سناریوی بازگشت بازار سهام
بر اساس مفروضات بنیادی سال 1402 که تحلیلگران بر اساس آن بازار را بررسی می کنند، بورس تهران و شاخص اصلی آن در محدوده تقریبا متعادلی قرار دارند. همانطور که انتظار می رفت از ابتدای سال نرخ دلار 1402 به طور متوسط بین 39 تا 40 هزار تومان در نظر گرفته شد. با رشد قیمت دلار نیما احتمالا تا پایان سال بازار می تواند محرک خوبی برای رشد پیدا کند. اکنون اهالی بازار سرمایه منتظر گزارش های 9 ماهه هستند تا با شفافیت بیشتری مسیر بازار را طی کنند. اگر گزارش های پاییزی عملکرد بهتری نسبت به فصول گذشته نشان دهد، بازار با اطمینان بیشتری از پیش بینی سود شرکت ها در سال 1403 پیروی خواهد کرد. بنابراین با مفروضات سال آینده که دلار نیما را بین 50 تا 55 هزار تومان پیش بینی می کند، بازار سهام با قیمت های فعلی ارزش کافی دارد. بر این اساس سرمایه گذاران با دید بلندمدت می توانند با دریافت اعتبار و ریسک بالاتر نسبت به خرید سهام اقدام کنند.
بیشتر بخوانید: کاهش در ارتقای شاخص کل بورس برای دومین هفته متوالی
از سوی دیگر این موضوع باعث شده است که اکثر سرمایه گذاران بدون تجربه وارد چرخه معاملات شوند. به این ترتیب می توان انتظار داشت که روند بازدهی بورس در صورت عدم دخالت متغیرهای غیراقتصادی، در فصل زمستان به مسیر تعادل و رونق ملایم بازگردد. اما نمی توان انتظار داشت که شاخص کل بتواند در اوج دامنه می باشد. محمد غفوری کارشناس بازار سرمایه در این خصوص به «دنیای اقتصاد» گفت: بررسی معاملات سهام در فصل زمستان نشان می دهد که از ابتدای فصل جدید معاملات بازار سرمایه ضعیف و اصلاح شده ظاهر شده است. به طوری که میانگین ارزش معاملات خرد به سطح 5 هزار و 121 میلیارد تومان رسیده است. تراز ورود و خروج پول واقعی نیز با ثبت خروج بیش از 2 هزار میلیارد تومان نقدینگی حاکی از وضعیت نامطلوب این بازار است; بنابراین با توجه به اینکه طبق آمار سازمان بورس تاکنون 509000 کد معاملاتی فعال (به غیر از کدهای فعال در عرضه اولیه) وجود دارد، می توان نتیجه گرفت که اقبال قابل توجهی برای پول و سرمایه گذاران برای ورود به بازار وجود ندارد. بازار سهام در حال حاضر اکثر فعالان بازار افرادی هستند که از گذشته در بازار حضور دارند و بازار را به طور جدی و حرفه ای می شناسند. در دو هفته معاملاتی اخیر، بازار روند نزولی را طی کرده است. بررسی های فنی نشان می دهد که شاخص کل با سطح حمایتی مهمی در محدوده 2100000 تا 150000 واحد مواجه است. این محدوده در چند ماه گذشته به عنوان یک سطح حمایتی قوی عمل کرده و با از دست دادن چندین بار این محدوده، بازار در روند فرسایشی قرار گرفته است. حال اگر اهالی بازار به این سطح حمایتی واکنش نشان دهند، شاخص کل می تواند به سطوح بعدی نیز حرکت کند. در این میان در صورت از دست رفتن سطح مذکور، بازار با تشدید ضعف مواجه خواهد شد.
این کارشناس در ادامه توضیح داد: در شرایط فعلی که بازار از نظر قیمتی در سطح ارزشمندی قرار دارد، چند خبر مهم پیرامون تالار شیشه ای را احاطه کرده است. خروج شورای رقابت از بحث «قیمت گذاری خودرو» خبر مهم و تاثیرگذاری برای گروه های خودرویی در بازار محسوب می شود. بر اساس اخبار منتشر شده، واگذاری قیمت گذاری خودرو به وزارت صمت، تحولات مختلفی را برای این صنعت به همراه خواهد داشت. یکی دیگر از موضوعات مهم در این میان، تحولات سیاسی است. اتفاقاتی که در روزهای گذشته افتاد طبیعتا بورس را مجبور به واکنش منفی خواهد کرد. به نظر می رسد در ابتدای هفته بازار نیز با فشار فروش مواجه شود. اما از سوی دیگر شرکت ها به تدریج آماده انتشار گزارش های خود در سامانه کدال خواهند شد.
در صورت انتشار گزارش های 9 ماهه شرکت ها احتمالا به دلیل عملکرد مثبتی که نشان داده خواهد شد (در صورت عدم دستکاری قیمت)، بازار به طور موقت شاهد واکنش مثبت سرمایه گذاران خواهد بود. حتی این گزارش ها می توانند «نسبت قیمت به درآمد بازار» را تنظیم کنند. با این حال، بازار با ریسک های داخلی نیز دست و پنجه نرم می کند. یکی از این ریسک ها «ریسک قیمت» است. وضعیت فعلی بازار از نظر قیمتی مطلوب است که نشان دهنده پتانسیل رشد قوی بازار است. اگرچه بورس تهران در سال های گذشته عملکرد ضعیفی نسبت به رقبای خود داشته است، اما در شرایط فعلی و در صورت عدم تحمیل ریسک نوظهور جدید به بازار، شرایط برای رشد مهیا است.
خطرات خارجی
به گفته محمد غفوری، کارنامه تیم اقتصادی دولت در بورس به نکته مهمی اشاره می کند و آن اینکه همه تصمیمات اقتصادی تبعات منفی برای بورس داشته است. در اغلب موارد دستورالعمل ها و سیاست های اقتصادی برای سهامداران گران تمام می شود و حتی می توان گفت که ضررهای جدی به سهامداران وارد کرده است. از افزایش نرخ خوراک گرفته تا افزایش نرخ سود و سیاستهای انقباضی، افزایش عوارض مالیاتی شرکتهای بورسی و تفاوت نرخ دلار شرکتهای صادراتی با نرخ دلار آزاد عواملی هستند که سود شرکت ها زمزمه افزایش نرخ سود اکنون بر تردیدهای بازار افزوده است. این یک تهدید برای شرکت های معدنی است. در هفته گذشته اخباری مبنی بر کاهش و تخلیه حباب وجوه اهرمی منتشر شد. در بازار فعلی، وجوه اهرمی با موفقیت واقعی روبرو بودند.
به عنوان یک قاعده، در شرایطی که ارزش معاملات در حال کاهش است، کاهش تورم حباب منجر به فشار عرضه می شود. بین قیمت تابلو و NAV صندوق ها بین 8 تا 10 درصد تفاوت وجود دارد که در صورت مواجهه با کاهش حباب، اثرات منفی بر بازار خواهد داشت. علاوه بر این صندوقها، دو صندوق با پالایش کم و فعال وجود دارد که با قیمت واقعی NAV معامله نمیشوند. طبیعتا تصمیماتی که برای صندوق ها گرفته می شود برای بازار بسیار مهم است. موضوع مالیات بر طلای فیزیکی نیز یکی از موضوعات مهم این بازار است که شاهد علاقه سهامداران به صندوق های طلا و سکه بودیم. این وجوه مشمول مالیات نیستند، اما با داغ شدن بحث های مربوط به مالیات طلای فیزیکی، این موضوع می تواند کل بازار را تحت تاثیر قرار دهد.
منبع: دنیای اقتصاد
