آینده – تعدیل درآمد و کاهش درآمد دو کلیدواژه ای است که این روزها در گزارش ها، اخبار و نظرات به چشم می خورد. وضعیتی که بخش مهمی از آن ناشی از قطعی طولانی مدت اینترنت و ارتباطات در آذرماه گذشته و آثار اقتصادی و اجتماعی آن است.
بر اساس گزارش فردا، در روزهای خاموشی ارتباطات این تخمین ها به گوش مسئولان و کارشناسان رسید که قطعی اینترنت هر روز پنج هزار میلیارد تومان خسارت اقتصادی به جا می گذارد. اکنون با انتشار گزارش اقتصادی آذرماه توسط شاپرک (شرکت شبکه پرداخت الکترونیک کارت) این برآوردها روی کاغذ به اعداد و ارقام تبدیل شده است.
100 هزار میلیارد تومان خسارت
گزارش شاپرک نشان می دهد که در ماه ژانویه، 185 میلیون معامله به ارزش حدود 100 هزار میلیارد تومان نسبت به آذرماه از چرخه اقتصاد کشور خارج شده است. این تنها بخشی از خسارات ناشی از قطعی اینترنت در ماه ژانویه است. چرا که کاربران در شبکه های اجتماعی تاکید داشتند که شبکه شاپرک مربوط به تراکنش های خرد مانند گردش خرید و پرداخت قبوض و شارژ از طریق تلفن همراه، کارتخوان و پرداخت اینترنتی است و ارقام مربوطه نشان دهنده تاثیر این خاموشی بر اقشار مختلف مردم و مشاغل کوچک است.
یکی از کاربران توئیتر نویسنده اقتصادی در این باره نوشت: «در پس حذف بیش از 100 هزار میلیارد تومان تراکنش از شاپرک در 30 روز گذشته به دلیل اختلال در اینترنت، یک فروشگاه اینترنتی اینستاگرام وجود دارد که اجاره خانهاش به تاخیر افتاده است. مغازهداری وجود دارد که درآمد آنلاینش بیش از فروش حضوری بود، برنامهنویسی آزاد که یک پروژه بیرونی داشت و نمیتوانست یک زن خانهدارش را به صورت آنلاین درآورد. این افراد قطع شده اند و با پرداخت قبوض، اجاره و مالیات چه باید بکنند، اگر کسب و کار کوچک ضربه بخورد، تامین کننده اصلی هم آسیب می بیند، ممکن است سرما را از بنگاه خارج کند و رکود اقتصادی عمیق تر شود!
قطع اینترنت بینالمللی جدای از تأثیرگذاری بر تراکنشها، تأثیرات دیگری نیز بر طیف وسیعی از مشاغل آنلاین یا کسانی که به این ابزار ارتباطی نیاز داشتند، داشت. این آسیبها را میتوان بهطور جداگانه در بسترهای آنلاین، بازار تبلیغات دیجیتال، رسانههای آنلاین، بسترهای محتوا محور، خدمات دادهمحور، شرکتهای تجاری و ارائهدهندگان خدمات عمومی استخراج کرد که این رقم را افزایش میدهد.
اتفاقی که در دی ماه افتاد را می توان دومین ضربه اقتصادی امسال دانست. جنگ 12 روزه نیز تاثیرات سنگینی بر اقتصاد ایران گذاشت. در ایام جنگ و پس از آن، واحدهای اقتصادی خصوصی و دولتی در ابعاد مختلف، از مشاغل خانگی گرفته تا شرکت ها و صنایع بزرگ، به دلیل شرایط جنگی، انسداد مرزها، بسته شدن حریم هوایی، بسته شدن فرودگاه ها، قطعی اینترنت و اختلالات GPS با چالش های جدی مواجه بودند. هنوز رقم مشخصی از آسیب های مستقیم و غیرمستقیم این جنگ به اقتصاد کشور در دست نیست.
سونامی تنظیمی
تکانه های اقتصادی اثرات مختلفی بر جامعه می گذارد که یکی از آنها تعدیل نیرو و از دست دادن شغل است. هنوز مشخص نیست که چه میزان مشاغل یا مشاغل به دلیل آسیب شدید اقتصادی ارتباطات در ژانویه از بین رفته است. بر اساس آماری که مدیرکل دفتر سیاست گذاری و توسعه اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در آذرماه در نشستی در کاشمر ارائه کرد. در دو ماه تیر و مرداد و پس از جنگ 12 روزه بیش از 600 هزار کارگر رسمی شرکت های مشمول تامین اجتماعی در کشور تعدیل شدند.
از چند روز پیش روایت های مختلفی از تعدیل نیرو در شرکت های مختلف و افزایش متقاضیان کار در توییتر فارسی منتشر شده است. نکته این است که شرایط مذکور در ماه های پایانی سال و قبل از تعطیلات نوروزی 1405 بر کشور تحمیل شده است.
در کنار این روایتها، تعداد زیادی از کسبوکارهای اینترنتی با برقراری ارتباط اینترنتی سعی کردند فعالیتهای تجاری خود را از سر بگیرند. از یک طرف فعالیت آنها با قطع اینترنت و ارتباط با مخاطبان به چالش کشیده شد. از سوی دیگر با اتصال اینترنت شروع فعالیت آنها با واکنش شدید برخی از کاربران مجازی مبنی بر اینکه این کسب و کارها مشغول عادی سازی اوضاع هستند به دنبال داشت. فضای آنها در چند روز اخیر بهتر از قبل شده و با حمایت کاربران همیشگی همراه شده است.
در چنین شرایطی از دست دادن شغل و تعطیلی مشاغل فشار اقتصادی بر جامعه را افزایش می دهد. روندی که با گذشت کمتر از 40 روز از ناآرامی های دی ماه 1404، خبر خوبی برای جامعه نیست. چرا که صرف نظر از موضوع قطعی اینترنت و تاثیر آن بر کسب و کارها، شرایط اقتصادی کشور از نظر شاخص های مختلف به طور کلی و در حوزه های مختلف نامطلوب ارزیابی می شود.
