ایسنا: رئیس جمهوری آذربایجان روز جمعه علیرغم دعوت شخصی همتای ترک خود در نشست سران کشورهای ترک زبان در آنکارا شرکت نکرد. اقدامی که تنش های فزاینده بین این دو متحد دیرینه بر سر سیاست های داخلی و منطقه ای را آشکار کرد.
روابط ترکیه و جمهوری آذربایجان در هفته های اخیر به دلیل انتقاد برخی مقامات آنکارا از تصمیم باکو برای اعمال محدودیت در استفاده از حجاب در چارچوب مقررات جدید پوشش مدارس سکولار، تیره شده است.
در پاسخ به این انتقادات، علی اف و دیگر مقامات باکو بدون اشاره به ترکیه نسبت به دخالت در امور باکو هشدار داده اند و همین امر موجب شکاف بی سابقه ای در اتحاد این دو کشور ترک زبان شده است.
به گزارش رویترز، این شکاف همچنین ترکیه را نسبت به تضعیف برنامه های خود برای افزایش نفوذ خود در منطقه ای که به طور سنتی تحت سلطه روسیه بوده، نگران کرده است.
بر اساس این گزارش، این دو کشور ترک زبان بر سر موضوع رژیم صهیونیستی نیز اختلافاتی دارند. آنکارا منتقد سرسخت جنایات این رژیم علیه فلسطینیان است، در حالی که جمهوری آذربایجان روابط قوی با این رژیم دارد.
مقامات ترکیه سعی کردند تنش ها را کم اهمیت جلوه دهند و اردوغان در افتتاحیه نشست روز جمعه بر ارسال پیام وحدت به دلیل زبان، فرهنگ و ریشه های مشترک بدون اشاره به جمهوری آذربایجان تاکید کرد: “در چهره خانوادگی ما جایی برای جدایی، تفرقه و درگیری وجود ندارد. ما همه یکی هستیم، ما با هم هستیم و انشالله تا ابد برادر هستیم.”
جیحون بایراموف وزیر امور خارجه جمهوری آذربایجان به نمایندگی از کشورش در این دیدار و پس از اردوغان سخنرانی کرد اما به تنش اشاره نکرد و از میزبانی ترکیه تشکر کرد.
به گزارش رویترز، این تنش‌ها غیرعادی است، زیرا دو کشور روابط خود را «دو دولت، یک ملت» توصیف می‌کنند و روابط آنها پس از حمایت ترکیه از جمهوری آذربایجان در جنگ 2023 قره باغ و در زمینه‌های دفاعی و انرژی، از جمله خرید عمده گاز طبیعی آذربایجان توسط آنکارا، نزدیک‌تر شده است.
اردوغان در هفته جاری پس از انتقاد علنی از تصمیم باکو در مورد حجاب، یکی از مشاوران خود به نام اوکتای سارال را برکنار کرد و به گفته دفتر وی، هفته گذشته طی تماسی تلفنی شخصاً از علی اف برای حضور در نشست سازمان کشورهای ترک زبان دعوت کرد.
خبرگزاری “آذرپرس” بدون ذکر منبع اعلام کرد که علی اف به دلیل “برنامه های از پیش تعیین شده و برنامه فشرده کاری” از جمله مراسم و جشن مربوط به جام جهانی فوتبال زیر 15 سال در باکو در این نشست که ماه ها پیش برنامه ریزی شده بود، شرکت نکرد. از سوی دیگر، دفتر ریاست جمهوری ترکیه و وزارت خارجه این کشور به درخواست ها برای اظهار نظر پاسخی نداده اند و جمهوری آذربایجان نیز موضع رسمی اعلام نکرده است.
گونول تول، مدیر برنامه ترکیه موسسه خاورمیانه مستقر در واشنگتن، در شبکه اجتماعی X خروج علی اف از این نشست را آخرین نشانه تنش فزاینده بین دو متحد دانست و نوشت: تحت شعار «2 دولت، یک ملت» مدت‌هاست که تنش‌ها بر سر موضوعاتی مانند حاکمیت جمهوری آذربایجان و سیاست‌های جمهوری آذربایجان و نفوذ جمهوری آذربایجان بر آنکارکو وجود دارد. نزدیکی به ارمنستان.” بحث حجاب نشانه شکاف عمیق تر است.»
بر اساس این گزارش، ترکیه در تلاش برای عادی سازی روابط با ارمنستان است اما این امر مشروط به تلاش های صلح بین آذربایجان و ارمنستان است و مقامات ترکیه اعلام کرده اند که آنکارا منتظر پیشرفت در این زمینه است تا بتواند گام های عملی مانند بازگشایی مرزها با ارمنستان بردارد.
این در حالی است که در میان هشدارهای ضمنی علیه ترکیه، وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان 31 شهروند ترکیه را برای انتشار پست هایی در شبکه های اجتماعی در انتقاد از باکو به عنوان عناصر نامطلوب اعلام کرد.
