به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، تحولات اخیر منطقه غرب آسیا بار دیگر نشان داد که معادلات امنیتی این منطقه دیگر تنها در چارچوب مرزهای جغرافیایی قابل تحلیل نیست. در دهههای گذشته بهویژه پس از شکلگیری محور مقاومت، نوعی پیوند راهبردی بین بازیگران مختلف این محور شکل گرفته است که امنیت هر بخش به بخشهای دیگر گره خورده است. نمی تواند باشد، اما بخشی از یک جبهه مشترک محسوب می شود.
گسترش مفهوم دفاع در استراتژی امنیتی ایران
در بسیاری از کشورها، مفهوم دفاع ملی به طور سنتی بر اساس مرزهای جغرافیایی تعریف می شود. اما در شرایطی که تهدیدات امنیتی ماهیت فرامرزی پیدا کرده است، این رویکرد دیگر پاسخگوی نیازهای امنیتی کشورها نیست. در این شرایط، ایران در سالهای گذشته تلاش کرده است تا مفهوم دفاع را فراتر از محدوده جغرافیایی صرف بسط دهد و نوعی عمق استراتژیک در منطقه ایجاد کند.
این عمق استراتژیک به معنای ایجاد پیوندهای سیاسی، امنیتی و راهبردی با کشورها و بازیگران همسو در منطقه است تا بتوان تهدیدات احتمالی را قبل از رسیدن به مرزهای ایران مهار کرد. در این میان لبنان به عنوان یکی از مهمترین نقاط این عمق استراتژیک شناخته می شود. موقعیت لبنان در معادلات منطقه ای به گونه ای است که تحولات امنیتی آن می تواند کل موازنه قوا در منطقه را تحت تاثیر قرار دهد.
لبنان؛ یک حلقه مهم در توازن بازدارندگی منطقه ای
لبنان طی دو دهه اخیر به یکی از عناصر مهم بازدارندگی در برابر رژیم صهیونیستی تبدیل شده است، توانمندی های نظامی حزب الله و تجربیات به دست آمده از درگیری های گذشته، لبنان را فراتر از یک بازیگر کوچک منطقه ای ایفا کرده است.
بسیاری از تحلیلگران نظامی معتقدند حضور حزب الله در معادلات امنیتی منطقه نوعی بازدارندگی متقابل ایجاد کرده است، به عبارت دیگر هرگونه اقدام نظامی گسترده علیه لبنان می تواند عواقب غیرقابل پیش بینی برای کل منطقه داشته باشد. همین موضوع لبنان را به یکی از نقاط کلیدی معادلات امنیتی غرب آسیا تبدیل کرده است.
در چنین شرایطی امنیت لبنان تنها به معنای ثبات یک کشور نیست، بلکه بخشی از موازنه قوا در منطقه محسوب می شود. تضعیف لبنان می تواند زمینه را برای افزایش فشار بر دیگر بازیگران محور مقاومت فراهم کند و در نهایت امنیت ایران را تحت تاثیر قرار دهد.
همگرایی راهبردی ایران و لبنان
ارتباط ایران و لبنان طی سال های گذشته از سطح روابط سیاسی فراتر رفته و به یک همکاری راهبردی تبدیل شده است.
در واقع می توان این رابطه را نوعی همپوشانی منافع استراتژیک دانست. ایران با تقویت این پیوند سعی در افزایش عمق استراتژیک خود در منطقه و دور نگه داشتن تهدیدات احتمالی از مرزهای خود دارد، از سوی دیگر لبنان نیز از این همکاری برای تقویت قدرت بازدارندگی خود در برابر تهدیدات خارجی سود می برد.
این همگرایی راهبردی باعث شده است که دو کشور در بسیاری از مسائل منطقه ای مواضع نزدیک و هماهنگی داشته باشند و رویکردی مشابه در قبال چالش های امنیتی مشترک اتخاذ کنند.
مفهوم وحدت جبهه ها در محور مقاومت
یکی از مفاهیم مهمی که در سال های اخیر در ادبیات سیاسی منطقه مطرح شده، مفهوم «وحدت جبهه ها» است. بر اساس این مفهوم، هرگونه تهدید یا حمله علیه یکی از اعضای محور مقاومت می تواند به واکنش سایر اعضا منجر شود.
این رویکرد باعث شده است که معادلات امنیت منطقه ای پیچیده تر شود و هرگونه درگیری احتمالی به سرعت ابعاد منطقه ای پیدا کند. در چنین چارچوبی، لبنان دیگر عرصه ای محلی برای مقابله با رژیم صهیونیستی محسوب نمی شود، بلکه بخشی از جبهه گسترده تری است که بازیگران مختلفی در آن حضور دارند.
وحدت جبهه ها به معنای گره خوردن امنیت هر قسمت از این جبهه با امنیت سایر نقاط است، بنابراین هرگونه تهدید علیه لبنان می تواند عواقبی برای سایر اعضای این محور از جمله ایران داشته باشد.
لبنان و امنیت ملی ایران
از منظر راهبردی، لبنان به یکی از نقاط مهم معادلات امنیت ملی ایران تبدیل شده است، ثبات لبنان و حفظ موازنه قوا در این کشور می تواند به طور مستقیم بر فضای امنیتی منطقه و در نتیجه امنیت ایران تأثیر بگذارد.
اگر لبنان در معرض تهدیدهای جدی قرار گیرد، این موضوع می تواند به تغییر توازن قوای منطقه ای منجر شود. به همین دلیل از دید بسیاری از تحلیلگران، دفاع از ثبات و امنیت لبنان بخشی از استراتژی کلان امنیتی ایران تلقی می شود.
این نگاه به این معناست که مرزهای امنیتی ایران محدود به مرزهای جغرافیایی آن نیست، بلکه در قالب شبکه گسترده تری از روابط و همکاری های منطقه ای تعریف شده است.
تحولات سال های اخیر نشان داده است که ایران و لبنان در معادلات امنیت منطقه ای بیش از پیش به یکدیگر وابسته شده اند، پیوندهای راهبردی دو کشور باعث شده است که امنیت آنها در بسیاری از موارد به صورت مشترک تعریف شود.
در چنین شرایطی نمی توان تحولات منطقه را بدون توجه به این رابطه راهبردی تحلیل کرد، ایران و لبنان امروز در چارچوب یک جبهه مشترک قرار دارند. جبهه ای که ثبات و امنیت آن متقابلاً بر یکدیگر تأثیر می گذارد و نقش مهمی در شکل گیری موازنه قوا در غرب آسیا دارد.
منبع : به گزارش میهن تجارت
