با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، خیابان های تهران بار دیگر با موجی از ترافیک در ساعات اولیه بامداد و تعطیلی مدارس مواجه می شوند. والدینی که فرزندان خود را به مدرسه می برند با محدودیت های ترافیکی، کمبود جای پارک و طرح های کنترل ترافیک مواجه هستند. در این میان یکی از تخلفاتی که ممکن است در چنین مواقعی بیشتر به چشم بیاید، پوشاندن یا دستکاری پلاک خودرو با هدف عبور از دوربین ها و فرار از نیروی انتظامی است.
موضوع زمانی جدیتر میشود که برخی از رانندگان بخواهند فرزندان خود را به مدرسه برسانند، از مناطق ممنوعه یا طرحهای ترافیکی عبور کنند و برای جلوگیری از ثبت تخلف، پلاک خودرو را بپوشانند. اما پلیس تاکید کرده است که مدرسه، عجله صبحگاهی یا هر دلیل دیگری مجوزی برای تخریب پلاک خودرو نیست.
700 هزار تومان; هزینه ای که شاید بیشتر از جریمه باشد
بر اساس اعلام پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ، پوشاندن پلاک به گونه ای که شماره آن قابل تشخیص نباشد، 700 هزار تومان جریمه دارد. نداشتن پلاک جلو و عقب و پلاک ناخوانا 400 هزار تومان جریمه می شود.
اما داستان به این جریمه محدود نمی شود. پلیس بین «پوشش پلاک» به عنوان تخلف و «دستکاری در شماره و مشخصات پلاک» به عنوان جرم تفاوت قائل شده است. طبق ماده ۷۲۰ قانون مجازات اسلامی تغییر شماره و مشخصات پلاک و یا استفاده از پلاک جعلی جرم محسوب و از ۶ ماه تا یک سال حبس محکوم میشود.
در واقع، والدینی که برای جلوگیری از دوربینها یا ورود به یک منطقه ممنوعه، پلاک خودرو را میپوشانند یا دستکاری میکنند، ممکن است زمانی که فکر میکنند فقط میخواهند فرزندانشان را به مدرسه ببرند، با عواقب جدیتری مواجه شوند.
مهر، فصل بازگشت ترافیک به خیابان ها
با بازگشایی مدارس، الگوی ترافیک شهری نیز تغییر می کند. تجربه مهرماه سال گذشته نشان داد که افزایش ترافیک صبحگاهی در خیابان های اصلی شهر می تواند منجر به افزایش تصادفات و تخلفات شود; پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ در هفته اول مهر ۱۴۰۴ هزار و ۵۲۸ فقره تصادف جرحی به ثبت رساند.
در چنین شرایطی توقف دوبله در جلوی مدارس نیز یکی از چالش های همیشگی است; تخلفی که هم ظرفیت خیابان را کاهش می دهد و هم تردد خودروهای دیگر را مختل می کند.
ورود به طرح بدون رزرو؛ 522 هزار تومان
دومین موضوعی که با شروع مدارس می تواند به چالشی برای والدین تبدیل شود، ترافیک در محدوده طرح ترافیک است. براساس تعرفه های اعلام شده برای سال 1405، نرخ رزرو روزانه طرح ترافیک برای خودروهای دارای معاینه فنی برتر 278 هزار و 400 تومان و برای خودروهای دارای معاینه فنی عادی 348 هزار تومان است. ورود به منطقه بدون رزرو قبلی 522 هزار تومان جریمه خواهد داشت.
بنابراین انتخاب بین رزرو قانونی و پرداخت هزینه مربوط یا ورود غیرمجاز از نظر مالی تفاوت قابل توجهی دارد. اما پوشاندن پلاک برای جلوگیری از ثبت تخلف، ماجرا را وارد حوزه دیگری میکند.
پلیس در اطراف مدارس؛ دوربین ها نیز فعال هستند
در آستانه بازگشایی مدارس حضور پلیس در اطراف مراکز آموزشی افزایش می یابد و تخلفات رانندگی با استفاده از گشت خودرو و موتورسیکلت و دوربین های نظارتی رصد می شود. تجربه پلیس از تخلفات پلاک خودرو نیز نشان می دهد که این موضوع تنها به گزارش های میدانی خلاصه نمی شود و دوربین ها نیز نقش بسزایی در شناسایی آن دارند.
در سال 1404 بیش از 603 هزار مورد تخلف پلاک در تهران به ثبت رسید و بیش از 304 هزار خودرو و موتورسیکلت نیز برای رفع اثر پوشش پلاک الزامی شد. از ابتدای سال 1405 تاکنون بیش از 146 هزار تخلف پلاکی در پایتخت اجرا شده است.
این آمار نشان می دهد که پوشش پلاک خودرو موضوعی حاشیه ای نیست و پلیس آن را به عنوان یکی از مهمترین تخلفات در مدیریت ترافیک و شناسایی خودروها دنبال می کند.
رفتن به مدرسه جرم نیست
مسئله مهم این است که بخش قابل توجهی از این تخلفات ممکن است توسط افرادی انجام شود که خود را متخلف حرفه ای نمی دانند. پدر و مادری که برای چند دقیقه جلوی مدرسه پارک میکند یا قصد دارد وارد منطقهای شود که برای رسیدن به مدرسه فرزندش رزرو نکرده است. اما از نظر قانون، انگیزه شخص لزوماً عنوان جرم را تغییر نمی دهد.
والدینی که پلاک خودرو را می پوشانند تا دوربین نتواند آن را ضبط کند، در واقع مکانیسم شناسایی خودرو را دور زده است. و اگر شماره پلاک خودرو دستکاری شود، موضوع فراتر از تخلفات راهنمایی و رانندگی است و می تواند به یک موضوع کیفری تبدیل شود.
چند دقیقه عجله؛ چند برابر هزینه
روزهای آغاز سال تحصیلی معمولاً با عجله، ترافیک، کمبود جای پارک و نگرانی از تاخیر دانش آموزان همراه است. اما همین شرایط می تواند برخی از رانندگان را به سمت ارتکاب تخلف سوق دهد.
در حالی که جریمه روکش پلاک 700 هزار تومان است، دستکاری اعداد و مشخصات پلاک می تواند عواقب کیفری برای فرد داشته باشد. ضمنا ورود بدون رزرو به طرح ترافیک 522 هزار تومان جریمه دارد.
پیام پلیس برای والدین در آستانه مهر مبنی بر عدم ممنوعیت آوردن کودک به مدرسه، شماره گذاری، ورود بدون مجوز به محورهای تردد و توقف در محل مشخص است.
در شهری که همزمان با افزایش تردد دانش آموزان، والدین و سرویس مدارس در روزهای اول مهر مواجه است، رعایت قانون توسط همان خودروهایی که کودکان را به مدرسه می برند، بخشی از تامین امنیت و نظم ترافیکی شهر است.
