به گزارش به گزارش میهن تجارت، بر اساس شعار امسال «جهش تولید» مهم ترین هدفی است که سازندگان تجهیزات پزشکی برای رسیدن به آن تلاش می کنند و دانش و فناوری خود را مطابق با استانداردهای جهانی نگه داشته اند. اما تخصیص ارز ترجیحی برای واردات تجهیزات پزشکی به چالش بزرگی برای تولیدکنندگانی تبدیل شده است که برای تامین نیازهای خود از طریق دلار 60 هزار تومانی باید به بازار آزاد روی بیاورند. روندی که در دوره اخیر منجر به واگذاری بازار به واردکنندگان و کالاهای خارجی شده است.
تولیدکنندگان تجهیزات پزشکی اقدامات خود را در طول همه گیری کرونا برای دفاع از عملکرد خود و محصولاتی که به بازار عرضه می کنند، پیش می برند.
همانطور که می گویند در اسفند 1377، یعنی زمانی که کووید 19 به ایران رسید، کشور از جهات مختلف با بحران مواجه شد. یکی از این بحران ها نبود دستگاه تنفس مصنوعی بود. بیماران کرونا از ناحیه ریه آسیب دیدند و ناگهان تقاضای شدیدی برای این دستگاه در جامعه پزشکی احساس شد.
کمبود دستگاه تنفس مصنوعی چالشی بود که همه کشورهای جهان را درگیر کرد. این در حالی است که تنها پنج کشور فناوری ساخت این دستگاه را در اختیار داشتند و ایران با وجود تحریم ها یکی از این پنج کشور محسوب می شد. تحریم ها مانع از تولید ونتیلاتورها و سایر تجهیزات پزشکی نشد. اما مشکلات دیگری که بیشتر ریشه در سیاست های داخلی داشت، به سد معبر تبدیل شد.
ایران 14 سال پیش مطالعه ساخت این دستگاه را آغاز کرد و پس از 6 سال کار علمی به فناوری ساخت هواکش دست یافت. از ابتدای تولید ونتیلاتور تا شروع کرونا تنها 100 دستگاه تنفس مصنوعی در ایران ساخته شد. اما متخصصان ایرانی در مدت زمان بسیار کوتاهی با 24 ساعت تلاش توانستند تعداد دستگاه های تنفس مصنوعی ایرانی را در سال 2019 به سه هزار دستگاه برسانند.
اکنون 6 هزار دستگاه تنفس مصنوعی ساخته شده است و ایران به 50 کشور به طور مستقیم صادرات دارد و دانش ساخت ونتیلاتور به کشورهای سوئد، بلاروس، عراق و ترکیه منتقل شده است. شرکت های ایرانی توانسته اند توجه بازارهای جهانی را به محصولات خود جلب کنند. اما مشکل بزرگ آنها در داخل کشور است.
وعده حذف ارز ترجیحی محقق نشد
از اردیبهشت دو سال پیش، دولت وعده داده بود که ارز را به تدریج حذف کند. به بسیاری از کالاهای اساسی ارز ترجیحی داده شد که سال گذشته برای همه گروه ها به جز اقلام سلامت محور و کالاهای اساسی کشاورزی حذف شد.
اگرچه قول حذف ارز ترجیحی اقلام سلامت و به ویژه تجهیزات پزشکی داده شده بود، اما ارز اختصاص یافته به واردات تجهیزات پزشکی از 650 میلیون دلار در سال 1401 به 850 میلیون دلار در سال 1402 افزایش یافت. همانطور که اکنون تولیدکنندگان به ارز ترجیحی به عنوان “چالش فوق العاده تجهیزات پزشکی”.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان تجهیزات پزشکی درباره آسیب های ارز ترجیحی به تولید تجهیزات پزشکی گفت: سمعک در ایران تولید می شود. واردات سمعک از 100 دلار تا 400 دلار وجود دارد. اگر سمعک 400 دلاری با ارز 4200 وارد شود، یک و نیم میلیون تومان می شود. حتی اگر سه برابر روی آن سود شود، قیمت آن از چهار و نیم میلیون تومان بیشتر نمی شود. این در حالی است که سمعک ایرانی با یک چهارم قیمت سمعک 400 دلاری اما با قیمت 60 هزار تومان ساخته می شود. قیمت نهایی برای تولیدکننده 6 میلیون تومان و قیمت عرضه شده به مردم 10 میلیون تومان با سود یک و نیم برابری است. معلوم است که مردم ایران سمعک نمی خرند و بازار به سمت خارجی شدن پیش می رود.
پیشنهاد عبدالرضا یعقوب زاده برای غلبه بر چالش مذکور، یارانه دادن به مصرف کننده به جای واردکننده، مانند نظام دارویی است.
وی در این باره توضیح داد: در حال حاضر پیشنهاد تولیدکنندگان حذف ارز ترجیحی و دادن یارانه به مصرف کننده است. به عنوان مثال اگر همین سمعک با ارز 60 هزار تومانی وارد شود قیمت آن حدود 50 تا 60 میلیون تومان می شود. در رقابت با آن یک سمعک ایرانی به ارزش 10 میلیون تومان وجود دارد. در صورت اعطای یارانه به خریدار، سمعک ایرانی برای مصرف کننده رایگان خواهد بود. اگر می خواستند کالای خارجی بخرند، خودشان هزینه آن را بپردازند.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان تجهیزات پزشکی ادامه داد: به این ترتیب بازار داخلی رونق خواهد گرفت. این فرآیند در نمونه ونتیلاتور نیز اجرا شد. قیمت هر دستگاه ونتیلاتور در ابتدای شیوع کرونا 20 هزار دلار بود و پس از مدتی تقاضا به 100 هزار دلار افزایش یافت. اما قیمت نمونه داخلی این دستگاه یک ششم هواکش خارجی بود. بنابراین خیلی زود وارد جامعه هدف یعنی بیمارستان ها شد.
یعقوب زاده یادآور شد: زمانی که کالای 50 میلیون تومانی با نرخ 4 میلیون تومان به دست مردم می رسد، فردی که چندین سال از سمعک استفاده می کند سالی دو بار سمعک می خرد. به عبارت دیگر تقاضای کاذب برای محصولات ایجاد می شود. این تقاضا در سایر محصولات تجهیزات پزشکی مانند MRI نیز وجود دارد.
این فعال صنفی در پایان با اشاره به مشکلات دیگر در حوزه تولید تجهیزات پزشکی توضیح داد: قاچاق معکوس نیز ضربه سنگینی به تولید وارد کرده است. قیمت تولید در ایران نسبت به سایر کشورها کمتر است. محصولات ایران به کشورهای دیگر برده می شود و با برند غیر ایرانی با قیمتی بسیار بالاتر به فروش می رسد. مهاجرت نخبگان و تعطیلی واحدهای تولیدی و شرکت های دانش بنیان نیز نتیجه بی توجهی به تولید و باز گذاشتن عرصه واردات است. حداقل انتظار تولیدکنندگان در سال «جهش تولید با مشارکت مردم» حذف ارز ترجیحی طبق وعده دولت است.
برای مطالعه بیشتر صفحه تولید و تجارت را دنبال کنید.
