بورس در مسیر تغییر بزرگ؛ تعقیب و گریز گروه‌های بورسی تا چه زمانی ادامه دارد؟

بازار سهام

میهن تجارت- ریسک های سیاسی و احتمال تشدید محدودیت ها برای شرکت های بزرگ صادرات محور، بخشی از سرمایه های خرد بورس را از نمادهای شاخص ساز به سمت شرکت های کوچکتر سوق داده است. بسیاری از کارشناسان معتقدند این انتقال در هفته اول آذرماه ادامه خواهد داشت. از سوی دیگر، برخی از صنایع کوچک به دلیل اتکا به بازار داخلی و امکان تامین مواد اولیه و تجهیزات از داخل کشور، کمتر در برابر محدودیت های خارجی آسیب پذیر هستند. این در حالی است که شرکت های بزرگ فولادی، پالایشی و پتروشیمی با خطرات بیشتری در زمینه صادرات، تحریم ها و اختلال در فعالیت های عملیاتی مواجه هستند. همین تفاوت در چشم انداز فعالیت این دو گروه باعث تغییر جهت بخشی از تقاضا و پیشروی سهام کوچکتر در معاملات اخیر شده است.

شاخص متوازن از ابتدای سال تاکنون با ثبت بازدهی 156 درصدی نسبت به شاخص کل عملکرد بهتری داشته است. در همین مدت بازدهی شاخص کل به 126 درصد رسیده است. در هفته آخر آبان نیز همین اتفاق تکرار شد. این شکاف بازدهی نشان می دهد که ترکیب برندگان بورس در سال جاری تغییر کرده است. در حالی که شرکت های بزرگ به دلیل وزن بالای خود در شاخص کل معمولا نقش تعیین کننده ای در حرکت این شاخص دارند، عملکرد بهتر شاخص متوازن نشان می دهد که بخش قابل توجهی از شرکت های کوچک و متوسط ​​توانسته اند بازدهی بیشتری را برای سهامداران خود ایجاد کنند.

با این حال با ورود به آذر ماه، اکنون این سوال مطرح است که رقابت بین گروه های بورسی چگونه ادامه خواهد داشت و آیا شرکت های کوچک همچنان می توانند جایگاه فعلی خود را حفظ کنند؟ پاسخ به این سوال تا حد زیادی به تحولات سیاسی و اقتصادی و واکنش بورس به آنها بستگی دارد. هنوز بلاتکلیفی درباره سرنوشت مذاکرات، احتمال افزایش تنش های خارجی و سیاست های اقتصادی دولت، ارزیابی آینده بورس را با مشکل مواجه کرده است.

از سوی دیگر، نزدیک شدن به زمان ارائه لایحه بودجه سال آینده می تواند انتظارات جدیدی را در مورد نرخ خوراک، مالیات، هزینه انرژی و سیاست های حمایتی دولت در میان فعالان بازار ایجاد کند. بنابراین نمی توان با قاطعیت از تداوم برتری یک گروه خاص صحبت کرد. دسامبر می تواند ماه تعیین کننده ای برای بازار سهام باشد.

انتظارات جدید در سالن شیشه ای

فردین آقابزوری کارشناس بازارهای مالی در گفت وگو با «دنیای اقتصاد» درباره چشم انداز معاملات بورس در روزهای آینده گفت: با توجه به نوساناتی که در دو هفته گذشته در بورس تجربه کرده ایم، هنوز این سوال وجود دارد که آیا توافقی حاصل می شود و تنش ها به کدام سمت خواهد رفت؟ از طرفی کم کم به لحظه ای نزدیک می شویم که لایحه بودجه سال آینده ارائه می شود. به نظر می رسد با انتشار لایحه بودجه مشخص شود که چگونه عدم تعادل بودجه دولت حتی با تنظیم بودجه 1406 همچنان وجود دارد.

وی افزود: یکی از نشانه هایی که در بازار سرمایه می بینیم تغییر جایگاه شرکت های بزرگ است که بر شاخص تاثیر می گذارد. در دو سه ماه گذشته معمولاً سهام بزرگ و به اصطلاح ثروتمند پیشتاز بازار بودند، اما اکنون این شرکت ها با موضوع شناسایی سود و تبعات شرایط پیش رو مواجه هستند. باید این واقعیت را بپذیریم که در صورت تشدید ریسک ها، وضعیت شرکت ها و صنایع بزرگ کشور مختل می شود. این کارشناس ادامه داد: این اختلال ممکن است به صورت فیزیکی اتفاق بیفتد; درست مانند فولاد مبارکه یا برخی شرکت های خدماتی که تامین کننده خدمات حیاتی برای صنایع کشور بودند. بنابراین شرکت های فعال در گروه های فولادی، پالایشی و پتروشیمی از این منظر آسیب پذیر هستند.


بیشتر بخوانید: شاخص متعادل از ابتدای سال 156 درصد رشد 30 واحد درصدی نسبت به شاخص کل داشته است.


آقا بزرگی گفت: به نظر می رسد فعالان بازار نیز این موضوع را درک کرده و متوجه شده اند که این شرکت ها چه از نظر فیزیکی و چه از مسیرهای غیر فیزیکی مانند تحریم ها تحت فشار هستند. برخی از این نگرانی ها به محدودیت های صادراتی مربوط می شود. مسئله تنها از دست دادن صادرات نفت یا کاهش قابل توجه آن نیست. همچنین راه های دور زدن تحریم ها محدودتر می شود. علاوه بر مسیرهای دریایی، محدودیت های زمینی و هوایی نیز تشدید شده و این شرایط می تواند شرکت های بزرگ را با مشکلات بیشتری مواجه کند. وی با اشاره به عملکرد شاخص ها افزود: این تغییر رویکرد را می توان در عملکرد شاخص ها به ویژه فرابورس مشاهده کرد. تفاوت 30 درصدی کارایی شاخص متوازن نسبت به شاخص کل کاملا مشهود است و نشان می دهد که تصمیم و ترجیح فعالان بازار به تدریج تغییر کرده است. در واقع برخی از سرمایه گذاران ترجیح می دهند به طور موقت از شرکت های بزرگ خارج شوند، سود خود را شناسایی کنند و یا با فروش سهام این شرکت ها، منابع خود را به صنایع و شرکت هایی منتقل کنند که کمتر در معرض آسیب طرف مقابل هستند.

این کارشناس با بیان اینکه این تغییر رفتار معامله گران به تدریج در حال سرایت به کل بازار است، گفت: به عنوان نمونه می توان به شرکت ملی صنایع مس ایران اشاره کرد که قیمت سهام آن از بالای 3200 یا 3300 تومان به حدود 2600 تومان رسیده است. این نمونه ای از رفتار و عملکرد غالب فعالان بازار سرمایه در شرایط فعلی است.

وی در خصوص معاملات هفته اول آذرماه گفت: اگر بخواهیم در بازه زمانی کوتاهی به عنوان مثال هفته اول آذرماه تحلیلی از بازار ارائه کنیم باید توجه داشته باشیم که در شرایط فعلی به دلیل نوسانات تصمیمات اقتصادی و غیراقتصادی، احتمال خطا در تحلیل ها بیشتر است. با این حال تصمیم فعالان بازار برای فاصله گرفتن از شرکت های بزرگ تصمیم درستی به نظر می رسد. این شرکت ها از یک سو برای اعمال فشار و تحریم مورد توجه طرف مقابل قرار دارند و از سوی دیگر با تلاش برای مدیریت شاخص از داخل کشور نیز مواجه هستند. تلاش هایی که در گذشته به طرق مختلف از مداخله مستقیم گرفته تا اعمال نظر و تصمیمات دستوری صورت گرفته است.

چراغ سبز برای شرکت های کوچک

آقا بزرگی افزود: در واقع دو دیدگاه و دو جریان در مقابل هم قرار دارند. از یک سو فشار تحریم های خارج از کشور و از سوی دیگر تلاش برای مدیریت شاخص در داخل. به همین دلیل روند فعلی و حرکت سرمایه های خرد از شرکت های بزرگ به شرکت های کوچکتر در روزهای آینده محتمل خواهد بود. وی با تاکید بر اینکه بخشی از این تغییر جهت ریشه های اساسی دارد، گفت: شرکت ها و صنایع کوچک از نظر کارشناسی و تحلیل بنیادی بیشتر قابل توجیه هستند. اعمال و تشدید تحریم ها به صورت ناخواسته برای برخی از این شرکت ها مزیت ایجاد می کند و به آنها اجازه می دهد در بازارهای انحصاری فعالیت کنند. به ویژه صنایعی که مواد اولیه، ماشین آلات و تجهیزات مورد نیاز تعمیرات اساسی، نوسازی، به روز رسانی یا اجرای طرح های توسعه را از داخل کشور تامین می کنند، ممکن است از این شرایط بهره مند شوند. فردین آقابزوری ادامه داد: در صورتی که مواد اولیه و ماشین آلات مورد نیاز این شرکت ها از داخل کشور تامین شود، با توجه به آثار تورمی موجود، افزایش نرخ فروش محصولات نیز می تواند خارج از کنترل و نظارت نهادهای مسئول از جمله سازمان تعزیرات باشد. بنابراین تشدید تحریم ها ممکن است تأثیر منفی بیشتری بر شرکت های بزرگ داشته باشد و از سوی دیگر فرصتی برای افزایش صنایع کوچک و شرکت ها فراهم کند. آقا بزرگی برای تشریح این موضوع به برخی تحولات اخیر اشاره کرد و گفت: به عنوان مثال هفته گذشته شرکت های تولید کننده روانکار اعلام کردند که بر اساس دستور مقام های کنترلی و نظارتی، قیمت گذاری برخی از محصولات آنها از جمله روان کننده های مصرفی در موتورهای بنزینی از شمول قیمت گذاری خارج می شود. از سوی دیگر شاهد ممنوعیت صادرات برخی کالاها و محصولات مرتبط با تکمیل زنجیره تامین کالاهای اساسی از جمله محصولات غذایی، نهاده های دامی و به طور کلی محصولات کشاورزی بودیم.

وی افزود: این تصمیمات همچنین موید این جمله است که برخی شرکت ها و صنایع کوچک می توانند با پیروی از چنین سیاست هایی از محیط امن تری برخوردار شوند. منظور از امنیت بیشتر ایجاد نوعی بازار انحصاری برای این شرکت هاست که می تواند تاثیرات مثبتی بر فعالیت و عملکرد آنها داشته باشد. این کارشناس بازار مالی با اشاره به واگرایی شاخص ها در آخرین روز معاملاتی آبان ماه تاکید کرد: در آن روز شاخص کل منفی بود اما شاخص متعادل رشد حدود نیم درصدی را به ثبت رساند. این واگرایی کاملا محسوس است و موید تغییر رفتار و ترجیح فعالان بازار است. پیش بینی من این است که این روند در کوتاه مدت و حداقل در هفته اول آذر ادامه داشته باشد.

منبع: دنیای اقتصاد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیشنهادات سردبیر:

تبلیغات متنی