به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، تغییرات فصلی از جمله عوامل محیطی موثر بر سبک زندگی و سلامت عمومی انسان است. با فرا رسیدن فصل پاییز، کاهش تدریجی دمای هوا، کوتاه شدن روز و تغییر میزان نور طبیعی، شرایط متفاوتی در محیط زندگی ایجاد می شود که می تواند بر الگوی خواب، میزان فعالیت روزانه و خلق و خوی برخی افراد تأثیر بگذارد. بررسی این تغییرات به ویژه از منظر سلامت روان یکی از موضوعات قابل توجه در حوزه بهداشت عمومی است.
در طب سنتی ایران رابطه بین شرایط محیطی، خصوصیات فردی و وضعیت جسمانی و روانی انسان مورد توجه قرار گرفته است. در این مکتب از مفاهیمی مانند خلق و خو و صفات منسوب به فصول مختلف برای تبیین تفاوت واکنش افراد به تغییرات اقلیمی استفاده می شود. بر این اساس، تغییر فصل می تواند نیاز به بازنگری برخی عادات مربوط به تغذیه، خواب، فعالیت بدنی و سبک زندگی را افزایش دهد.
از سوی دیگر، تحقیقات پزشکی مدرن نشان داده است که تغییر میزان نور دریافتی در طول روز و شب می تواند بر ساعت بیولوژیکی بدن تأثیر بگذارد و چرخه خواب و بیداری را تنظیم کند. در برخی افراد، این تغییرات با کاهش انرژی، تغییر در الگوی خواب و تغییرات خلقی همراه است. البته بروز چنین علائمی در همه افراد یکسان نیست و شدت و تداوم آنها می تواند تحت تاثیر عوامل مختلف فردی و محیطی قرار گیرد.
تغییر فصل و تاثیر پاییز بر خلق و خو از دیدگاه طب سنتی
بهنام یوسفیان، متخصص طب سنتی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت، با بیان اینکه با فرا رسیدن فصل پاییز و کوتاه شدن روزها، تغییرات طبیعت تنها به رنگ برگ درختان و کاهش دمای هوا محدود نمی شود، بلکه می تواند بر روحیه، سطح انرژی و وضعیت روحی افراد نیز تأثیر بگذارد. وی گفت: انسان با طبیعت پیوند تنگاتنگی دارد و تغییرات محیطی از جمله هوای سردتر و تغییر رطوبت می تواند بر وضعیت جسمی و روحی او تأثیر بگذارد. به همین دلیل در این دانشکده پزشکی توجه به تغییر فصل و تطبیق سبک زندگی با شرایط جدید از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
وی یکی از مفاهیم مهم در بررسی وضعیت جسم و روان را موضوع مزاج عنوان کرد و افزود: با توجه به این دیدگاه ممکن است افراد با مزاج های مختلف نسبت به تغییر فصل واکنش های یکسانی از خود نشان ندهند. برخی از افراد با شروع پاییز احساس آرامش بیشتری می کنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است از کاهش انرژی، احساس سنگینی، بی حالی یا تمایل به استراحت بیشتر شکایت کنند. البته این تفاوت ها را نمی توان تنها به خلق و خوی نسبت داد و عواملی مانند کیفیت خواب، فعالیت بدنی و شرایط روحی نیز در تجربه افراد نقش دارند.
این کارشناس طب سنتی با بیان اینکه تغییرات هوای پاییزی و کاهش تدریجی دما ضرورت توجه بیشتر به تغذیه، خواب و فعالیت های روزانه را افزایش می دهد، تصریح کرد: پرهیز از افراط در خوردن و آشامیدن، حفظ تعادل در مصرف غذاها و رعایت نظم در برنامه زندگی مورد تاکید است و همچنین بی تحرکی طولانی مدت و اختلال در خواب و کسل شدن می تواند باعث ایجاد خستگی شود. موضوعی که در زندگی امروزی از نظر حفظ سلامت جسمی و روحی حائز اهمیت است.
علائم افسردگی پاییزی چیست؟
یوسفیان ادامه داد: کاهش ساعات روز می تواند بر ساعت بیولوژیکی بدن، الگوی خواب و برخی فرآیندهای مربوط به تنظیم خلق و خوی تأثیر بگذارد. در برخی افراد این تغییرات با کاهش انرژی، افزایش خواب، تغییر در اشتها و خلق و خوی ضعیف همراه است. اگر این علائم به طور مداوم تکرار شود و با شروع فصول سرد تشدید شود، ممکن است مربوط به افسردگی فصلی باشد. وضعیتی که نیاز به ارزیابی کارشناسی دارد.
وی با بیان اینکه برای سازگاری بهتر با تغییر فصل به اقداماتی مانند داشتن برنامه خواب منظم، قرار گرفتن ایمن در نور روز، انجام فعالیت بدنی متناسب با شرایط فرد و مصرف متعادل مواد غذایی تاکید می شود، گفت: در عین حال مصرف خودسرانه داروها و فرآورده های گیاهی با این تصور که می توانند کسالت پاییزی یا افسردگی را درمان کنند، ممکن است با داروهای ترکیبی تداخلی داشته باشند، توصیه نمی شود.
این متخصص طب سنتی افزود: پاییز برای برخی افراد می تواند فصل آرامش و بازنگری در سبک زندگی باشد و برای برخی دیگر دوره افت انرژی و تغییر خلق و خوی و مهم این است که هیچ نوع کسالتی را به تغییر فصل یا خلق و خوی نسبت ندهید. اگر افت خلق و خوی شدید، مداوم یا اختلال در زندگی روزمره باشد، مراجعه به متخصص سلامت روان می تواند به تشخیص علت و انتخاب راه حل مناسب کمک کند.
بررسی تاثیر فصل پاییز بر خلق و خو بدون در نظر گرفتن شرایط فردی و خصوصیات خلقی افراد کامل نخواهد بود. در این رویکرد وضعیت کلی بدن و نحوه واکنش افراد به تغییرات محیطی با هم در نظر گرفته می شود و نمی توان یک توصیه را برای همه افراد در نظر گرفت.
در این چارچوب رعایت نظم در خواب و بیداری، توجه به کیفیت تغذیه، حفظ فعالیت بدنی کافی و پرهیز از افراط در عادات روزمره از جمله مواردی است که در توصیه های سبک زندگی حائز اهمیت است. انتخاب هر گونه اقدام یا توصیه خاص نیز باید با در نظر گرفتن شرایط جسمانی، سابقه بیماری و شرایط فرد انجام شود.
احساس کسالت یا کمبود انرژی در روزهای پاییزی را نباید در همه موارد به تغییر فصل یا خلق و خوی نسبت داد. تداوم علائم، شدت آنها و تأثیری که بر فعالیت های روزمره می گذارد از جمله عواملی است که ضرورت بررسی دقیق تری از وضعیت فرد را تعیین می کند. در صورت تغییرات قابل توجه و پایدار در خلق و خوی، ارزیابی تخصصی حائز اهمیت است.
توجه به پیوند انسان با شرایط محیطی و شناخت تفاوت های فردی یکی از محورهای مهم در بررسی تغییرات فصلی در طب سنتی است. دانستن این اصول در کنار پرهیز از توصیه های خودسرانه و توجه به نیازهای خاص هر فرد می تواند زمینه ساز انتخاب آگاهانه تری از سبک زندگی در فصل پاییز باشد.
منبع : به گزارش میهن تجارت
