دکترین ترامپ منجر به برجام ۲ نخواهد شد اما ممکن است نوعی مذاکره با ایران را احیا کند

دکترین ترامپ منجر به برجام ۲ نخواهد شد اما ممکن است نوعی مذاکره با ایران را احیا کند
پایگاه خبری تحلیلی میهن تجارت (mihantejarat.com):

وبلاگ گروه روابط بین‌الملل LSE (مدرسه اقتصاد لندن) نوشت: در 15 اکتبر 2025، گروه روابط بین‌الملل دانشکده اقتصاد لندن (LSE) میزبان نشستی با عنوان «روابط ایران و آمریکا در دوره دوم ترامپ: چشم‌اندازها و چالش‌ها» بود.

به گزارش «میهن تجارت»، در ادامه این مقاله آمده است: در این نشست نظرات دکتر دانا اچ آلین (ویراستار بقا: سیاست و استراتژی جهانی و پژوهشگر ارشد موسسه بین المللی مطالعات استراتژیک – IISS – و استاد مدعو در مرکز بولونیا دانشگاه SAIS)، دکتر آناهیتا معتضد گروه بین‌المللی تحقیقاتی دانشگاه SAIS. روابط) و دکتر صنم وکیل (مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در چتم هاوس) ارائه شد.

این جلسه به ریاست پروفسور پیتر ترابوویتز، استاد روابط بین الملل و مدیر مرکز بشردوستی آمریکا در LSE و معاون پژوهشی در چتم هاوس برگزار شد.

تعریف روابط ایران و آمریکا

روابط آمریکا و ایران بخش مهمی از معادلات ژئوپلیتیکی خاورمیانه را تشکیل می دهد. از سال 1979، دو کشور هیچ گونه روابط دیپلماتیک رسمی با یکدیگر نداشته اند و ایالات متحده به طور مداوم تحریم هایی را علیه ایران اعمال کرده است. تنها موارد تماس دیپلماتیک دو کشور در چارچوب مذاکرات بین‌المللی با میانجی‌گری طرف‌های ثالث از جمله توافق هسته‌ای (برجام) بوده است که در سال 2015 نهایی شد و بر اساس آن بخشی از تحریم‌های آمریکا علیه ایران کاهش یافت و در مقابل، ایران متعهد به محدود کردن برنامه هسته‌ای خود شد.

به گفته دکتر صنم وکیل، ایران بین سال‌های 2015 تا 2023 تلاش کرد تا نفوذ خود را در خاورمیانه گسترش دهد، برنامه هسته‌ای خود را دوباره فعال کند و با کشورهایی از جمله عربستان سعودی وارد گفت‌وگوهای دیپلماتیک شود. مذاکرات اغلب با میانجیگری چین انجام می شد. سپس یک نقطه عطف بود: 7 اکتبر، که با تشدید تنش ها بین ایران و اسرائیل از طریق یک سری ضد حملات از سوی هر دو طرف همراه شد و به مداخله مستقیم ایالات متحده در ژوئن 2025 ختم شد.

در عین حال، تحریم های ایالات متحده همچنان پابرجاست. اما همانطور که دکتر وکیل و دکتر معتضد راد اشاره کردند، بعید است که این تحریم ها به تنهایی ثبات را در منطقه ایجاد کند.

روابط ایران و آمریکا در دوران «ترامپ 2.0» چگونه پیش می‌رود؟

با حمایت مجدد ترامپ از اسرائیل و مواضع خصمانه او در قبال ایران، او در موقعیت «تداوم نسبی» با روسای جمهور قبلی قرار دارد، اگرچه رفتار غیرقابل پیش بینی و فرار او تفاوت اصلی اوست. از زمانی که ترامپ دوباره وارد کاخ سفید شد، این ویژگی به وضوح قابل مشاهده است. حتی اقدام او در آغاز جنگ چند ساعته با ایران را نیز می توان در این زمینه درک کرد.

ترامپ اصول مشترک روابط بین‌الملل را نادیده می‌گیرد و همانطور که دکتر آلین می‌گوید، «وقتی به شکستن آنها ادامه می‌دهید، نمی‌توانید به توافق‌های پایدار برسید».

با این حال، برخلاف جو بایدن، ترامپ تا حدی نقش منفی اسرائیل در ثبات منطقه را به رسمیت شناخته است. موضوعی که دکتر وکیل در پاسخ به سوالات پروفسور تروبوویتز و یکی از مخاطبان آنلاین مطرح کرد.

به گفته سخنرانان، دکترین ترامپ احتمالاً منجر به تشکیل «برجام ۲.۰» نخواهد شد، اما ممکن است نوعی چارچوب گفتگو و مذاکره را احیا کند.

دو سناریو ممکن برای ایران

به گفته دکتر آناهیتا معتضد راد، اگرچه ایران از نظر سیاسی منزوی و از نظر استراتژیک ضعیف شده است، اما «فروپاشی» نیست. ایران همچنان در امور منطقه ای فعال است و اکنون با دو گزینه روبروست:

1. ادامه رفتار فعلی

2. قبول سازش.

سناریوی دوم مستلزم آن است که ایران درهای خود را به روی مذاکرات دیپلماتیک با آمریکا باز کند. اما چنین رویکردی بهای سنگینی خواهد داشت: تضعیف هویت ایدئولوژیک.

در پایان فارغ از اینکه کدام سناریو محقق می شود، آنچه حاضران و کارشناسان در این نشست بیان کردند، امید به آینده ای آرام برای ایران و کل خاورمیانه بود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیشنهادات سردبیر:

تبلیغات متنی