میهن تجارت- نزدیک به یک ماه است که بازار سرمایه با خروج مستمر دارایی های قانونی مواجه است. هر چه فضای عمومی ناآرام تر باشد و فشار بین المللی بر ایران بیشتر شود. التهاب بازار افزایش یافته است. به عبارت دیگر، بیش از هر چیز دیگری، محیط بازار تحت تأثیر افزایش عدم قطعیت ها و تشدید ریسک ها در سطح منطقه است.
در چنین فضایی، سرمایهگذاران خرد ترجیح دادهاند از بازار سهام دور بمانند و به سمت داراییهای مطمئنتر یا حفظ نقدینگی برای کاهش ریسک حرکت کنند. در آن سوی بازار، رفتار متفاوت معامله گران نهادی و قانونی وجود دارد که به گفته تحلیل گران، در حالت صبر استراتژیک به سر می برند. «اعتماد» در گفتگو با دو تحلیلگر بورس به بررسی وضعیت این روزهای بازار سرمایه پرداخته است.
بازار سرمایه روز گذشته بار دیگر با خروج دارایی های قانونی مواجه شد. شاخص کل روی عدد 3617000 واحد بسته شد. یعنی 85142 واحد افت داشته است. نرخ کاهش دیروز 2.3 درصد بود. در این بازار 557 هزار معامله به ارزش 132 هزار میلیارد ریال انجام شد و بیشترین حجم معاملات متعلق به گروه محصولات شیمیایی بود. نمادهای فارس، پارسان، فملی و فولاد از جمله مواردی که باعث افت بازار شد.
سایه جنگ بر سر بورس
سهیلا نقی پور، تحلیلگر بورس در گفت وگو با «اعتماد»، با نگاهی به بورس تهران که از نیمه دوم بهمن ماه تا ابتدای اسفند 1404 روزهای پر التهابی را پشت سر گذاشته است، می گوید: بازار قرمز منجر به خروج شاخص کل از سطوح مهم حمایتی و خروج قابل توجه نقدینگی واقعی شد. بررسی دقیق ریشه های این نوسانات نشان می دهد که ترکیبی از متغیرهای برون زا و رفتار حرفه ای معامله گران بزرگ در شکل گیری وضعیت فعلی نقش داشته است.
وی می افزاید: پیش از هر چیز باید محرک اصلی ریزش های اخیر را در غلبه سایه سیاست بر تالار شیشه ای و افزایش بی سابقه تنش های سیاسی و نظامی در منطقه جستجو کرد. بازار سرمایه به دلیل ماهیت ذاتی خود، بیش از هر بازار دیگری به ریسک های سیستماتیک حساس است و تشدید درگیری های منطقه ای در هفته های اخیر فضایی از عدم اطمینان را در اقتصاد ایجاد کرده است. به گفته نقی پور، در چنین فضایی سرمایه گذاران به ویژه فعالان خرد برای حفظ ارزش دارایی خود به سمت بازارهای موازی و پناهگاه های امن مانند طلا و ارز متمایل می شوند.
بیشتر بخوانید: بورس تهران رشد کرد
وی با این حال می افزاید: نگاه عمیق تر به جریان نقدینگی نشان می دهد که بخشی از این اصلاح قیمت الزاما به معنای خروج دائمی سرمایه نیست، بلکه رگه هایی از استراتژی پول هوشمند در آن دیده می شود. در واقع، نقدینگی قدرتمندی که در اختیار معامله گران نهادی و حرفه ای است، در حال حاضر در شکیبایی استراتژیک قرار دارد. این گروه با درک دقیق شرایط احساسی از ورود زودهنگام خودداری می کنند تا قیمت ها به سطوح بسیار پایین تری برسد و به اصطلاح طبقات جذاب باشد. نقی پور ادامه می دهد: نبود این حجم از نقدینگی را می توان نوعی هوشمندی برای خرید با ارزان ترین قیمت های ممکن دانست که با کاهش تنش های موقت سود سرشاری را در آینده برای سرمایه گذاران صبور به همراه خواهد داشت. در نهایت، کاهش های اخیر محصول تلاقی ریسک های ژئوپلیتیکی و رفتار مورد انتظار معامله گران بزرگ است، نه نتیجه ضعف اساسی شرکت ها. دوره ای که اگرچه برای برخی چالش برانگیز است، اما فرصت استثنایی را برای افراد باهوش فراهم می کند تا سبدهای خود را با قیمت های مناسب بازچینی کنند.
بازار تعطیل است
امیرعباس باقری کارشناس بازار سهام در گفت و گو با «اعتماد» درباره ادامه روند نزولی بورس می گوید: تحلیل روندها و متغیرهای تأثیرگذار نشان می دهد که بورس در مقطع کنونی بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر ریسک های سیاسی و نااطمینانی های خارجی قرار گرفته است. موضوعی که رفتار معامله گران و جریان نقدی را به طرز چشمگیری تغییر داده است. وی می افزاید: در معاملات دیروز شاخص کل بورس با کاهش حدود 85 هزار واحدی مواجه شد و تا کانال 3600 واحد عقب نشینی کرد. این افت قابل توجه در شرایطی رخ داد که بازار تا حدود دو تا سه هفته پیش روندی نسبتا متعادل و رو به بهبود را تجربه می کرد و برخی سرمایه گذاران به ادامه آن خوش بین بودند. با این حال، تشدید ریسک های سیاسی و افزایش سطح عدم اطمینان، مسیر بازار را به طور قابل توجهی تغییر داده است. از دیدگاه باقری، در حال حاضر مهمترین متغیر تاثیرگذار بر انتظارات فعالان اقتصادی، وضعیت روابط ایران و ایالات متحده آمریکا است.
بیشتر بخوانید: بازار سرمایه در برابر دلار و طلا ضرر کرد
تا زمانی که چشم انداز روشنی از آینده این روابط شکل نگیرد، چه در قالب تشدید تنش ها و یا حتی سناریوی درگیری نظامی و چه در قالب دستیابی به توافق، حتی اگر موقتی باشد، به نظر می رسد فضای احتیاط و بدبینی بر بازار حاکم باشد. بازار سرمایه ذاتاً نسبت به عدم اطمینان واکنش منفی نشان می دهد و در شرایطی که دامنه احتمالات گسترده و پیامدهای آن نامشخص است، تمایل به کاهش ریسک و خروج از موقعیت های پرخطر افزایش می یابد. وی ادامه می دهد: یکی از شواهد بارز این وضعیت، خروج گسترده نقدینگی از بورس است. در روزهای اخیر حجم قابل توجهی از سرمایه توسط سرمایه گذاران حقیقی از بازار خارج شده و از سوی دیگر عمده تقاضا نیز توسط خریداران حقوقی شکل گرفته است. در معاملات امروز وکلا در واقع خریداران اصلی بودند و حضور آنها بیشتر با هدف کنترل احساسات و جلوگیری از تشدید فشار فروش ارزیابی می شود. این ترکیب نامتعادل خریداران و فروشندگان حاکی از احتیاط شدید سرمایه گذاران خرد و کاهش سطح اطمینان در کوتاه مدت است.
این تحلیلگر بورس می گوید: نکته قابل تامل دیگر این است که حتی در صندوق های با درآمد ثابت نیز شاهد خروج پول هستیم; بخشی که معمولاً به عنوان یک پناهگاه نسبی برای وجوه در دوره های عدم اطمینان شناخته می شود. ادامه این روند می تواند نشان دهنده تعمیق نگرانی ها و ترجیح سرمایه گذاران برای حفظ نقدینگی یا انتقال منابع به بازارهای جایگزین باشد. به عبارت دیگر، موضوع صرفاً اصلاح قیمت در سهام نیست، بلکه ما با فضای نااطمینانی فراگیر مواجه هستیم که بر کل بازارهای مالی سایه افکنده است. وی می گوید: با توجه به شرایط فعلی، تغییر چشمگیر روند بازار در کوتاه مدت چندان محتمل به نظر نمی رسد.
تجربه نشان می دهد که بازار سرمایه می تواند خود را با بسیاری از چالش های اقتصادی تطبیق دهد، اما ریسک های سیاسی به ویژه در سطح بین المللی تأثیر عمیق تری بر انتظارات و تصمیمات دارد. تا حصول نتیجه روشن در خصوص آینده روابط خارجی، احتمال تداوم نوسانات منفی و رفتار محتاطانه زیاد خواهد بود. باقری معتقد است عدم قطعیت مستمر بیش از هر عامل دیگری برای اقتصاد و بازار سرمایه خورنده است.
جو ناامن روانی و نگرانی دائمی در مورد وقوع یا عدم وقوع یک رویداد بزرگ، تصمیم گیری را دشوار و سرمایه گذاری را مخاطره آمیز می کند. امید است در کوتاه ترین زمان ممکن مسیر رو به جلو چه از طریق کاهش تنش ها و حصول توافق و چه از طریق تعیین تکلیف نهایی شرایط مشخص شود تا بازار بر اساس اطلاعات شفاف تر و افق قابل پیش بینی تری به تعادل بازگردد.
منبع: روزنامه اعتماد
