی ها صورت خواهد گرفت.
