بعدی- 12 روز از ورود عباس عراقچی به عنوان سرپرست تیم مذاکره کننده ایران برای برگزاری دور اول مذاکرات ایران و آمریکا پس از جنگ به مسقط می گذرد تا روز سه شنبه که دومین نشست برگزار می شود. در حالی که ایران و آمریکا در روز هفدهم بهمن ساعتی غیرمستقیم گفت و گو کردند و جدیت و مواضع طرف مقابل را ارزیابی کردند. این مذاکرات یک روز بیشتر طول نکشید.
بر اساس گزارش فردا، با توجه به فضای بی اعتمادی گسترده بین ایران و آمریکا، اظهارات ضد و نقیض واشنگتن، احتیاط در تهران، استقرار نیروهای نظامی آمریکایی در منطقه، نبود چارچوب مذاکره و تعریف نشدن حوزه های مورد بحث، شاید چند ساعت مذاکره در مسقط به عنوان اولین دیدار و ارزیابی طرف مقابل دور از ذهن نباشد. اما مشکل از جایی شروع می شود که در پنج دور مذاکرات غیرمستقیم قبل از جنگ، کار در یک روز انجام شد و آمریکایی ها بیش از یک روز در محل مذاکره حضور نداشتند.
تیم مذاکره کننده آمریکایی روز سه شنبه با دیپلمات های ایرانی گفتگو خواهد کرد. مذاکره غیرمستقیم که با میانجیگری وزیر خارجه عمان و سفارت این کشور در ژنو انجام می شود. در همین روز مذاکرات سه جانبه آنها با روسیه و اوکراین در ژنو برگزار خواهد شد. مذاکره ای که به گفته سخنگوی کرملین برای دو روز برنامه ریزی شده است. به گزارش رویترز، جلسه مذاکره با ایران صبح سه شنبه و مذاکرات روسیه و اوکراین بعدازظهر فردا برگزار می شود.
همزمانی دو مذاکره در ژنو
شنیده ها حاکی از آن است که آمریکایی ها می خواستند جلسه دوم در منطقه خاورمیانه برگزار نشود و پیشنهاد یک شهر اروپایی را داده بودند اما ایران به دلیل ملاحظات و وضعیت روابط با اتحادیه اروپا با این مکان مخالفت کرد. بالاخره با توجه به اینکه تیم آمریکایی برای مذاکره روسیه و اوکراین به ژنو می آمد، عراقچی هم قرار بود برای شرکت در کنفرانس خلع سلاح به ژنو برود. تاریخ و مکان مذاکرات با ایران در سوئیس به توافق رسید که 12 روز پس از دور قبلی مذاکرات در مسقط است. بررسی جلسات مذاکره قبل از جنگ نشان می دهد که طرف های آمریکایی جلسات مذاکره را با دیگر برنامه های خود هماهنگ می کنند و بیش از یک روز در محل نمی مانند. در حالی که مذاکره کنندگان ایرانی می گویند ما همیشه آمادگی خود را برای حضور بیشتر در محل بحث برای پیشرفت کار اعلام می کنیم.
دلیل این شیوه کار تیم مذاکره کننده آمریکایی دقیقاً مشخص نیست و نظرات متعددی در این باره وجود دارد. یک نگاه حاکی از آن است که این تیم با توجه به سه مورد ایران، غزه و اوکراین در تلاش است تا برنامه خود را به صورت فشرده تنظیم کند. دیدگاه دیگری می گوید که ویتکاف و کوشنر هر دو به تجارت خود مشغول هستند و صرفاً بخشی از وقت خود را به پیگیری پرونده های سیاسی که به آنها سپرده شده است اختصاص می دهند.
نگاهی دیگر نیز می گوید که مذاکرات با ایران در دور قبل به جزئیات فنی و زمان بری که مستلزم تخصیص زمان بیشتری از سوی دو طرف مذاکرات است، وارد نشده است. عباس عراقچی شامگاه دوم خرداد و پس از آخرین دور مذاکرات قبل از جنگ در گفتگو با صداوسیما با تاکید بر این موضوع گفت: می توانم بگویم این دور یکی از حرفه ای ترین مراحل مذاکراتی بود که تاکنون تجربه کرده ایم. وی همچنین در چند ماه گذشته تاکید کرد که ایران و آمریکا به توافق بسیار نزدیک شدهاند، اما برخی در آمریکا نمیخواهند این روند به نتیجه برسد.
نگاهی دیگر اما معتقد است که این موضوع ربطی به ویتکاف و ترامپ ندارد. پیگیری های خبرنگار به گزارش میهن تجارت نشان می دهد که مذاکرات محرمانه ایران و آمریکا در مسقط و قطر در دوره ریاست جمهوری بایدن – جدای از مذاکرات احیای برجام – به همین شکل و ظرف یک روز کاری انجام شده است.
