اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور درباره سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی گفت: سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی یا «سامانه ثبت مطالبات» در ماده 10 قانون موظف به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول است و کلیه اشخاصی که ادعای مالکیت یک ملک یا ملک دیگر را به ازای یک ملک یا مالکیت بیش از دو سال، منافع آن ملک دیگر دارند. اساسا فاقد سند مالکیت است یا سند به نام مدعی نیست، باید ظرف دو سال از تاریخ عرضه رسمی این کار را انجام دهند. سامانه، ادعای خود را در آن ثبت کنید.
مهلت قانونی برای طرح دعوی تا چه زمانی است؟
وی افزود: در حال حاضر این سامانه با دستور رئیس قوه قضائیه در خصوص مدارک تحدید شده صادره از اول فروردین 1396 لغایت 31 اردیبهشت 1405 به طور رسمی راه اندازی شده است، به عبارت دیگر اگر شخصی نسبت به عین یا منافع ملکی که سند آن در این بازه زمانی صادر شده ادعایی داشته باشد، از دو سال دیگر از خرداد ماه تا 145 تا 2 سال دیگر فرصت دارد تا نسبت به ثبت مطالبات خود اقدام کند. اقدامات قانونی لازم
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در تشریح روند رسیدگی به پرونده ها گفت: به عنوان مثال اگر شخصی ملکی را با سند مالکیت مرز زرد 24 اردیبهشت 1402 با سفته معمولی خریداری کرده باشد اما فروشنده از انتقال رسمی ملک خودداری کند، پس از ثبت درخواست، خریدار باید ابتدا در سامانه ثبت ادعای خود را در سامانه دریافت کند. دعوی مستلزم تنظیم سند رسمی در دادگاه.
قویدل تاکید کرد: راه اندازی رسمی سامانه در خصوص مدارک ثبتی صادر شده پس از سال 1395 به این معنا نیست که افراد دیگر نمی توانند ادعایی داشته باشند. بلکه فقط مهلت قانونی دو ساله از اول خرداد 1405 برای این دسته از املاک محاسبه می شود و سایر افراد نیز می توانند مطالبات خود را در سامانه ثبت کنند.
نحوه ثبت ادعا در سامانه کاتب چگونه است؟
وی درباره نحوه ثبت ادعا در سامانه گفت: ثبت ادعا در سامانه بسیار ساده طراحی شده و راهنمای لازم نیز در سامانه ارائه شده است. متقاضی باید ابتدا یک خط تلفن همراه به نام خود داشته باشد و در سامانه ثنا ثبت نام کرده باشد. سپس با مراجعه به پورتال «کاتب» به نشانی kateb.ir و ورود به قسمت قانون اجباری وارد سامانه ثبت مطالبات می شود.
نقشه UTM و مدارک لازم جهت ثبت ادعا
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ادامه داد: این سامانه مکان محور است و برای ثبت ادعا ابتدا باید نقشه UTM یا نقشه با مختصات جغرافیایی ملک تهیه شود. به همین دلیل در ابتدای فرآیند ثبت ادعا، کد رهگیری نقشه دریافت می شود. در صورت نداشتن این کد، سامانه به صورت خودکار از بین مراجع مقرر در آیین نامه اجرایی، نقشه بردار واجد شرایط را انتخاب و معرفی می کند و پس از اتمام عملیات نقشه برداری، کد رهگیری برای متقاضی ارسال می شود.
وی افزود: اسناد مربوط به اثبات مالکیت از قبیل مبایعه نامه عادی، قراردادهای تسویه، اسناد انتقال، احکام دادگاه، طرح های کشاورزی، مبایعه نامه، گواهی محدودیت وراثت و سایر مدارک در سامانه بارگذاری می شود و در پایان کد ثبت ادعا از طریق پیامک برای متقاضی ارسال می شود.
چرا راه اندازی رسمی سامانه ثبت مطالبات با تاخیر مواجه شد؟
قویدل در پاسخ به این سوال که چرا راه اندازی رسمی سامانه ماده 10 تا اول خردادماه به تعویق افتاد، گفت: در قانون الزام آور 14 آیین نامه اجرایی پیش بینی شده است که هر کدام بخشی از روند اجرای قانون را مشخص می کند. تاکنون 10 آیین نامه از 14 آیین نامه تصویب شده و سامانه بر اساس قانون و این آیین نامه طراحی و اجرا شده است.
وی ادامه داد: شرایط خاص کشور در یک سال گذشته و همچنین برخی بلاتکلیفی های اجرایی از جمله دلایل تاخیر در راه اندازی رسمی سامانه بود. به عنوان مثال آیین نامه اجرایی تبصره 6 ماده 10 قانون الزامات مربوط به نحوه عمل به آپارتمان های بدون پایانه هنوز تصویب نشده است و در صورت ثبت ادعای این املاک نحوه اقدام شهرداری ها دارای ابهام خواهد بود.
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور خاطرنشان کرد: سامانه ثبت مطالبات از 21 آذرماه سال گذشته به صورت آزمایشی راه اندازی شد و این موضوع یکی از افتخارات سازمان ثبت اسناد و قوه قضاییه محسوب می شود که سامانه ای با این حجم و پیچیدگی فنی در مدت زمان کوتاهی به بهره برداری رسید. اما برای جلوگیری از تضییع حقوق مردم تصمیم بر این شد که سامانه به صورت مرحله ای و چند مرحله ای راه اندازی شود.
