نیویورک تایمز نوشت: اولین گام آمریکا برای به زانو درآوردن ایران از نظر اقتصادی، محاصره دریایی بنادر این کشور بود. اقدامی که تجارت دریایی ایران را قطع کرد. پس از آن، یک سری تحریم های جدید اعمال شد که بخش بزرگی از شبکه حمل و نقل هوایی کشور را از کار انداخت.
به گزارش «میهن تجارت»؛ در ادامه این مقاله آمده است: اکنون آمریکا آخرین شریان اقتصادی ایران یعنی راه های زمینی را هدف قرار داده است. اما واشنگتن در این مسیر با مشکل مواجه شده است.
به گفته سه مقام عراقی و یک مقام آمریکایی آشنا به مذاکرات که خواست نامش فاش نشود، مقامات آمریکایی سعی کرده اند از طریق دیپلماتیک به همسایگان ایران برای بستن گذرگاه های مرزی فشار بیاورند اما در این زمینه ناکام مانده اند.
این کشورهای همسایه به ویژه ترکیه، عراق و پاکستان به طور فزاینده ای از سیاست های آمریکا نگران و ناراضی هستند. سیاست هایی که می گویند ممکن است به همان اندازه که به تهران آسیب می زند، به خودشان هم آسیب بزند.
از این رو ارتش آمریکا روز شنبه وارد این تلاش شد و از تشکیل «دروازه آهنین نیروی ضربت» خبر داد. به گفته ارتش آمریکا، این گروه ضربت برای «جلوگیری از انتقال سامانه‌های تسلیحاتی پیشرفته، فناوری‌های با کاربرد دوگانه، مواد مرتبط با تحریم‌ها و جریان‌های غیرقانونی درآمد از طریق مرزهای زمینی ایران و دریای خزر» کار خواهد کرد.
هنوز مشخص نیست که این کارگروه در عمل چگونه کار خواهد کرد. همچنین غیرعادی است که مسئولیت یک کارزار اقتصادی و امنیتی به فرماندهی مرکزی ایالات متحده (CENTCOM) که بر عملیات نظامی ایالات متحده در خاورمیانه نظارت دارد، واگذار شود.
مقامات و تحلیلگران نظامی سابق آمریکا می گویند که این اقدام احتمالاً با هدف استفاده از ظرفیت ها و منابع اطلاعاتی سنتکام انجام شده است. ظرفیت هایی که قبلاً در زمان جنگ روی ایران متمرکز بود. آنها می‌گویند که سنتکام می‌تواند تلاش‌های ناهماهنگ قبلی را در میان دیپلمات‌ها، واحدهای مبارزه با پولشویی و آژانس‌های اطلاعاتی برای محدود کردن مسیرهای زمینی هدفمندتر و سازمان‌دهی‌شده‌تر انجام دهد.
این تلاش جدید ایالات متحده می تواند به ویژه برای عراق که یکی از بزرگترین شرکای تجاری ایران در تجارت فرامرزی است، خطرناک باشد. عراقی ها نگران ناآرامی در میان شبکه های قاچاق و گروه های شبه نظامی در امتداد مرز ناهموار 994 مایلی (حدود 1600 کیلومتری) هستند. مرزی که بغداد کنترل کاملی بر آن ندارد.
سنتکام در بیانیه خود اعلام کرد که این کارگروه متشکل از 20 نیروی نظامی و غیرنظامی مستقر در ایالت فلوریدا خواهد بود.
یک مقام نظامی آمریکا که به شرط ناشناس ماندن در مورد مسائل عملیاتی صحبت کرد، گفت که اعضای این گروه عملیات نظامی انجام نخواهند داد اما ممکن است کشورهای همسایه را تحت فشار قرار دهند تا از نیروهای نظامی خود برای مقابله با تجارت غیرقانونی یا تحریم شده استفاده کنند.
کارآیی گروه ضربت دروازه آهنی هنوز مشخص نیست، اما دانا استرول، مقام ارشد سابق پنتاگون در خاورمیانه در دولت جو بایدن، این اقدام را یک استراتژی “همه در یک” توصیف کرد.
او گفت که هدف این کارگروه «مسدود کردن تمامی دریچه‌های تنفسی و راه‌های کاهش فشار است که دولت ایران برای دور زدن تحریم‌ها و محاصره دریایی استفاده می‌کند».
یک مقام آمریکایی مطلع از مذاکرات با کشورهای همسایه گفت که بسیاری از این کشورها نسبت به احتمال “شورش های داخلی” در صورت قطع مسیرهای قاچاق و تجارت حیاتی برای مشاغل و مردم در دو طرف مرز ابراز نگرانی کرده اند.
وی گفت: تلاش‌های اخیر آمریکا باعث افزایش نارضایتی متحدان منطقه‌ای این کشور شده است.
بسیاری از این کشورها قبلاً از واشنگتن ناراضی بودند. زیرا آمریکا به درخواست آنها برای خودداری از آغاز جنگ مشترک با اسرائیل علیه ایران در ماه فوریه بی توجهی کرد. این کشورها در جریان آن جنگ متحمل خسارات اقتصادی و تخریب فیزیکی شدند.
با این حال، برای دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، تشدید محاصره ممکن است بهترین راه برای پایان دادن به جنگ، در میان گزینه های کمتر مطلوب موجود باشد.
هنوز توافق هسته ای با ایران حاصل نشده است. تنگه هرمز که زمانی مسیری آزاد و قابل کشتیرانی برای حمل و نقل نفت و گاز در خلیج فارس بود، اکنون به مسیر خطرناکی تبدیل شده است که نیروهای دریایی ایران و آمریکا بر سر آن در حال نبرد با یکدیگر هستند.
پس از ماه‌ها بن‌بست، انتظار گسترده‌ای وجود داشت که دولت ترامپ پس از میهن تجارتات میان‌دوره‌ای، حملات جدیدی علیه ایران انجام دهد. اما این روند با بررسی پیامدهای پیروزی گسترده دموکرات ها، که بسیاری از مقامات دولت، از جمله معاون رئیس جمهور جی.
اکنون دولت ترامپ به دنبال گزینه های دیگری برای تحت فشار قرار دادن ایران برای پذیرش توافقی است که شرایط مطلوب تری برای ایالات متحده دارد.
الکس واتانکا، یکی از همکاران ارشد موسسه خاورمیانه در واشنگتن، گفت که امید این است که با تشدید محاصره، “سیستم ایران از درون آنقدر ضعیف شود که در نهایت فروپاشی کند.”
از زمان اعلام تشکیل کارگروه دروازه آهنین، مقامات دولت ترامپ استدلال کرده اند که کمپین اقتصادی ایالات متحده حملات نظامی مجدد را غیرضروری کرده است.
مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا روز سه شنبه پس از نشست گروه هفت در پاریس به خبرنگاران گفت: درد و فشار اقتصادی که در حال حاضر به ایران وارد می شود بسیار شدید است و اگر ما به همان هدفی که می خواهیم از راه اقتصادی دست یابیم، نیازی به انجام حملات نظامی نداریم.
به گفته تحلیلگران، محاصره دریایی آمریکا عملاً صادرات نفت ایران را که ستون فقرات اقتصاد این کشور است، قطع کرده است. برخی مقامات ایرانی نیز تابستان امسال علناً اعلام کردند که صادرات نفت تقریباً به صفر رسیده است.
با این حال، رهبران ایران چندین دهه فرصت داشته اند تا روش های ایجاد شبکه های تجاری مخفی و مسیرهای قاچاق را برای دور زدن تحریم های اقتصادی ایالات متحده و مقاومت در برابر فشارهای اقتصادی مداوم توسعه دهند.
واتانکا گفت که تشکیل گروه ضربت جدید در واقع “به رسمیت شناختن این واقعیت است که ایرانی ها با تکیه بر مسیرهای زمینی به سرعت در حال جبران خسارات ناشی از محاصره دریایی بوده اند.”
تحلیلگران و دیپلمات ها می گویند که عراق، ترکیه و پاکستان تا کنون کانون تلاش های آمریکا بوده اند.
به گفته آنها، ترکیه تا حد زیادی از تغییر سیاست های مرزی خود امتناع کرده است، در حالی که عراق برای جلب رضایت هر دو طرف تلاش کرده است.
به گفته دو تن از این سه مقام عراقی، رهبران عراقی هر هفته با دیپلمات های آمریکایی از جمله توماس باراک، فرستاده منطقه ای ایالات متحده گفتگو کرده اند.
این مقامات گفتند که آمریکا از عراق خواسته است به جز دو گذرگاه، تمام گذرگاه های مرزی این کشور با ایران را ببندد.
به گفته این مقامات، عراق هنوز با این درخواست موافقت نکرده است، اما در تلاش برای نشان دادن پایبندی به خواسته های آمریکا، یکی دو گذرگاه را به طور موقت بسته است. اقدامی که بارها با اعتراض و نارضایتی گسترده مردم این کشور مواجه شده است.
مقامات عراقی در بیانیه های عمومی خود گفته اند که این گذرگاه ها با هدف بهبود نظارت و اقدامات امنیتی بسته شده است. اقداماتی که به گفته آنها به مبارزه با پولشویی و قاچاق اسلحه در مرز کمک می کند.
پاکستان که حجم تجارت رسمی سالانه آن با ایران به سه میلیارد دلار می‌رسد، ممکن است رویکرد مشابهی در مورد عراق داشته باشد. تحلیلگران می گویند این کشور در هفته های اخیر برخی از گذرگاه های مرزی خود با ایران را باز و بسته کرده است.
مقامات پاکستانی گفته اند که بسته شدن مرزهای اخیر به دلایل امنیتی یا اجرای فرآیندهای واردات الکترونیکی جدید بوده است. اقدامی که مقامات ایرانی آن را مرتبط با تحریم های آمریکا علیه کشورشان دانسته اند.
پیمان صانعیژ، رئیس کمیسیون حمل و نقل اتاق بازرگانی تهران به خبرنگار مهر گفت: محدودیت های بانکی مرتبط با ایران این خطر را به همراه دارد که صادرات ایران به پاکستان عملا متوقف شود.
ایران اکنون به سرعت در حال اعمال فشار متقابل بر این کشورها است و به آنها هشدار می دهد که تسلیم خواسته های آمریکا نشوند.
مسعود مزکیان رئیس جمهور ایران ماه گذشته در سخنانی از تلاش آمریکا برای فشار بر کشورها برای توقف تجارت با ایران انتقاد کرد و گفت: ما نیز به تلاش خود با کشورهای همسایه و گفتگوهای خود با آنها ادامه می دهیم و امیدواریم موفق باشیم.
حضور بازیگران قدرتمند منطقه ای مانند چین و روسیه که همچنان مایل به همکاری با ایران هستند به نفع دولت تهران است.
معاون وزیر امور خارجه ایران روز سه‌شنبه از دیدار با سفیر روسیه در تهران برای «نحوه مقابله با اقدامات یکجانبه آمریکا و طرح موسوم به دروازه آهنین» خبر داد.
الی گرانمایه، کارشناس مسائل ایران در شورای روابط خارجی اروپا گفت: ایران می تواند از اهرم اقتصادی خود علیه کشورهای همسایه نیز استفاده کند.
به عنوان مثال، پاکستان به شدت به واردات سوخت از ایران، به ویژه گاز مایع (LPG) وابسته است.
عراق همچنین بیش از یک سوم گاز مورد نیاز خود را از ایران تامین می کند. گازی که برای تولید برق و تامین انرژی شبکه سراسری کشور استفاده می شود.
در سال‌های اخیر، هر زمان که تهران عرضه این گاز را – اغلب به دلیل تحریم‌های آمریکا و اختلال در توانایی بغداد برای پرداخت آن – قطع کرده است، منجر به قطعی برق و اعتراضات خیابانی شده است.
گرانمایه گفت: نتایج میهن تجارتات میان دوره ای آمریکا چنان ضربه قاطعی به جنگ علیه ایران تلقی می شود که کشورهای منطقه ممکن است به سادگی تصمیم به نادیده گرفتن خواسته های واشنگتن بگیرند.
وی گفت: آمریکا در حال حاضر یک متحد غیرقابل پیش بینی و در برخی موارد غیرقابل اعتماد است. ایران همسایه آنها خواهد بود و آنها می دانند که باید برای همیشه با ایران زندگی کنند.
