سیاست خارجی عزتمند؛ میراث راهبردی رهبر شهید انقلاب

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در نظام فکری شهید انقلاب بر اساس خوش بینی به قدرت های سلطه گر نیست، بلکه بر اساس حفظ عزت ملی، استقلال و تامین منافع ملت است. راهبردی که در چهار دهه گذشته بارها در زمینه ها و تجربه های مختلف مورد تاکید قرار گرفته است، درستی خود را ثابت کرده است.

رهبر انقلاب در دیدار مسئولان نظام در 8 خرداد 65، سیاست خارجی جمهوری اسلامی را مبتنی بر سه اصل «عزت، درایت و مصلحت» دانستند و فرمودند: هیچ اقدامی در عرصه روابط خارجی نباید موجب تضعیف عزت ملت ایران شود. وی تاکید کرد: حفظ عزت و اقتدار ملی مهمترین معیار تصمیم گیری در سیاست خارجی است.

بر این اساس، مذاکره در نگاه رهبر انقلاب هرگز به معنای اعتماد به دشمن نبوده است. وی با اشاره به تجربه مذاکره با آمریکا در دیدار با فرماندهان نیروی هوایی در 28 بهمن 1396 گفت: ما با این دولت آمریکا مذاکره نمی کنیم؛ نه به این دلیل که مذاکره به خودی خود بد است، بلکه مذاکره با آنها هیچ مشکلی را حل نمی کند و گره ها را کورتر می کند.

این دیدگاه برخاسته از تجربه ای است که ملت ایران بارها آن را لمس کرده است. از کودتای 28 مرداد، حمایت آمریکا از رژیم بعث در جنگ تحمیلی، اعمال تحریم های گسترده، ترور فرماندهان مقاومت و دانشمندان هسته ای تا خروج یکجانبه واشنگتن از برجام و فشارهای اقتصادی.

رهبر انقلاب در 24 فروردین 1402 در دیدار مسئولان نظام با اشاره به این تجربه تاریخی تاکید کردند: اگر طرف مقابل به تعهدات خود عمل نکند دلیلی برای اقدام یکجانبه ایران وجود ندارد. این بیانیه ضرورت اخذ ضمانت های واقعی، راستی آزمایی و پرهیز از اعتماد به وعده های شفاهی قدرت های غربی را نشان می دهد.

امروز نیز با وجود تفاهم نامه اخیر، نگرانی هایی در بین نیروهای انقلابی و افکار عمومی نسبت به اجرای تعهدات و میزان پایبندی طرف مقابل وجود دارد. آمریکا و رژیم صهیونیستی حتی پس از اعلام آتش بس نیز در موارد مختلف به اقدامات خصمانه، تهدیدات نظامی و نقض توافقات ادامه داده اند. موضوعی که بار دیگر این واقعیت را یادآوری می کند که رفتارهای گذشته واشنگتن، اعتمادسازی را دشوار کرده است.

در عین حال موضوع آزادسازی کامل دارایی های بلوکه شده ایران هنوز تکمیل نشده و ابهاماتی در مورد روند اجرای تعهدات اقتصادی وجود دارد. همچنین نگرانی هایی در مورد حفظ توان هسته ای کشور و جلوگیری از اعمال محدودیت هایی فراتر از حقوق قانونی جمهوری اسلامی وجود دارد. مسائلی که نیاز به شفاف سازی بیشتر تیم مذاکره کننده را دو چندان می کند.

رهبر انقلاب در سخنان نوروزی 11 فروردین 1403 با تأکید بر اینکه «اعتماد به دشمن اشتباه است»، خاطرنشان کردند: تعامل با دنیا باید با هوشیاری و شناخت دقیق طرف مقابل همراه باشد و تجربیات گذشته فراموش نشود.

بر این اساس، بسیاری از تحلیلگران معتقدند هر توافقی زمانی می تواند تامین کننده منافع ملی باشد که بر اساس خطوط قرمز نظام، تضمین های معتبر و امکان راستی آزمایی باشد. در غیر این صورت ممکن است دوباره تجربه های تلخ گذشته تکرار شود.

واقعیت این است که اقتدار دفاعی، پیشرفت های علمی، توان موشکی و تکیه بر ظرفیت های داخلی مهم ترین پشتوانه دیپلماسی جمهوری اسلامی بوده است. اگر امروز قدرت‌های جهانی مجبور به گفت‌وگو با ایران هستند، این وضعیت بیش از آن‌که محصول حسن نیت آنها باشد، نتیجه افزایش قدرت بازدارندگی و ایستادگی ملت ایران است.

از این منظر، راهبرد رهبر شهید انقلاب در سیاست خارجی، نفی تعامل با دنیا نیست، بلکه تعامل از منظر عزت، اقتدار و حفظ منافع ملی است. راهبردی که تجربه نشان داده ضامن استقلال کشور است و مانع از تکرار آسیب هایی می شود که خوش بینی نسبت به غرب در مقاطع مختلف بر ملت ایران تحمیل کرده است.

نقدعلی: عزت خط قرمز سیاست خارجی است

حجت الاسلام محمدتقی نقدعلی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت با تشریح مبانی سیاست خارجی جمهوری اسلامی از منظر شهید انقلاب، اظهار کرد: سیاست خارجی جمهوری اسلامی بر سه اصل «عزت، حکمت و مصلحت» استوار است. اصولی که رهبر انقلاب بارها بر آن تاکید کردند و امروز باید چراغ راه نظام دیپلماسی کشور باشد.

ایشان با اشاره به بیانات رهبر انقلاب در دیدار مسئولان نظام در سال 1385 مبنی بر اینکه سیاست خارجی جمهوری اسلامی بر اساس «عزت، درایت و مصلحت» تنظیم می‌شود، افزودند: عزت به این معناست که ملت ایران تحت هیچ شرایطی مورد تحقیر، زورگویی و تسلط مستکبران قرار نگیرد و این اصل را زیر پا نگذارد.

نقدعلی ادامه داد: رهبر شهید انقلاب بارها تاکید کردند که جمهوری اسلامی علاقه مند به تعامل با دنیاست اما تعامل از موضع اقتدار نه از موضع ضعف و نیاز. تجربه نیز نشان داده است که هرگاه به توان داخلی، توان دفاعی و توان ملی تکیه کرده ایم، دشمن مجبور به عقب نشینی شده است.

این نماینده مجلس با اشاره به تفاهم نامه اخیر ایران و آمریکا گفت: رهبر انقلاب برای هر توافقی خط قرمزها و شروط خاصی را ترسیم کردند و همواره بر حفظ عزت ملی، دریافت تضمین های معتبر، لغو واقعی تحریم ها، راستی آزمایی تعهدات طرف مقابل و صیانت از دستاوردهای هسته ای کشور تاکید داشتند. امروز یکی از دغدغه های جدی جامعه حزب الله و نیروهای انقلابی عدم شفافیت در روند اجرای این الزامات و اطلاع رسانی ناکافی از سوی تیم مذاکره کننده درباره جزئیات توافق و میزان تحقق این شرایط است.

وی افزود: مردم حق دارند بدانند که آیا تمام خطوط قرمز مورد تاکید رهبر انقلاب رعایت شده است یا خیر. شفافیت در این گونه امور نه تنها اعتماد عمومی را افزایش می دهد، بلکه از سوء استفاده و شایعه سازی دشمن نیز جلوگیری می کند.

نقدعلی با اشاره به سابقه رفتار آمریکا و رژیم صهیونیستی تصریح کرد: نگرانی زمانی افزایش می یابد که طرف مقابل حتی پس از تفاهم به اقدامات خصمانه خود ادامه دهد. آمریکا و رژیم صهیونیستی بارها آتش بس را نقض کرده و حملات و تهدیدات خود را متوقف نکرده و همچنان سیاست فشار علیه جمهوری اسلامی را دنبال می کنند. این رفتارها نشان می دهد که اعتماد به وعده های آمریکا بدون ضمانت عملی خلاف تجربه تاریخی ملت ایران است.

وی خاطرنشان کرد: از کودتای 28 مرداد تا حمایت از رژیم بعث در جنگ تحمیلی، خروج یکجانبه از برجام و اعمال تحریم‌های جدید، کارنامه آمریکا پر از عهدشکنی است. چگونه می توان چنین سابقه ای را نادیده گرفت و دوباره به وعده های همان حزب اعتماد کرد؟

نماینده مردم خمینی شهر ادامه داد: علیرغم وعده های داده شده، اموال بلوکه شده ملت ایران به طور کامل آزاد نشده است و این موضوع خود یکی از نشانه های سوء نیت طرف مقابل است. همچنین نگرانی‌های جدی در خصوص حفظ توان هسته‌ای کشور، ادامه فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای و جلوگیری از اعمال محدودیت‌های فراتر از حقوق قانونی جمهوری اسلامی وجود دارد که انتظار می‌رود تیم مذاکره‌کننده با صراحت و شفافیت در مورد آن با مردم صحبت کنند.

نقدعلی با کنایه به جریانات غربی گفت: متأسفانه برخی همچنان به دنبال حل مشکلات کشور در لبخند غرب و رضایت واشنگتن هستند. همان نگاهی که سال ها کشور را منتظر وعده هایی کرد که هرگز محقق نشد. کسانی که پس از این همه تجربه تلخ همچنان نسخه اعتماد را در آمریکا تجویز می کنند، یا از تاریخ درس نگرفته اند و یا حاضر به پذیرش واقعیت های موجود نیستند.

وی افزود: رهبر انقلاب بارها تاکید کردند که مذاکره اگر می شود از موضع قوت باشد نه از موضع ضعف. آنچه دشمن را پای میز مذاکره آورد، اقتدار دفاعی، توان موشکی، ظرفیت های راهبردی و جایگاه ملت ایران بود، نه لبخند دیپلماتیک و اعتماد به وعده های قدرت های سلطه.

این نماینده مجلس تصریح کرد: عزت در سیاست خارجی به معنای قطع ارتباط با دنیا نیست، بلکه تعامل عاقلانه، هوشمندانه بر اساس منافع ملی است. تعاملی که هیچ قدرتی نمی تواند اراده خود را بر ملت ایران تحمیل کند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری باید اراده سیاسی و راهبردی شهید انقلاب در عرصه سیاست خارجی مورد توجه مسئولان قرار گیرد. حفظ عزت، استقلال، اقتدار و منافع ملی نباید فدای خوش بینی دشمنی شود که چندین دهه سابقه دشمنی، تحریم، فشار و عهدشکنی علیه ملت ایران دارد. تجربه ثابت کرده است که هرجا به توان و مقاومت داخلی تکیه کرده ایم، عزت و امنیت کشور حفظ شده است و هر کجا که به بیرون نگاه کرده ایم جز آسیب و سوء نیت چیزی نصیب ملت ایران نشده است.