بلومبرگ نوشت، سالی که قرار بود سال سختی برای خطوط هوایی خاورمیانه باشد، در ماه اکتبر با حملات موشکی به فرودگاه پایتخت عربستان که منجر به کشته شدن بیش از 12 نفر شد و مقامات مجبور به توقف عملیات در این هاب شدند، بدتر شد.
به گزارش میهن تجارت، در ادامه این مقاله آمده است: بر اساس اطلاعات ارائه شده توسط شرکت سیریوم، از زمان مرگبارترین حمله در 10 اکتبر تا 27 اکتبر، حدود 94 درصد از 4345 پروازی که قرار بود از فرودگاه بین المللی ملک خالد ریاض انجام شود، لغو شده است. این موضوع به روندی که پس از جنگ ایران آغاز شد، سرعت بخشید.
با وجود دهه‌ها جنگ و درگیری در خاورمیانه، صنعت هوانوردی کشورهای حاشیه خلیج فارس توانسته بود در طول سال‌ها شهرت خود را به عنوان یک صنعت پایدار تثبیت کند. اعتباری که این منطقه را به یکی از قطب های اصلی ترانزیت مسافران در پروازهای طولانی مدت تبدیل کرد.
اما جنگ با ایران و حملات نیروهای حوثی به ریاض و سایر مناطق این تصویر را در هم شکست و خطوط هوایی، فرودگاه ها و زیرساخت های پشتیبانی آنها را مستقیماً وارد میدان درگیری های مسلحانه کرد.
جنگ های خاورمیانه
عبدالعزیز الدیلاج، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری عربستان سعودی در دیدار اخیر خود با همتایان خود در دوحه گفت: تحولات منطقه ای در دوره گذشته بر بخش هواپیمایی کشوری، ترافیک حمل و نقل هوایی، سطح تقاضا و ظرفیت عملیاتی شرکت های هواپیمایی سایه افکنده است.
آمار نشان می دهد که این سایه چقدر گسترده بوده است. از اول فوریه تا 27 اکتبر، در مجموع 26561 پرواز در سه فرودگاه اصلی منطقه یعنی فرودگاه های دبی، دوحه و ریاض لغو شد. این رقم پنج برابر بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است.
طبق داده های سیریوس، همزمان تعداد پروازهای برنامه ریزی شده از فرودگاه ملک خالد ریاض، فرودگاه بین المللی دبی و فرودگاه بین المللی حمد قطر تقریباً 21 درصد کاهش یافت.
این آمار نشان می دهد که از ابتدای سال جاری در حالی که تعداد پروازهای برنامه ای کاهش یافته، تعداد لغو پروازها افزایش یافته است.
حملات اخیر ریاض ایر، جدیدترین شرکت هواپیمایی عربستان سعودی را مجبور کرد تا عملیات خود را به فرودگاه دیگری در 249 مایلی (400 کیلومتری) منتقل کند و تا اطلاع ثانوی برنامه پروازی محدودی داشته باشد. این موضوع در سایت این شرکت اعلام شده است.
ایرفرانس اخیرا تعلیق پروازهای خود به ریاض را تا 12 دسامبر تمدید کرد. هواپیمایی KLM نیز پروازهای خود به ریاض و دمام را تا 27 نوامبر لغو کرد.
آمنه ماهور، کارشناس منطقه خاورمیانه در موسسه نظارت بر درگیری ها موسوم به “اکلد” می گوید: “حملات به فرودگاه ها توجه زیادی را به خود جلب می کند؛ زیرا میزان تخریبی که ایجاد می کند کاملا مشهود است و این بخشی از استراتژی مهاجمان محسوب می شود. مسئله تنها هزینه های مستقیمی که این حملات تحمیل می کند نیست، بلکه آثار و عواقبی است که در پی خواهد داشت.”
تاثیر جنگ بر صنعت هوانوردی منطقه
مسافران عازم عربستان سعودی پس از لغو پروازهایشان در 12 اکتبر در فرودگاه داکا سرگردان شدند.
ترکیبی از درآمدهای نفتی فراوان، موقعیت جغرافیایی استراتژیک بین اروپا و آسیا و مصونیت نسبی از درگیری ها در مناطق همسایه به توسعه صنعت هوانوردی در کشورهای خلیج فارس کمک کرده است.
نتایج این فرآیند چشمگیر بود: در سال 2014 فرودگاه دبی با پیشی گرفتن از فرودگاه هیترو لندن عنوان شلوغ ترین فرودگاه بین المللی جهان را به خود اختصاص داد و شرکت هایی مانند امارات، اتحاد ایرویز و قطر ایرویز نیز به دلیل کیفیت خدمات خود جوایز و افتخارات بین المللی متعددی را کسب کردند.
اما این روند پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در 28 فوریه و از سرگیری درگیری طولانی مدت بین عربستان سعودی و نیروهای حوثی بسیار کند شد.
انجمن بین المللی حمل و نقل هوایی (یاتا) در گزارشی در ژوئن اعلام کرد: انتظار می رود خاورمیانه شدیدترین کاهش سود را در مقایسه با سایر نقاط جهان تجربه کند.
این انجمن در توضیح این پیش بینی به آسیب پذیری منطقه نسبت به اختلال در شبکه پروازی، نوسانات قیمت سوخت و تغییر حجم تردد مسافران ترانزیتی اشاره کرد.
حوثی‌های مستقر در یمن همچنین سایر تأسیسات عربستان سعودی از جمله در ابها، جیزان، نجران و دمام را هدف قرار داده‌اند و به خطوط هوایی هشدار داده‌اند که در صورت ادامه درگیری‌ها، پاسخ آنها بر اساس اصل «فرودگاه علیه فرودگاه، محاصره در برابر محاصره و تشدید تنش در برابر تشدید تنش» خواهد بود.
پیامدهای این درگیری به فرودگاه های سراسر منطقه نیز سرایت کرده است. فرودگاه دبی هدف خود را برای تعداد مسافران به تعویق انداخت، پروازهای خطوط هوایی خارجی از فرودگاه حمد قطر برای حدود دو ماه به حالت تعلیق درآمد و پروازهای عبوری از فرودگاه بین‌المللی کویت همچنان به حالت تعلیق درآمد.
ریکو لومان، اقتصاددان ارشد حمل و نقل و لجستیک در ING Groep NV گفت: با ادامه درگیری ها و تکرار حوادث امنیتی، ممکن است پیامدهای این بحران تا سال 2027 ادامه یابد.
تهدید جنگ علیه یکی از موفق ترین بخش های اقتصاد خلیج فارس
هواپیمای شرکت ریاض ایر در ماه ژوئن در فرودگاه بین المللی ملک خالد.
ایران اعلام کرده است که در پی حملات آمریکا و اسرائیل به بیش از دوجین فرودگاه در درجات مختلف آسیب وارد شده است. همچنین گزارش هایی مبنی بر هدف قرار گرفتن فرودگاه بحرین در اوایل جنگ منتشر شد و سه هواپیمای شخصی در فرودگاه بن گوریون اسرائیل آسیب دیدند.
زیاد داوود، اقتصاددان ارشد بازارهای نوظهور در بلومبرگ اکونومیکس، گفت: سال هاست که کشورهای خلیج فارس تلاش می کنند تا اقتصاد خود را از وابستگی به نفت متنوع کنند.
وی افزود: بزرگترین موفقیت آنها را می توان در حوزه لجستیک یعنی فرودگاه ها و بنادر مشاهده کرد و گفت: اکنون جنگ نه تنها صادرات انرژی آنها را تهدید می کند، بلکه یکی از موفق ترین تلاش های آنها برای گذار از اقتصاد نفت محور را نیز تهدید می کند.
