نقی شعبانیان با اشاره به قدمت جنگل کاری در تهران تصریح کرد: جنگل کاری قدیمی پایتخت از حدود سال های 1345 و 46 آغاز شد و در آن زمان شرایط اقلیمی با شرایط امروزی بسیار متفاوت بود. به گونه ای که میزان بارندگی بیشتر و جمعیت شهر کمتر بوده است، اما در دهه های اخیر کاهش شدید بارندگی، افزایش جمعیت، افزایش دما و تشدید آلودگی هوا شرایط متفاوتی را برای این مناطق جنگلی ایجاد کرده است.
به گزارش ایسنا، وی با بیان اینکه جنگلداری برخلاف ظاهر ساده آن یک فعالیت علمی و پیچیده است، افزود: در اجرای عملیات جنگلداری باید شرایط حداقل 100 سال آینده را پیش بینی کرد و برای توده جنگلی برنامه ریزی گام به گام و بلندمدت انجام شود. این موضوع در قالب طرح جنگل کاری تعریف شده است. به این معنا که فعالیت ها و اقدامات مورد نیاز هر سال باید در یک برنامه زمانی و مکانی مشخص پیش بینی شود. همچنین این برنامه باید به تایید مراجع فنی سازمان منابع طبیعی و کمیته فنی اداره کل مربوطه برسد. مثلاً در مورد پارک جنگلی سرخه حصار، طرح باید به تایید اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان تهران برسد و تمام صفحات آن مهر و تایید شود.
معاون توسعه جنگل ها و کمربند سبز سازمان پارک های شهر تهران ادامه داد: این برنامه های فنی در سال های ابتدایی یعنی اوایل دهه 1340 وجود داشت اما به تدریج اجرای آن متوقف شد تا اینکه در سال 1400 مجدداً این روند آغاز شد و اکنون طرح های زمانی و مکانی با جدیت دنبال می شود و طرحی به نام «طرح فنی و آموزشی» در حال تدوین و اجراست.
شعبانیان با اشاره به عوامل موثر بر خشک شدن درختان در پایتخت گفت: کهولت سن، خشکسالی های پی در پی، کاهش آبیاری و آلودگی هوای تهران از جمله عوامل تضعیف درختان است. آلودگی هوا بر دهانه برگ درختان تأثیر می گذارد و در واقع تبادل گاز آنها را مختل می کند. مجموعه این عوامل دست به دست هم داده اند تا درختان را از نظر فیزیولوژیکی ضعیف کنند. در کنار این موارد، انواع آفات و بیماری ها نیز به درختان آسیب رسانده است.
وی با اشاره به وضعیت درختان پارک سرخه حصار گفت: در حال حاضر حدود 40 تا 45 درصد درختان این پارک خشک شده اند و برخی از درختان نیز درجاتی با خشکی و آفت زدگی مواجه هستند. اما این شرایط به این معنا نیست که شرایط به مرحله غیرقابل برگشتی رسیده است و اگر بتوانیم موضوع را به درستی مدیریت کنیم، امکان بازگرداندن این محدوده وجود خواهد داشت. بنابراین نباید فکر کنیم که همه چیز تمام شده و دیگر نمی توان اقدامات اصلاحی انجام داد.
معاون توسعه جنگل ها و کمربند سبز سازمان پارک های شهر تهران بر اهمیت مدیریت فنی و اصلاحی در جنگل کاری تاکید کرد و تصریح کرد: اگر از سه چهار دهه قبل مدیریت فنی و اصولی بر روی این مناطق اعمال می شد، حداقل از دهه دوم پس از آغاز این جنگل کاری ها و از سال های اولیه مانند سال 1346 که درختان لازم کاشته شدند، در سال های 1360 و 1360 و 1360 و 1360 و 1360، مدیریت فنی و اصولی روی این مناطق اعمال می شد. مداخلات پرورشی انجام شد، امروز با چنین وضعیتی مواجه هستیم. ما نبودیم سه تا چهار دهه اول در مدیریت جنگلداری بسیار مهم است. اما در شرایط فعلی جای نگرانی نیست و باید با برنامه ریزی صحیح این شرایط را مدیریت کنیم.
وی با اشاره به ارزش فرهنگی و زیست محیطی جنگل داری قدیم تهران گفت: همه جنگل داری ها به ویژه جنگل کاری های قدیمی که پیشینه و هویت خاصی دارند از ارزش و جایگاه ویژه ای برخوردار هستند. این جنگل ها از نظر فرهنگی نیز اهمیت دارند. به عنوان مثال سرخه سار یک شرکت جنگلداری با نام و جایگاه شناخته شده در سطح ملی و حتی بین المللی است. نقش این جنگل ها در کاهش چالش های زیست محیطی و ایجاد محیطی آرام نیز بسیار مهم است.
تدوین برنامه 10 ساله عملیات فنی و آموزشی احیای پارک جنگلی سرخه حصار.
شعبانیان افزود: با توجه به شرایط موجود باید بر اساس برنامه ریزی صحیح این اقدامات را دنبال کنیم. در حال حاضر در حال تدوین برنامه 10 ساله عملیات فنی و پرورشی پارک جنگلی سرخه حصار هستیم که مراحل پایانی خود را طی می کند و به زودی نهایی می شود. این فرآیند برای تمام جنگل کاری ها انجام می شود، البته برای هر منطقه برنامه مستقلی تهیه شده است. در مورد سرخهسار یک تیم کارشناسی مشغول کار هستند و مراحل نهایی تدوین برنامه را پشت سر می گذارند.
وی با اشاره به مراحل تصویب این برنامه ها تصریح کرد: پس از اتمام مراحل آماده سازی، برنامه به کمیته فنی سازمان باغات ارائه می شود. در این کمیته اساتید دانشگاه، محققین و کارشناسان مجرب بخش اجرایی حضور دارند. برای هر باغ دفترچه ای تحت عنوان طرح فنی و پرورشی تهیه می شود که شامل برنامه زمانی و مکانی 10 ساله است و در آن مشخص شده است که هر ساله چه اقداماتی باید انجام شود.
معاون توسعه جنگل و کمربند سبز ادامه داد: این برنامه در کمیته فنی سازمان پارک های شهرداری تهران بررسی و تصویب می شود و نواقص احتمالی آن رفع و اصلاحات لازم انجام می شود. پس از آن برای تایید به کمیته فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان تهران ارسال شود. پس از گذراندن این مراحل، قادر به اجرای برنامه خواهیم بود.
وی در تشریح جزئیات طرح های فنی و اصلاحی گفت: در این دفترچه کلیه عملیات فنی، اصلاح نژادی و احیا که قرار است انجام شود به تفصیل و از نظر زمانی و مکانی به تفصیل بیان شده است. یعنی برای هر قسمت از پارک جنگلی سرخه حصار اعم از دامنه شمالی و جنوبی و هر قطعه و قطعه مشخص می شود که طی 10 سال آینده و هر سال چه اقداماتی باید انجام شود.
شعبانیان تاکید کرد: دیگر قرار نیست وارد پارک های جنگلی شویم و در یک سال 1000 یا 2000 اصله نهال بکاریم. هر نهالی که کاشته می شود باید بر اساس طرح فنی و با رعایت ضوابط تعیین شده باشد و نگهداری آن دقیقاً طبق همان برنامه طی 10 سال انجام شود.
بررسی دقیق جنگلداری در پارک جنگلی لوئیزان
وی درباره وضعیت آماری جنگلداری در تهران نیز گفت: آمار دقیق جنگلداری را در دستور کار داریم. بر اساس اطلاعات اولیه، بخش قابل توجهی از این جنگل‌کاری‌ها، حدود 40 تا 50 درصد، درگیر مشکلات خشک‌شدگی و خسارت‌های ناشی از عوامل مختلف بوده‌اند. ما همچنین باید تحقیقات دقیق تری در مورد جنگلداری در پارک جنگلی لوئیزان انجام دهیم.
معاون توسعه جنگل ها و کمربند سبز سازمان پارک های شهرداری تهران اضافه کرد: علاوه بر بررسی تصاویر ماهواره ای، نمونه برداری میدانی را نیز به صورت میدانی انجام می دهیم تا اطلاعاتی که ارائه می کنیم دقیق، صحیح و قابل اعتماد باشد و موجب آمار غلط یا گمراه کننده نشود. در مورد درختان پارک جنگلی لوئیزان با اینکه فعلا آمار دقیق و نهایی ندارم اما برآوردها در همین محدوده 40 تا 50 درصد است. البته عملیات بررسی زمینی برای تعیین اطلاعات نهایی و دقیق در حال انجام است.
شعبانیان با بیان اینکه شرایط کنونی ریشه در اتفاقات چند دهه گذشته دارد، گفت: واقعیت این است که باید با شرایط موجود روبرو شویم. این وضعیت مربوط به امروز یا پنج یا 10 سال گذشته نیست، بلکه ریشه آن به 30 تا 40 سال پیش برمی گردد و مجموعه اتفاقاتی که از آن زمان تاکنون افتاده است، ما را به وضعیت فعلی رسانده است.
وی با اشاره به اقدامات گروه های مسئول برای احیای جنگل کاری تهران گفت: در حال حاضر خوشبختانه تمامی مجموعه های مرتبط در منطقه در حال فعالیت هستند. جلسات کارشناسی متعددی برگزار کرده ایم و هم اکنون در منطقه لویزان و همچنین سرخهسار منطقه 13 گروه های مسئول با جدیت در حال انجام وظایف خود هستند. اقدامات نیز بر اساس برنامه هایی که ما تدوین می کنیم و سیاست ها را تدوین می کنیم، در حال پیشرفت است.
معاون توسعه جنگل ها و کمربند سبز در پایان ابراز امیدواری کرد با کمک مردم و تلاش مجموعه های متولی بتوان بر مشکلات به وجود آمده برای این جنگل ها غلبه کرد و گفت: می توان با تکیه بر تخصص و دانش موجود در کشور از این توان علمی و تخصصی برای نجات و احیای این جنگل ها استفاده کرد. بنابراین ما نباید ناامید شویم.
