بازار داروها و مکمل های کاهش وزن، از تبلیغات در شبکه های اجتماعی و تایید افراد مشهور گرفته تا محصولات به اصطلاح چربی سوز و محصولات گیاهی، روز به روز محبوب تر می شود، اما در پس وعده های کاهش وزن سریع، این واقعیت مهم نهفته است که هیچ دارو یا مکملی برای همه ایمن و مناسب نیست.
به گزارش ایمنا، یک جست و جوی ساده برای «دارو لاغری» کافی است تا قرص ها، کپسول ها و فرآورده های زیادی را به نمایش بگذارد. محصولاتی که هر کدام زبان متفاوتی دارند، نوید کاهش وزن سریع و رسیدن به اندامی ایده آل را می دهند. گاهی این تبلیغات در شبکه های اجتماعی و صفحات مجازی دیده می شود، گاهی از چهره های شناخته شده و تجربیات شخصی روایت می شود و گاهی تصویری کم خطر از خود به عنوان مکمل یا فرآورده های طبیعی ارائه می دهد.
در میان این حجم از ادعاها، مرز بین یک محصول معتبر و تبلیغاتی که صرفاً به دنبال جذب مشتری است، همیشه برای مصرف کننده روشن نیست. در این مرحله است که تصمیم برای کاهش وزن می تواند از یک انتخاب سلامت محور به یک تجربه خطرناک تبدیل شود. کاهش وزن برای بسیاری از افراد با یک هدف ساده یعنی سالم تر بودن شروع می شود، با این حال، مسیر انتخاب شده برای رسیدن به این هدف گاهی اوقات می تواند نتایج متفاوتی داشته باشد. در سال های اخیر همزمان با افزایش توجه جامعه به تناسب اندام و کنترل وزن، بازار داروها و مکمل های مرتبط با لاغری نیز گسترش یافته و در کنار محصولات معتبر، محصولات و توصیه های غیر علمی نیز به مخاطبان ارائه می شود.
فضای مجازی نیز به این جریان سرعت بخشیده است. جایی که وعده کاهش وزن در مدت زمان کوتاه، بدون تغییر جدی در سبک زندگی و تنها با مصرف یک قرص یا کپسول، می تواند برای فردی که به دنبال نتایج سریع است وسوسه انگیز باشد، اما آنچه در این گونه تبلیغات کمتر دیده می شود، ترکیبات محصول، وضعیت فیزیکی مصرف کننده، امکان تداخل با سایر داروها و عوارض احتمالی آن است.
از طرفی نمی توان داروهای کاهش وزن را با هم جمع کرد و در مورد همه آنها حکم یکسانی داد. این فرآوردهها در برخی شرایط و برای برخی افراد میتوانند بخشی از فرآیند درمان باشند، اما اثربخشی و ایمنی آنها به انتخاب درست دارو، دوز و تناسب آن با شرایط جسمانی فرد بستگی دارد، بنابراین مسئله اصلی صرفاً مصرف یا عدم مصرف دارو نیست، بلکه مصرف آگاهانه و تحت نظارت آن است.
کاهش وزن زمانی می تواند به معنای واقعی کلمه در خدمت سلامتی باشد که باعث آسیب نشود و به همین دلیل قبل از اینکه فرد به دنبال سریع ترین راه برای کاهش عدد روی ترازو باشد، باید بپرسد که این روش چه تاثیری بر سلامت بدن او خواهد داشت و آیا محصولی که انتخاب کرده برای شرایط جسمانی او مناسب است یا خیر؟
تبلیغات پر زرق و برق و تصمیمات مخاطره آمیز
راضیه رمضانی کارشناس داروسازی بالینی با بیان اینکه هیچ ماده ای که بتواند اثر درمانی یا حتی غیردرمانی بر بدن انسان داشته باشد کاملاً بدون عارضه نیست، اظهار داشت: حتی داروهایی که برای درمان بیماری ها استفاده می شود و اثربخشی آنها از نظر علمی ثابت شده است ممکن است در شرایط مختلف برای فرد عوارض ایجاد کند و مکمل ها و سایر محصولات بهداشتی از این قاعده مستثنی نیستند.
وی با بیان اینکه در سال های اخیر بیش از گذشته به موضوع اضافه وزن و چاقی توجه شده و در مورد ارتباط آن با بسیاری از بیماری ها صحبت می شود، افزود: ممکن است فردی با هدف حفظ و ارتقای سلامت خود تصمیم به کاهش وزن و کنترل چاقی خود بگیرد، اما اگر هدف ما از کاهش وزن رسیدن به سلامتی بیشتر است، باید مطمئن باشیم که روشی که برای کاهش وزن انتخاب می کنیم پایانی ندارد.
این کارشناس فارماکولوژی بالینی با بیان اینکه در واقع نمی توان صرفاً با دیدن یک آگهی در اینترنت یا توصیه فردی که مطمئن نیست چه تخصص و صلاحیتی دارد تصمیم به مصرف دارو یا مکمل گرفت، تصریح کرد: تبلیغاتی که با وعده هایی مانند کاهش وزن سریع، رسیدن به وزن ایده آل در مدت زمان کوتاه یا رسیدن به تناسب اندام با مصرف کپسول خاص انجام می شود، قطعاً تایید نشده است.
استفاده از داروهای کاهش وزن چه زمانی موثر است؟
رمضانی ادامه داد: در مورد داروهای کاهش وزن، نکته این نیست که بگوییم همه آنها مضر هستند یا نباید مصرف شوند. در برخی افراد و در شرایط خاصی استفاده از داروهای کاهش وزن می تواند از نظر پزشکی ضروری باشد و حتی اثرات مفیدی داشته باشد و نکته مهم این است که انتخاب دارو باید بر اساس شرایط هر فرد باشد.
وی بیان کرد: به عنوان مثال بیماری کبد چرب امروزه بیماری بسیار شایعی است و زمانی که برای درمان آن به دنبال داروی خاصی هستیم در بسیاری از موارد داروی مشخص و مستقیمی نداریم که به تنهایی بتواند مشکل را حل کند. یکی از توصیه های مهم در این زمینه کاهش وزن است و در برخی افراد کاهش حدود 10 درصد از وزن بدن می تواند تاثیر بسزایی در بهبود کبد چرب داشته باشد، بنابراین کاهش وزن در جای خود می تواند اقدام بسیار مفیدی برای سلامتی باشد، اما باید به صورت اصولی انجام شود.
این کارشناس داروسازی بالینی با بیان اینکه اگر فردی قصد کاهش وزن با استفاده از دارو را دارد باید این کار را زیر نظر پزشک انجام دهد و از فرآورده ای استفاده کند که مجاز و معتبر باشد و خود آن فرآورده آسیبی به سلامتی فرد وارد نکند، افزود: نوع دارو و میزان مصرف آن باید با توجه به شرایط فرد تعیین شود. بیماری های زمینه ای، داروهایی که فرد مصرف می کند، وضعیت عمومی بدن و سایر عوامل باید در نظر گرفته شود و بر اساس این شرایط، پزشک در مورد نوع دارو و دوز مناسب تصمیم گیری کند.
از رویای تناسب اندام تا خطر مصرف خودسرانه؛ پشت صحنه بازار داروهای لاغری
بهنام یوسفیان کارشناس طب سنتی با بیان اینکه داروها و فرآورده هایی که برای کاهش وزن استفاده می شود را نمی توان بدون در نظر گرفتن شرایط فردی مصرف کننده بررسی کرد و می گوید: در این رویکرد اضافه وزن می تواند تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله نوع تغذیه، میزان حرکت، وضعیت خواب و عملکرد دستگاه گوارش قرار گیرد و به همین دلیل انتخاب یک محصول واحد یا ترکیبی دقیق برای همه افراد توصیه نمی شود. وضعیت عمومی فرد باید در نظر گرفته شود.
وی با بیان اینکه فرآورده ها و داروهای گیاهی که با هدف کاهش اشتها، افزایش دفع و یا تغییر روند هضم و متابولیسم بدن معرفی می شوند در سال های اخیر رواج بیشتری پیدا کرده است، افزود: اما از منظر طب سنتی مصرف این فرآورده ها نباید تنها بر اساس عنوان گیاهی یا طبیعی آن ها انجام شود. گیاهان دارویی حاوی مواد موثری هستند و میزان مصرف، ترکیب محصول و وضعیت جسمانی فرد می تواند بر اثربخشی و احتمال بروز عوارض تاثیرگذار باشد.
این پزشک متخصص طب سنتی با اشاره به اینکه یکی از نگرانیهای موجود در این زمینه استفاده از محصولات ناشناختهای است که در فضای مجازی یا کانالهای غیر تخصصی به عنوان داروی لاغری تبلیغ میشود، اظهار میدارد: محصولاتی که ترکیبات دقیق، میزان مواد مؤثره، روش مصرف یا مجوزهای لازم مشخص نیست، صرفاً به دلیل اینکه ادعا میکنند در زمان مصرف طبیعی یا سنتی داروی دیگر، احتمال طبیعی یا مصرف داروی دیگر را دارند، نمیتوانند گزینه ایمن تلقی شوند. عوارض مهم تر می شوند.
اما و اگر محصولات گیاهی برای کاهش وزن
یوسفیان ادامه می دهد: در طب سنتی، داروهای گیاهی زمانی معنا پیدا می کنند که در کنار اصلاح سبک زندگی مورد توجه قرار گیرند و قرار نیست یک محصول جایگزین تغذیه مناسب، فعالیت بدنی و اصلاح عادات روزانه شود. بنابراین اگر فردی برای کاهش وزن به سراغ محصولات گیاهی می رود، انتظار کاهش وزن شدید و فوری با مصرف یک محصول، رویکرد قابل اعتمادی نیست. کاهش وزن پایدار مستلزم آن است که علل و شرایط زمینه ای فرد نیز در نظر گرفته شود.
وی تصریح کرد: از سوی دیگر مصرف خودسرانه محصولات موسوم به چربی سوز یا اشتها آور می تواند فرد را با مشکلاتی مواجه کند، به خصوص اگر محصول از منبع نامعتبر تهیه شده باشد یا مواد تشکیل دهنده آن به طور دقیق شناخته نشده باشد. از تصمیمات پرخطر خودداری کنید.
این پزشک و متخصص طب سنتی اضافه می کند: نگاه طب سنتی به داروهای کاهش وزن را نباید با وعده های تبلیغاتی کاهش وزن سریع یکی دانست و استفاده از فرآورده های گیاهی در صورت انتخاب صحیح باید جزئی از یک برنامه جامع باشد نه یک راه حل مستقل برای کاهش وزن و آنچه مهم است انتخاب یک محصول قابل اعتماد، شناخت وضعیت فرد، توجه به هدف، تداخلات احتمالی و اجتناب از عوارض جانبی احتمالی، اجتناب از مصرف خودسرانه است. کاهش وزن، اما برای رسیدن به وضعیت سالم تر بدون ایجاد آسیب. جدید برای بدن.
اگر کاهش وزن با هدف بهبود سلامت انجام شود، باید بخشی از یک مسیر سالم نیز باشد. به این معنا که رسیدن به وزن مطلوب نباید با به خطر انداختن عملکرد طبیعی بدن همراه باشد. انتخاب یک محصول تنها بر اساس تبلیغات یا تجربه دیگران نمی تواند جایگزین ارزیابی وضعیت جسمانی فرد و تصمیم گیری کارشناسانه شود.
داروهای کاهش وزن، مانند سایر داروها، چیزی نیست که بتوان با یک نسخه برای همه تصمیم گرفت. سابقه بیماری، مصرف همزمان داروها، وضعیت عمومی بدن و میزان نیاز فرد به درمان دارویی، همگی می توانند در انتخاب فرآورده و تعیین مقدار مصرف نقش داشته باشند.
بنابراین، جذابیت وعده های کاهش وزن سریع نباید باعث شود که بخش مهمتری از ماجرا، یعنی ایمنی و تناسب درمان با شرایط فرد را نادیده بگیریم. هر محصولی که به عنوان کاهش وزن به بازار عرضه می شود قطعا برای همه انتخاب مناسبی نیست و حتی یک محصول موثر ممکن است در صورت استفاده نادرست یا نادرست عواقب ناخواسته ای به همراه داشته باشد.
دستیابی به وزن سالم بیشتر به انتخاب روشی بستگی دارد که اثربخشی، ایمنی و وضعیت واقعی فرد را متعادل کند تا قرص یا مکمل خاص. اگر قرار است کاهش وزن منجر به سلامتی بهتر شود، اولین قدم این است که تصمیم گیری در مورد دارو و مکمل ها را از فضای تبلیغاتی دور کرده و بر اساس ارزیابی علمی و نظر کارشناسی صورت گیرد.
