میهن تجارت- در این چارچوب، سه مکانیسم اصلی را می توان برای تحلیل بازار سهام در شرایط جنگ پیشنهاد کرد: افزایش عدم اطمینان، خروج سرمایه و قفل تصمیم گیری. این سه عامل در یک چرخه خودتقویت کننده عمل می کنند. عدم اطمینان باعث خروج سرمایه می شود، خروج سرمایه بازار را تضعیف می کند و ضعف بازار به عدم اطمینان بیشتر دامن می زند. نتیجه، شکل گیری وضعیتی است که می توان آن را «تعادل بد» نامید; تعادلی که حتی اخبار مثبت هم نمی تواند اعتماد را در آن بازگرداند.
به گزارش اقتصاد جهانی، بازار سهام لزوماً بازتاب مستقیم «جنگ» نیست، بلکه بازتابی از «ساختار اقتصادی در زمان جنگ» است. در چنین شرایطی اولین وظیفه نهاد ناظر این است که ابهام را به حداقل برساند. نماد این شرکت ها باید برای مدت کوتاهی متوقف شود، اما توقف نباید به بی زمانی تبدیل شود. بازگشایی باید مشروط به افشای واضح موارد زیر باشد: میزان خسارت، مدت زمان تعطیلی تولید، وضعیت بیمه، نیاز به تامین مالی و طرح بازسازی. تاکید می شود در بازگشایی این سهام نه عجله کرد و نه با تاخیر زیاد. اگر بدون اطلاع باز شود، بازار دچار قیمت گذاری کور و هیجانی می شود.
موضوع دیگر نقش انتظارات در مورد طول و نتیجه جنگ است. اگر بازار فرض کند که تعارض محدود و کوتاه مدت است، ممکن است شوک اولیه را به سرعت جذب کند. اما اگر جنگ به عنوان یک وضعیت فرسایشی و بلندمدت درک شود، بازار وارد فاز انجماد می شود. در این حالت، سرمایه گذاران نه می فروشند و نه می خرند، بلکه فقط منتظر می مانند. این همان «قفل تصمیم گیری» است که در دوره های مختلف در اقتصاد ایران مشاهده شده است.
بیشتر بخوانید: دریافت 2 هزار میلیارد تومان سود از سهامداران از ابتدا
بر اساس این چارچوب، سه سناریو اصلی برای آینده تنش ها و تاثیر آن بر بورس ایران ترسیم می شود: سناریو اول امضای پیمان عدم تجاوز با آمریکا است. در این حالت، سطح عدم قطعیت به میزان قابل توجهی کاهش می یابد، حتی اگر همه مشکلات حل نشوند. در چنین شرایطی بازگشایی بورس نه تنها ممکن، بلکه ضروری است. اما قوانین بازار نباید به طور کامل به وضعیت گذشته بازگردد.
سناریوی دوم دستیابی به صلح پایدار و توافق جامع است. در این صورت اقتصاد ایران وارد دوره بازسازی و پیوند مجدد با اقتصاد جهانی می شود. در این سناریو، بورس نقش محوری در تامین مالی دارد و بازگشایی آن باید سریع و کامل باشد. در این شرایط حتی می توان به اصلاحات ساختاری در قوانین بازار فکر کرد. از جمله کاهش مداخلات اجباری، توسعه ابزارهای مالی و جذب سرمایه خارجی.
سناریوی سوم، اختلاف نظر و ادامه یا تشدید تنش است. در این صورت بورس همچنان تحت فشار شدید قرار دارد و بازگشایی آن باید با احتیاط انجام شود. حتی ممکن است گاهی اوقات تعطیلی موقت بازار برای جلوگیری از سقوط شدید توجیه شود.
منبع: دنیای اقتصاد
