بعدی- اجرای بخشنامه جدید بانک مرکزی در خصوص ضوابط افتتاح و نگهداری حساب سپرده ریالی اشخاص حقیقی از 10 شهریور ماه 1404 وارد فاز عملیاتی می شود و بر اساس این بخشنامه هر شخص حقیقی می تواند حداکثر 10 حساب بانکی فعال در شبکه بانکی کشور داشته باشد. این تصمیم با هدف ساماندهی حساب های بانکی، کاهش حساب های بلااستفاده و افزایش شفافیت در سیستم بانکی اتخاذ شد.
طی سال های گذشته تعداد حساب های بانکی در کشور افزایش چشمگیری داشته و برآوردها حاکی از وجود حدود 650 میلیون حساب سپرده است. بخش قابل توجهی از این حسابها طی سالهای گذشته برای دریافت تسهیلات، مشارکت در طرحهای حمایتی، افتتاح حساب نمایندگی خودرو، طرحهای مسکن یا استفاده از برخی خدمات بانکی ایجاد شدهاند، اما پس از پایان کارکرد اولیه همچنان فعال هستند.
بانک مرکزی معتقد است انباشت این حساب های کم کار علاوه بر افزایش هزینه های نگهداری بانک ها، روند نظارت بر گردش مالی را نیز با مشکل مواجه کرده است. بنابراین در چارچوب سیاست جدید، داشتن چندین اکانت بدون استفاده دیگر امری عادی محسوب نمی شود و محدودیت 10 اکانت فعال برای هر فرد اعمال می شود. این سیاست همچنین برای تقویت شفافیت مالی و مبارزه با پولشویی طراحی شده است تا ردیابی جریان پول و شناسایی تراکنشهای غیرعادی را آسانتر کند.
اما محدودیت های بخشنامه به 10 حساب محدود نمی شود. بر اساس قوانین جدید، افرادی که دارای حساب بلاتکلیف در سیستم های بانکی هستند، امکان افتتاح حساب جدید را نیز از دست می دهند. همچنین افرادی که دارای چک های برگشتی حل نشده، بدهی بانکی معوق یا اطلاعات هویتی ناقص هستند، علاوه بر محدودیت در افتتاح حساب، ممکن است از دسترسی به دسته چک، ابزارهای پرداخت جدید و برخی خدمات بانکی نیز محروم شوند.
در این راستا بانکها موظف شدهاند ظرف شش ماه نسبت به راهاندازی واحدهای شناسایی دائمی مشتریان (CDD) زیر نظر مدیران مبارزه با پولشویی اقدام کنند تا فرآیند احراز هویت مشتریان، بررسی وضعیت حسابها و لزوم نگهداری آنها با دقت بیشتری انجام شود.
بانک مرکزی همچنین امکان درخواست اطلاعات را از طریق درگاه خدمات الکترونیکی خود برای مدیریت راحت تر حساب های بانکی فراهم کرده است. شهروندان می توانند پس از احراز هویت در پنجره ملی خدمات هوشمند دولت، تعداد حساب ها، چک های برگشتی و تسهیلات بانکی خود را مشاهده کنند. در قسمت استعلام حساب اطلاعاتی مانند نام شعبه، کد شعبه، شماره شبا، نوع و وضعیت هر حساب نمایش داده می شود تا افراد تصویر دقیقی از حساب های خود در بانک های مختلف داشته باشند.
همچنین بانک مرکزی از راه اندازی سامانه ای خبر داده است که امکان مشاهده یکپارچه تمامی حساب های بانکی و ثبت درخواست برای بستن حساب های مازاد را فراهم می کند. بر اساس این برنامه بانک ها موظفند حداکثر ظرف مدت 10 روز درخواست انسداد یا بستن حساب های بلااستفاده را اجرا کنند.
