به گزارش میهن تجارت، بحث تثبیت قیمت دلار یا مهار تورم که در روزهای اخیر از سوی حامیان دولت سیزدهم مطرح شد را می توان یک راهبرد تبلیغاتی یا یک ادعای جناحی دانست. موضوعی که برخی رسانه ها آن را آخرین حربه تبلیغاتی دولت ابراهیم رئیسی در شرایط بحرانی اقتصاد ایران می دانند.
اینکه قیمت دلار از ابتدای سال جاری تا کنون در محدوده خاصی نوسان داشته باشد موضوعی است که بارها مورد بحث کارشناسان اقتصادی قرار گرفته است. اما اینکه قرار بود دلار 200 هزار تومان شود و به لطف لطف و درایت دولت فعلی در روندی ثابت در نوسان باشد، ادعایی است که واقعاً نیاز به آزمایش دارد! میهن تجارت در گفت و گو با پیمان مولوی، کارشناس اقتصادی به بررسی این موضوع پرداخته است که مشروح آن را در ادامه می خوانید.
شوخی با اقتصاد ممنوع!
آیا امکان دارد دلار 200 هزار تومان و تورم سه رقمی شود؟ اما برنامه دولت سیزدهم مانع از این موضوع شده است، آیا ادعا درست است؟
سوال این است که آیا تحصیل افرادی که این ادعا را مطرح می کنند در حوزه اقتصاد است؟ متخصص شدن در هر زمینه ای نیازمند 10000 ساعت مطالعه و کار عملی است تا به نقطه قابل قبولی برسد. لازم به ذکر است افرادی که در حوزه سیاسی اظهار نظر می کنند لزوماً دانش، تجربه و درک به روز در حوزه اقتصادی ندارند.
یکی از ارکان توسعه هر کشور این است که مردم در حوزه تخصصی خود اظهار نظر کنند. بنابراین افراد غیرمتخصص برای متخصصان جذابیتی ندارند. متأسفانه حرف های کلی، غیر تخصصی و سیاسی نمی تواند تأثیرگذار باشد. تعصب، دیدگاه های سیاسی و منفعت طلبانه در عرصه علمی جایز نیست. مثلاً با پزشکی یا عمران شوخی نمی کند. به همین ترتیب، هیچ کس نمی تواند با اقتصاد و سیاست های اقتصادی شوخی کند.
آیا معتقدید تورم آنقدر نبود که قیمت دلار 200 هزار تومان شود؟
باید توجه داشت که تورم در ایران هر چه باشد، تفاوت آن با تورم آمریکا عدد مهمی است. به عنوان مثال سال گذشته متوسط نرخ دلار در اقتصاد ایران تقریباً 35 هزار تومان بود. در سالی که دولت در حال تغییر بود، تورم در کشور حدود 40 درصد بود. اگر تورم در آمریکا 5 درصد و در ایران 45 درصد باشد، ارزش ریال 40 درصد کاهش می یابد. در حال حاضر در نقطه کاهش 40 درصدی ریال هستیم. همین روند برای سال های آینده نیز صادق است. تا زمانی که تورم وجود دارد، کاهش ارزش ریال ادامه دارد.
با توجه به این توضیحات آیا می توان گفت که قیمت دلار 200 هزار تومانی دور از واقعیت بوده است؟
اگر در سال 1401 تورم 200 درصد بود قیمت دلار به 150 تا 200 هزار تومان می رسید اما واقعیت این است که در کشور چنین تورمی نداشته ایم. این جمله که «نگذاشتیم دلار 200 هزار تومان شود» تا حدودی به دلیل تورم است که متاسفانه هنوز کنترل نشده است. اما در نهایت تورم کار خود را می کند و نتیجه خود را در بازاری مانند ارز باقی می گذارد. هر چقدر هم که بانک مرکزی بگوید تورم را قبول ندارد و نرخ ارز را تثبیت می کند، چطور ممکن است در کشوری تورم وجود داشته باشد و کاهش ارزش پول ملی تجربه نشود؟
آیا کنترل قیمت دلار در کانال 50 هزار تومانی باعث افتخار است؟
اگر بخواهیم واقعیت های کف بازار را ببینیم، در بسیاری از حوزه ها می بینیم که فعالان اقتصادی در تخصیص و دریافت ارز با مشکل مواجه هستند و چرخه های عملیاتی آنها طولانی می شود. به نظر می رسد چندین سال متوالی واردات با کنترل واردات در وزارت حراست و همچنین نحوه تخصیص ارز در بانک مرکزی به شدت سرکوب شده است. از ابتدای امسال تا پایان امسال نزدیک به یک میلیون و 800 هزار میلیارد تومان نقدینگی ایجاد خواهیم کرد. این نقدینگی با دلار 50 هزار تومانی حدود 35 تا 40 میلیارد دلار تقاضا ایجاد می کند.
به تقاضای 40 میلیارد دلاری اشاره کردید. آیا ظرفیتی برای پاسخگویی به این تقاضا وجود دارد؟
ما نمی توانیم این میزان تقاضا را با فروش نفت و صادرات غیرنفتی کشور پوشش دهیم. این موضوع با تورم در سمت تقاضا خود را نشان می دهد. املاک 54 درصد رشد داشته است، مواد غذایی، طلا و سایر کالاها نیز رشد کرده اند و تنها چیزی که ثابت مانده دلار است.
نکته اصلی این است که چگونه می توان رقم دلار را ثابت نگه داشت؟ چون دوستان اعتقادی به بهار ارزی ندارند! اما ما نمی خواهیم از این فقیرتر شویم. امیدوارم شاهد روزی نباشیم که آقای جهانگیری دلار 4200 تومانی را معرفی کرد و 6 ماه بعد دلار 18500 تومان شد. متأسفانه در اقتصاد ایران چندین بار شاهد تکرار این جهش های قیمتی بوده ایم که تکرار آن حرف قطعی است.
این جهش های قیمت چگونه اتفاق می افتد؟
باید در نظر داشت تا زمانی که رشد اقتصادی ایجاد نکنیم، این روند ادامه خواهد داشت و شاهد چنین جهش های قیمتی برای ارز خواهیم بود. رشد اقتصادی ما در گرو رفع تحریم ها است. از سوی دیگر، اگر سیاست پولی ضد تورمی منسجمی نداشته باشیم، تنها با روش های فعلی می توانیم جهش دلار را به تعویق بیندازیم.
تاثیر تورم بر دلار را تا چه زمانی می توان به تعویق انداخت؟
هیچکس نمیداند. جالبه هرکی بگه میدونم شارلاتان هست. چرا که دلار در ایران و همه جا بر اساس یک سری اتفاقات سیاسی، بین المللی و اقتصادی است. اما اگر میانگین قیمت دلار در سال آینده حدود 50 هزار تومان باقی بماند، شاهد روند عجیب واگرایی بین تورم و ارزش پول ملی خواهیم بود. این بدان معناست که سایر دارایی ها رشد خواهند کرد و پنجره تبدیل آن دارایی ها به دلار برای خروج سرمایه آسان تر خواهد شد.
قیمت دلار چقدر است؟
ارزش ذاتی دلار بر اساس مفروضات فعلی چقدر است؟
بر اساس برآورد ما از ابتدای سال جاری، میانگین قیمت دلار بین 49 تا 50 هزار تومان قابل پیش بینی بود. آنچه تثبیت نامیده می شود در واقع میانگین نرخ ارز است. بنابراین بر اساس کاهش ارزش پول ملی می توان قیمت دلار را از ابتدای سال در سطح فعلی پیش بینی کرد. اگر تورم در ایران حدود 40 درصد و در آمریکا 3 درصد باشد، این تفاوت 37 درصد و میانگین ارزش ریال 37 درصد مستعد کاهش ارزش است.
به نظر شما بزرگترین ریسک بازار ارز در سال آینده چیست؟
ورود یک جمهوری خواه به کاخ سفید و کاهش فروش نفت ایران در سال آینده ریسک بزرگی برای اقتصاد ایران خواهد بود. در این صورت دلار مانند الگوی جهشی 4200 تومان به 13000 تومان عمل خواهد کرد.
آیا اکنون زمان مناسبی برای ورود به بازار ارز است؟
تاکید من در زمینه دلار و طلا و ابزارهایی که مردم برای حفظ ارزش دارایی های خود استفاده می کنند این است که همیشه ثابت و متوسط عمل کنند. یعنی معتقدم ورود امتیاز گزینه خوبی نیست و حفظ میانگین همیشه مهم است.
لازم به ذکر است طی روزهای اخیر بخشی از سخنان عجیب یکی از افسران ارشد سپاه پاسداران منتشر شد که اظهار داشت: بزرگترین کاری که دولت انجام داده بحث مهار است که بسیاری از مردم آن را ندارند. آگاهی از!” او توضیح داد که دولت «دلار را که میخواست 200 هزار تومان و تورمی را که میخواست سه رقمی شود، کنترل کرد». محمد اکبرزاده افزود: فتنه ها در رأس اینهاست. [استوار] برای این است که دولت را ناکارآمد نشان دهند، اما مردم بدانند که رای دادن و مطالبه گری به هم مرتبط است و باید به آن احترام گذاشت.»
البته چنین اظهاراتی در مورد قیمت دلار به شکل دیگری در گفت و گوی یحیی اسحاق مطرح شد که این شبهه را ایجاد کرد که دولت قصد دارد در آستانه انتخابات مجلس دستاوردهایی داشته باشد.
گزارش های بیشتر را در صفحه طلا و ارز بخوانید.
