جان پل راثبون، سیلویا فایفر و فیلیپ جورجیادیس در یادداشتی در روزنامه فایننشال تایمز نوشتند: همانطور که یک هلیکوپتر چند دهه قدمت با هزاران ساعت پرواز در مه غلیظ بر فراز یک منطقه جغرافیایی ناهموار و کوهستانی به حرکت در می آید، وضعیت نمی تواند بیشتر از این باشد. دشوار.
به گزارش سرویس بین الملل میهن تجارتدر ادامه این مطلب آمده است: هنوز مشخص نیست که چرا بالگرد آمریکایی بل 212 حامل رئیس جمهور و وزیر امور خارجه ایران روز یکشنبه در منطقه کوهستانی نزدیک مرز جمهوری آذربایجان سقوط کرده است.
اما تحلیلگران و مقامات دولتی سابق می گویند با توجه به اینکه اکثر ناوگان حمل و نقل هوایی ایران به دلیل تحریم های آمریکا و دیگر کشورهای غربی قادر به خرید هواپیماهای جدید و تامین قطعات یدکی نیستند، به احتمال بسیار زیاد مشکلات فنی علت آن باشد. از این سقوط می دانست
تهران هنوز توضیح رسمی درباره علت این حادثه منتشر نکرده است. مقامات اسرائیلی این سیگنال را ارسال کرده اند که در این حادثه دست نداشته اند. در همان زمان، چاک شومر، رهبر اکثریت سنای آمریکا، گفت که سازمان های اطلاعاتی آمریکا به او گفته اند که هیچ مدرکی دال بر خرابکاری وجود ندارد.
در عوض، مقصر محتملتر ناوگان هوایی پیری است که طی دههها استفاده فرسوده و فرسوده شده است. چندین سال تحریمهای غرب علیه شرکتهای ایرانی و کنترل صادرات محصولات هوافضا، نوسازی ناوگان یا دسترسی به قطعات یدکی و قراردادهای تعمیر و نگهداری را برای ایران غیرممکن کرده است.
هواپیماهای مسافربری ایران شامل تعدادی ایرباس 300 است که تولید آنها بیش از یک دهه پیش متوقف شد. طبق آمار گروه سیریوس، میانگین سنی هواپیماهای ناوگان مسافربری ایران نزدیک به 28 سال است که بیش از دو برابر میانگین جهانی است. ایران ایر، ایرلاین اصلی ایران، همچنان از یک ایرباس A300 با قدمتی نزدیک به 40 سال استفاده می کند.
راب موریس، رئیس شرکت مشاوره سیریوس، می گوید: هواپیماهای قدیمی از قابلیت اطمینان کمتری برخوردار هستند و این در میانگین استفاده آنها منعکس می شود. میانگین استفاده از آنها 4.8 ساعت در روز است که حدود نیمی از میانگین جهانی است. بیش از 75 درصد هواپیماهای تجاری ایران بیش از 25 سال عمر دارند.
پس از دستیابی ایران به توافق هسته ای با قدرت های جهانی در سال 2015، بخشی از تحریم های غرب برداشته شد و تهران توانست قراردادهایی به ارزش بیش از 40 میلیارد دلار با بوئینگ و ایرباس برای نوسازی ناوگان هوایی خود امضا کند.
اما این افتتاحیه ناگهان پس از خروج یکجانبه رئیس جمهور وقت آمریکا از توافق هسته ای در سال 2018 و اعمال صدها تحریم فلج کننده دیگر بسته شد.
بخش عمده ناوگان نیروی هوایی ایران حتی از ناوگان مسافربری کشور نیز قدیمی تر است و از هواپیماهای آمریکایی چند دهه پیش (که بسیاری از آنها در دهه 1970 خریداری شده اند) و هواپیماهای شوروی سابق تشکیل شده است. تعدادی از آنها جت های میراژ F1S فرانسوی هستند.
مقامات اطلاعاتی غربی بر این باورند که روسیه در سال جاری در حال “پیشبرد” توافقنامه های محرمانه برای تامین جت های جنگنده Su-35 ایران است. اما هیچ مدرکی دال بر انعقاد قرارداد وجود ندارد.
بر اساس اعلام موسسه بین المللی مطالعات استراتژیک، نیروهای متعارف ایران با مشکل «افزایش تجهیزات فرسوده» مواجه هستند و «وجود تجهیزات قدیمی… به ویژه در نیروی هوایی این کشور برجسته است».
تحلیلگران می گویند این موضوع احتمالاً عامل مهمی در سقوط بالگرد حامل رئیس جمهور ایران در هوای بد بوده است.
این هلیکوپتر به همراه نوع چهار پره خود بل 412 به عنوان هلیکوپترهای قابل اعتماد شناخته می شوند. این نوع هلیکوپتر که اولین بار در دهه 1960 تولید شد و در جنگ ویتنام مورد استفاده قرار گرفت، از آن زمان تاکنون در عملیات هوایی جهانی ثابت بوده است. امروزه این نوع هلیکوپترها توسط سازمان هایی مانند نیروی هوایی استرالیا، گارد ساحلی ژاپن، پلیس تایلند و سازمان آتش نشانی آمریکا مورد استفاده قرار می گیرند.
کارلوس سسنیک، استاد مهندسی هوافضا در دانشگاه میشیگان، گفت: “بالگردهای بل 212 و 412 بالگردهای سنگین با سابقه ایمنی بسیار خوب هستند … اما در هر حادثه ای باید شرایط عملیاتی و آب و هوا و نگهداری را در نظر گرفت. فاکتورهای اصلی هستند.
اتفاقاً به نظر می رسید که این ملاحظات در حادثه اخیر نقشی حیاتی داشته است. بر اساس آمار سیریوس ایران دارای 62 هلیکوپتر بل فعال است که 13 فروند بل 212 را شامل می شود. تحلیلگران اطلاعاتی معتقدند بالگرد سقوط کرده دارای شماره ثبت 6-9207 بوده که نشان می دهد در سال 1994 به نیروی هوایی ایران تحویل داده شده است. حدود 60 فروند درصد ناوگان بالگردی ایران بیش از چهل سال قدمت دارد.
دانیل متین، کارشناس مسائل مالی و تحریم های تجاری در موسسه حقوقی HFW گفت: تعویض قطعات سیستم های فنی هلیکوپترهای بل قطعا با مقررات کنترل صادرات آمریکا، انگلیس و اروپا مواجه خواهد شد.
مارتین گفت که مشخص نیست چند شرکت برای صادرات چنین قطعاتی درخواست داده اند، علیرغم برخی محدودیت ها در تحریم های ایالات متحده، از جمله امکان درخواست مجوز صادرات برای ایمنی پرواز غیرنظامی.
مارتین افزود: “ایالات متحده خطوط هوایی و تجهیزات را هدف قرار داده است… من فکر نمی کنم بتوانید بگویید که ایالات متحده هواپیماهای تجاری معمولی را هدف قرار داده است … اما این اقدامات ناگزیر بر ملاحظات ایمنی تأثیر می گذارد.”
بل تکسترون، همان شرکت سازنده بالگرد حامل ابراهیم رئیس، گفت: بل هیچ رابطه ای با ایران ندارد و از ناوگان هلیکوپتری آنها پشتیبانی می کند.
اگرچه هلیکوپترها از ایمنی کمتری نسبت به هواپیماها برخوردار هستند و میزان تصادفات مرگبار آنها در ایالات متحده حدود 1.3 در هر 100000 ساعت است، در مقایسه با 0.98 برای هواپیماها، هلیکوپترها هنوز ستون فقرات لجستیک و سفرهای نظامی هستند. مقامات ارشد در بسیاری از کشورها کوتاه مدت در نظر گرفته می شوند. به گفته سسنیک، آنها همچنین “بسیار ایمن تر از رانندگی با ماشین” هستند.
با این حال، حوادث هلیکوپتر نظامی بیشتر اتفاق می افتد. در ماه فوریه، پس از دو سانحه در یک ماه، گارد ملی ایالات متحده به طور موقت همه هلیکوپترهای خود را زمین گیر کرد. ماه گذشته در مالزی، ده نیروی هوایی در سانحه سقوط یک هلیکوپتر نیروی دریایی کشته شدند، در حالی که یکی دیگر از افسران عالی رتبه ارتش کنیا کشته شد.
هلیکوپترهای روسی مورد استفاده ارتش کلمبیا اخیراً دچار سانحه شده اند که آخرین آن را می توان سقوط مرگبار یکی از آنها در ماه گذشته با 9 کشته برشمرد.
اما ایران که به پرواز هلیکوپترها و هواپیماهای خود از طریق تامین قطعات در قالب قاچاق و مهندسی معکوس ادامه می دهد، سابقه طولانی در این زمینه دارد. در سال 2005، یک هواپیمای ترابری ارتش با یک ساختمان مسکونی در تهران برخورد کرد و 128 نفر را کشت. سال گذشته بالگرد حامل وزیر وقت ورزش ایران هنگام فرود در زمین فوتبال سقوط کرد. وزیر جان سالم به در برد، اما دستیارش کشته شد و 12 نفر مجروح شدند. پنج ماه بعد، یک جت آموزشی در غرب ایران سقوط کرد و دو سرنشین آن کشته شدند.
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه سابق ایران، تحریم های آمریکا را عامل حادثه اخیر و درگذشت رئیسی رئیس جمهور دانست. وی گفت: این اتفاقات در فهرست جنایات آمریکا علیه مردم ایران ثبت خواهد شد.
