پس از پیروزی قاطع «اندی برنهام» در انتخابات میاندورهای میکرفیلد، نخستوزیر بریتانیا با جدیترین بحران نخستوزیری خود مواجه است. متحدان سابق کیر استارمر خواستار انتقال منظم قدرت هستند و داونینگ استریت همچنان اصرار دارد که او در نبرد رهبری حزب کارگر باقی بماند. متحدان کایر استارمر بر این باورند که نخست وزیر بریتانیا پس از کاهش ناگهانی حمایت ها در آخر هفته، در حال آماده شدن برای کناره گیری است. یکی از مقامات ارشد دولت بریتانیا به تلگراف گفته است که استارمر به این نتیجه رسیده است که بازی تمام شده است و اکنون بیشتر به این فکر می کند که چگونه میراث خود را حفظ کند. این روایت، اگرچه هنوز توسط داونینگ استریت تایید نشده است، اما فضای حزب کارگر را از زمزمه به سمت انتظار سوق داده است.
به گزارش مشرق، پیروزی اندی برنهام در انتخابات میان دوره ای میکرفیلد ضربه ای بود که بحران را از درون محافل پارلمانی به سطح تصمیم گیری فوری رساند. برنهام، شهردار محبوب سابق منچستر بزرگ، با نزدیک به 55 درصد از 45510 رای، کرسی Makerfield در شمال غربی انگلستان را به دست آورد. بیش از 9000 رای از نایجل فاراژ، نامزد اصلاح طلب و ضد مهاجرت یوکیپ پیشی گرفت. اکنون او عضو مجلس عوام است و از نظر ساختاری می تواند به رهبری حزب کارگر برسد.
استارمر به برنهام تبریک گفت، اما همچنین اصرار داشت که در صورت ایجاد رقابت رهبری از سمت خود کناره گیری نخواهد کرد. وی گفت: مسابقه می دهم، می ایستم و بارها این رشته را ترک نمی کنم. مشکل اینجاست که در وست مینستر، اصرار شخصی نخست وزیر دیگر با محاسبات جمعی حزب یکسان نیست. یک نماینده حزب کارگر که قبلاً در اردوگاه وفاداران استارمر حضور داشت، گفت که اکنون حمایت از نخست وزیر به چند “دوست و خانواده” محدود شده است. همان نماینده گفت که تقریباً کسی باقی نمانده است. مگر اینکه در خیابان داونینگ 10 خویشاوندی داشته باشند یا از دوستان شخصی قدیمی استارمر باشند. او تلاش برای مخالفت با مسیر برنهام به خیابان داونینگ را به “مبارزه با جاذبه” تشبیه کرد. استعاره تند است، اما فضای حزب را به خوبی توصیف می کند: مقاومت وجود دارد، اما وزن سیاست در جهت دیگری حرکت می کند.
کابینه در برابر تعلل استارمر
فشار فقط از پشت کرسی های مجلس عوام وارد نمی شود. پنج وزیر ارشد کابینه به طور خصوصی از استارمر خواسته اند تا جدول زمانی برای خروج خود مشخص کند. به گزارش تلگراف، هایدی الکساندر وزیر حمل و نقل روز جمعه چنین پیامی را داد و ایوت کوپر وزیر امور خارجه نیز موضع مشابهی گرفت. شبانه محمود، وزیر کشور و اد میلیبند، دوست قدیمی نخست وزیر، پیشتر به او گفته بودند که باید از سمت خود کناره گیری کند. وقتی حلقه وفاداران قدیمی این را می گویند، بحران دیگر فقط یک شورش حاشیه ای نیست.
یک مقام دولتی پیشبینی کرده است که این هفته «چیزی اتفاق خواهد افتاد» و هشدار داده است که اگر استارمر استعفا ندهد، حزب ممکن است به سمت منطقه استعفای دستهجمعی پیش برود. یک منبع دیگر گفت که نخست وزیر شنبه و یکشنبه را صرف فکر کردن به آینده خود کرد و این بار کسانی که به او می گویند زمانش تمام شده است “افراد متفاوت” هستند و نه منتقدان معمولی. این تفاوت برای داونینگ استریت خطرناکتر از صدای مخالفان قدیمی است. در بی بی سی، یک منبع دولتی گفت که دورنمای شکست استورمر برنهام در رقابت رهبری “دیوانگی” است. یک منبع کابینه همچنین گفت که نمی خواهد ببیند نخست وزیر در چنین رقابتی «خود را تحقیر کند». فایننشال تایمز همچنین گزارش داد که جاناتان رینولدز، رهبر جناح کارگر در مجلس عوام، به استارمر گفت تمایل فزاینده ای در میان نمایندگان مجلس برای انتقال منظم قدرت به برنهام وجود دارد. یکی از حامیان سرسخت نخستوزیر نیز گفت: باید در هفتهها و ماههای آینده تصمیمهای بزرگ گرفته شود و این تصمیمها نباید در فضایی گرفته شود که مردم عصبانی، خسته یا تحریک شوند از سوی کسانی که علاقهمند به شکست حزب کارگر در انتخابات آینده هستند. این جمله به نظر دفاع از نظم فعلی است، اما در باطن پذیرش یک واقعیت است: طرف دیگر نمی تواند با بلاتکلیفی پیش برود. آبزرور همچنین حقایق را از سخنان یکی از دوستان نخست وزیر نوشته استارمر می بیند. به گفته وی، جلوگیری از «هرج و مرج»، عبارتی که خود استارمر به درستی به کار برد، با ماندن او دیگر امکان پذیر نیست و بنابراین تنها یک گزینه باقی می ماند. این دوست صمیمی گفت که استارمر ظاهراً به این نتیجه رسیده است که کناره گیری از قدرت یک گزینه وظیفه شناسانه برای خدمت به کشور و حزب خواهد بود.
برنهام و میدان بی رقیب
برنهام اکنون فقط یک رقیب بالقوه نیست. به گفته یارانش، او شخصیتی است که بدون رقابت جدی می تواند تاج را از آن خود کند. گفته می شود او از حمایت نزدیک به 300 نماینده برخوردار است و اطرافیانش معتقدند که میزان این حمایت ها، انتقال قدرت را «حتمی» می کند. سخنرانی پیروزی او در میکرفیلد جایی برای تردید باقی نگذاشت. برنهام گفت که “همه می دانند که سیاست دیگر به روش استارمر کار نمی کند” و “همه احساس می کنند که کشور در جایی که باید باشد نیست.” سپس اضافه کرد که این شب ممکن است نقطه عطفی باشد. پشت این حرف ها داستان بزرگ تری نهفته است. ماههاست که نارضایتی از استارمر در حزب کارگر قابل مشاهده است. او حزب چپ میانه را به پیروزی قاطع انتخاباتی در ژوئیه 2024 رهبری کرد، اما از آن زمان نتوانست به وعده های رشد اقتصادی، تعمیر خدمات عمومی ویران شده و کاهش فشارهای هزینه های زندگی با سرعتی قانع کننده عمل کند. اشتباهات سیاسی پی در پی جو را بدتر کرد. از جمله تصمیم جنجالی او برای انتصاب پیتر مندلسون، دوست بدنام جفری اپستین، به عنوان سفیر بریتانیا در ایالات متحده.
حزب کارگر همزمان تحت فشار هر دو طرف میدان رای قرار دارد. رای دهندگان لیبرال به سمت حزب سبز حرکت می کنند و اصلاحات به رهبری فاراژ با شعارهای ضد مهاجرتی در نظرسنجی های ملی پیشتاز است. برای نمایندگان حزب کارگر، این فقط در مورد محبوبیت شخصی استارمر نیست. ترس از شکست در انتخابات هنوز فاصله زیادی دارد، اما نشانه های خطر زودتر رسیده است. در همین حال، وس استریتینگ نیز سایه ای بر رقابت دارد. گمانه زنی ها مبنی بر احتمال کناره گیری او به نفع برنهام در ازای پستی در کابینه مطرح شده است. اگرچه یکی از اعضای تیم او گفت که وزیر بهداشت سابق برای چالش رهبری “آماده” است، اما او یک وب سایت دارد، یک فیلم راه اندازی کمپین آماده کرده و شعار او “ما هنوز می توانیم آن را انجام دهیم” است. با این حال، نزدیکان استریتینگ از رابطه خوب او با برنهام صحبت میکنند و اذعان دارند که این دو در میکرفیلد ملاقات کردند و جمعه شب با هم گفتگو کردند. با این حال، آنها هر گونه معامله را رد می کنند. یک منبع کارگر گفت بزرگترین مشکل برنهام و استریتینگ این است که نخست وزیر هنوز در قدرت است. به گفته او، هیچ کدام این آخر هفته بیرون نیامده اند و هر دو به استارمر فرصت می دهند تا نتیجه درست را بگیرد. نتیجه ای که از نظر این منبع مشخص است: رقابت برای او و حزب و کشور خوب نیست. ترجیح آنها انتقال آرام است، نه حذف اجباری نخست وزیر از شماره 10.
چکرز و پایان اقتدار
داونینگ استریت البته هنوز روایت فروپاشی را نمی پذیرد. منابع نزدیک به نخست وزیر تاکید می کنند که استارمر پس از شکست همچنان بر سخنان خود می ایستد و آماده ماندن به عنوان نخست وزیر و شرکت در رقابت های رهبری است. آنها می گویند او در روزهای آینده “در میدان خواهد بود” و حداقل یک اعلامیه سیاست داخلی در ابتدای هفته برنامه ریزی کرده است. یعنی دفتر نخست وزیری می خواهد نشان دهد که دولت همچنان کار می کند و اسیر بحران درون حزبی نیست. استارمر آخر هفته را در چکرز، اقامتگاه روستایی نخست وزیر بریتانیا به همراه همسرش لیدی استارمر گذراند و گزینه های خود را بررسی کرد. پیتر کایل، وزیر بازرگانی روز گذشته به بی بی سی گفت که استارمر “زمان را صرف کرده است تا به واقعیت های سیاسی، چالش ها و فرصت های پیش رو فکر کند”. وی افزود که نخست وزیر را فردی می داند که همیشه کشورش را بر هر موضوع دیگری مقدم می دارد، اما گزارش های مربوط به استعفای او را گمانه زنی خواند. با این حال، چارلی فالکونر، یکی از اعضای ارشد حزب کارگر در مجلس اعیان، به بیبیسی گفت که استارمر «مطمقاً هیچ اختیاری» ندارد. او خواستار یک روند انتقال توافقی شد. فرآیندی که در آن برنهام و استارمر در مورد زمان واگذاری قدرت با یکدیگر همکاری می کنند. این زبان، زبان کودتا نیست. زبان مرحله پایانی است. حزب کارگر می خواهد از سقوط بی نظم نخست وزیر جلوگیری کند، اما معنای این تلاش این است که بحث ماندن جای خود را به بحث چگونگی رفتن داده است.
در کمتر از دو سال، استارمر از پیروزی بزرگ انتخابات به آستانه انتقال قدرت درون حزبی رسیده است. شکست او هنوز قطعی اعلام نشده است، اما دایره سیاسی اطراف او کوچک شده، کابینه از تعلل خسته شده است و برنهام با رای میکرفیلد و روایت «نقطه عطف» وارد مجلس شده است. اگر نخست وزیر جدول زمانی ارائه نکند، حزب ممکن است خود جدول زمانی را بنویسد. در این صورت، دیگر سوال این نیست که استارمر میماند یا خیر. سوال این است که آیا او می تواند خروج خود را مدیریت کند یا فقط شاهد مدیریت آن خواهد بود؟
